0506-2005f
FOREIGN PRESS REVIEW (FPR) - ‘Relevant
news, views, comments and analysis from all around the world’
Compiled by Şanlı Bahadır Koç / e-mail : sbahadir@bilkent.edu.tr - Subscribe to
FPR
Ext. links Britain/ Turkey/ Magazines/ US / Think-tanks / Blogs / Books
|
H1 Independent Blair secures third term but how long will he last at No 10?
Washington Monthly Falling FlatThomas Friedman's recycled view of globalization. By Kevin Drum
The Economist Special Report Iraq's new government, and its insurgency
U.S.
Institute of Peace - Who Are the
Insurgents? Promoting Middle
East Democracy II IHT Europe is talking Iran around By refusing to participate in nuclear negotiations with Iran, the United States has only further isolated itself. Christian Science Monitor More charges in Pentagon analyst affair? Inquiry into leaked classified documents has 'cast a cloud' over pro-Israel lobby group Financial Times LEADER: A Pyrrhic victory for Tony Blair
COMMENT: How the Democrats have been paralysed by Bush For the US Democrats, making foreign policy a foundation for the struggle to win the presidency in 2008 comes up against two immense obstacles By Anatol Lieven
COMMENT: So much else has changed, Europe must change too By Philip Stephens The source of Europe's present discontent lies in the series of seismic shocks that have redrawn the continent's boundaries and transformed its relationships with the world beyond |
H2 Daily Star Turks may look back with anger at Israel By Bulent Aras
MEMRI Antisemitism in the Turkish Media (Part II) Turkish Intellectuals Against Antisemitism
Syria's stability may well be in Kurdish hands By Ibrahim Hamidi
PINR "Bush's Visit to Georgia Furthers its Independence from Russia"
BBC Caspian oil NYT Editorial A
Rising China
SlateToday's Papers realclearpolitics - Early Bird thru GovExec- ABC’s The Note - antiwar.com / Wikipedia / technorati
Washington Times A Snapshot of the Mess We're In by Arnaud de Borchgrave
Ha’aretz Michael Rubin Soothing rhetoric - scary reality While true democracy is the Achilles heel of Middle Eastern dictatorships, insincere commitment to democracy can undercut peace and security.
Knight Ridder Political change comes slowly to Egypt, despite calls for democracy For the first time in decades, there's excited talk of change in the streets of Egypt's sprawling capital of 17 million. Protests against the government of President Hosni Mubarak, although small, have become an almost weekly occurrence. Journalists and human rights groups are showing new vigor.
WSJ Advancing U.S. Strategy for East Asian Security Stability depends upon good relations in all three legs of the U.S.-China-Japan triangle. By JOSEPH S. NYE JR. |
Greek press on Cyprus and Turkey
Ext links-Google News Turkey –Turquie- Türkei - Dış Basında Türkiye - İç Basında Türk Dış Politikası - Kurdish Media - Google News - Iraq -Iran - Syria – Kurdish – Greece - Cyprus – Israel - TurcoPundit - BBC Turkish 0700
Turkey Unlikely to Contract Loans from IMF after 2008
Greek Cypriots Veto Turkey on the European Army
WASHINGTON TO DEMAND TURKEY TO OPEN BORDER WITH ARMENIA AZG
Are the Turks confessing
from conviction or from convenience?
Kurds: the key to Iraq The Globe and Mail - By André Gerolymatos
RFE/RL Iraq: Insurgent Attack Challenges Country's Newly Resurgent Kurds
Georgia: Samtskhe-Javakheti Armenians Step Up Demands Amid Base Talks
FT US offers grants to opponents of Iran's clerics
Syria's retreat from Lebanon emboldens Islamist opposition
|
||
|
H4 New York Times U.S. Cites Signs of Korean Steps to Nuclear Test The U.S. is monitoring satellite photographs of North Korea that appear to show preparations for a nuclear weapons test
Editorial A Rising China
Polls Indicate Blair Victory, but Weakened Hold Prime Minister Tony Blair of Britain will return to power with a reduced majority reflecting his unpopularity over the Iraq war
Iraq's Violence Sweeps Away All the Norms In the violence that has smashed so many lives, there are quieter stories of people coping with the car bombs and kidnappings.
Russia Objects to Bush Visit to Neighbors; Rice Replies
Afghan Rebels Step Up Attacks, Killing 9 Near Pakistani Border
Tuning in to Jon Stewart, and Britney Schmidt By THOMAS L. FRIEDMAN I've always found book tours to be a useful way to be a foreign correspondent in America and take the pulse of the country. |
H5 Washington Post British
PM Blair Wins Historic Third Term
The Blair Polarities (By E. J. Dionne
Pyongyang's Bomb (By David Ignatius,
Tradition Rules in Afghan Village Stoning of Gazon woman for adultery highlights the challenges for nation's new government.
Palestinians Give Fatah the Nod Abbas's party appears to stem swelling support shown for Hamas in two previous local elections.
Newsview: U.S.-Russia Friendship Tested
Editorial Embrace of Capitalism Draws Backlash Calls for Limits on Exports Seen as Unfair Restriction in Global Market - Market-driven surge in exports prompts calls for tariffs against China's textile industry.
Iran Says Nuclear Plans on Hold Leaders Are Frustrated, but Still Hope for Progress in Talks - Iran has not made any decision to restart its nuclear program, Iranian Foreign Minister Kamal Kharrazi said Wednesday, adding that his country does not want to jeopardize key negotiations with Europe or escalate tensions with the United States.
Report: FBI Analyst Jobs Remain Vacant Rapid Turnover Highlights Bureau's Post-9/11 Struggle
The Christian Complex By George F. Will, The state of America's political discourse is such that the president has felt it necessary to declare that unbelievers can be good Americans.
The Price of Polarization By Jim Hoagland, Whenever politicians proclaim that it is time for a great national debate on Issue X, it usually means they have no idea what to do about X. Over to you, John Q. |
H6 Guardian Labour
wins third term
Tony Blair alone bears the blame Polly Toynbee
Both Republicans and Democrats draw comfort from Labour's historic election win
Soft
power can crack hard cases
The
ballot and the box
The
Tories' Michael Foot
More al-Qaida suspects seized in Pakistan terror raids
Bombers hit UK consulate in New York
'Last
dictator' refuses to change |
||
|
H7 Newsweek - ‘Sharon Had Better Listen’ In an exclusive interview, Saudi Arabia’s foreign minister says ties between Washington and Riyadh are back on track, oil prices should go down and China is a new strategic player in the region.
NRO Ilan Berman: An anti-U.S. Asian alliance is on the horizon
The War on Terrorism is Looking Good - James Robbins, National Review
BBC Demotion for Abu Ghraib commander President Bush demotes the US general in charge of Iraq's Abu Ghraib prison at the time of the abuse scandal. Q&A: Iraq prison abuse scandal
|
H8 International commentary on GWOT And Egypt: There Is No ‘Grey Area’
Knight Ridder Political change comes slowly to Egypt, despite calls for democracy For the first time in decades, there's excited talk of change in the streets of Egypt's sprawling capital of 17 million. Protests against the government of President Hosni Mubarak, although small, have become an almost weekly occurrence. Journalists and human rights groups are showing new vigor.
UPI 21st century world still needs Saudi oil
Congressional Research Service report on Iraqi civilian casualties
Washington Institute A Major Blow to al-Qaeda Al-Libbi's capture is the latest in a series of counterterrorism successes that undermine al-Qaeda and its affiliates.
Greek patriarch in Jerusalem stripped of duties Nearly 40 elders on Thursday declared the head of the Greek Orthodox Church in Jerusalem, Patriarch Irineos I, persona non grata following a damaging land-sale scandal involving Jewish investors.
|
H9 Ha’aretz – Initial results give Fatah edge over Hamas in municipal polls Palestinian official: Fatah wins 60% of 84 councils across the West Bank and Gaza Strip, Hamas wins 30%.
MI chief: Israel not facing existential nuclear threat Ze'evi says some Muslim states trying to obtain nuclear weapons, Abbas slowly reining in militants.
Michael Rubin Soothing rhetoric - scary reality While true democracy is the Achilles heel of Middle Eastern dictatorships, insincere commitment to democracy can undercut peace and security.
Long-term political change in the Middle East The key to achieving long-term political change in the region is not an instant recipe that can be conjured up in a matter of months. By Dov S. Zakheim
Does Israel want peace? Israel must not be a Jewish state that is not democratic. This would mean the failure of Zionism.
Pentagon Analyst Larry Franklin – Busted! Forward AIPAC Scandal Hinders Israeli Effort to Pressure Iran Jerusalem Post Analysis: Relief for AIPAC despite Franklin headlinesSome in AIPAC urge that the lobby open up to the media while others counsel discretion.
|
||
|
H10 Christian Science Monitor More charges in Pentagon analyst affair? Inquiry into leaked classified documents has 'cast a cloud' over pro-Israel lobby group.
Could bigger Sunni role stop attacks? Sunni politicians say a meaningful role in Iraq's new government would help them restrain insurgent violence.
Limited progress on nonproliferation
Discontent flaring in rural Egypt A lack of democracy under Mubarak leaves few outlets for peaceful resolution of disputes.
Lebanese eye Palestinian posts Now that Syrians have left, Lebanese want Palestinian militia to leave, too.
For Latvia, Russian 'occupation' still rankles Bush's visit to commemorate the end of World War II sends a larger message about democracy in ex-Soviet states.
Abu Ghraib's message for the rank and file If any lesson can be drawn so far, it may be that the lowest-level soldier has the highest level of responsibility.
Americans face stricter ID checks From driver's licenses, to passports, to plane tickets, the US is tightening ID requirements in the name of security.
|
H11 IHT Europe is talking Iran around By refusing to participate in nuclear negotiations with Iran, the United States has only further isolated itself.
How to
help Yushchenko
A lingering Soviet shadow over Europe
Michael Vatikiotis: A role for Asia's soldiers As Southeast Asian countries nurture their nascent democracies, they must find a new role for their militaries that keeps them out of politics.
Washington Times
Needed: An Iran exit strategy
Le Monde La nouvelle question d'Orient, par Thomas Ferenczi
CFR Stephen R. Sestanovich, the Council's top Russia expert, says Moscow's backsliding on democratic reform will be on the agenda at the Bush-Putin meeting. Interview |
H12 RFE/RL Prospective Presidential Candidates To Register In Iran
Iraq: Insurgent Attack Challenges Country's Newly Resurgent Kurds
Georgia: Samtskhe-Javakheti Armenians Step Up Demands Amid Base Talks
Russia: Rights Groups Say Fascism, Racism Flourishing
Middle East: Palestinian Vote Represents Test Of Popularity For Militants
Pakistan: Experts Doubt Al-Libbi's Capture Means Bin Laden Will Be Caught Soon
CSIS Russia and the Former Soviet Bloc The 60th anniversary of the Soviet Union's victory over Nazi Germany provides an opportunity to examine the evolving relationship between Russia and Central and East European states. In an effort to foster dialogue on the issue, CSIS hosted a May 3 event featuring Radek Sikorski of the American Enterprise Institute, Richard Krickus of Mary Washington College, Janusz Bugajski, director of the CSIS East Europe Project, and Keith Smith, CSIS senior associate. The panelists asserted that Russia must recognize the crimes perpetrated by the Soviet regime during and after World War II and abandon its imperial ambitions in order to normalize relations with its neighbors and foster democracy. Meeting Report> Cold Peace> Russian Energy Interests> |
||
|
H13 The Times Wanted: a third-term plan Thatcher had a clear idea of what to do in 1987, but Labour is flaccid and empty-headed By Simon Jenkins
Tehran ripe for a spot of mischief-making After the election the Foreign Office should be how best to help dissidents in Iran
Time for Bush to show New Europeans that they are loved
From evil tyrant to wartime saviour, Stalin's political makeover divides Russia
WSJ Advancing U.S. Strategy for East Asian Security Stability depends upon good relations in all three legs of the U.S.-China-Japan triangle. By JOSEPH S. NYE JR.
Nuclear Nonsense At the U.N., the nuclear threat is America, not Iran.
Why
I'm Rooting for the Religious Right . . . The secular left shows open
contempt for traditionalists.
.
. . And Why I'm Most Certainly Not!
Winston
Blair Little Englanders get it badly wrong on Iraq. |
H14 Financial Times LEADER: A Pyrrhic victory for Tony Blair
COMMENT: How the Democrats have been paralysed by Bush For the US Democrats, making foreign policy a foundation for the struggle to win the presidency in 2008 comes up against two immense obstacles By Anatol Lieven
COMMENT: So much else has changed, Europe must change too By Philip Stephens The source of Europe's present discontent lies in the series of seismic shocks that have redrawn the continent's boundaries and transformed its relationships with the world beyond
COMMENT & ANALYSIS: Memories and meaning: the west recalls Russia's past but is wary of its future
COMMENT: Deficits cannot simply be ignored Any economist will tell you that the dangers posed by swelling and sustained deficits are significant, writes Patrick Gavin in Washington. So why do Americans not care more?
US offers grants to opponents of Iran's clerics
Syria's retreat from Lebanon emboldens Islamist opposition
Italian PM gives pledge on pull-out from Iraq
Use of ethanol additive 'would reduce petrol prices in US'
Baltic states shiver in the shadow cast by Russian occupation
LEADER: Labour victory and Conservative dismay
A welcome revival John Maynard Keynes was once quoted as saying: "When the facts change, I change my mind." Not for the first time, the US Treasury has taken a leaf from the great... |
H15 Los Angeles Times Editorial Back in the U.S.S.R. When President Bush travels to Russia for Sunday's ceremonies marking the 60th anniversary of the Allies' World War II victory in Europe, he'll stop in Latvia first to signal his support for democracy in the region. At least some former Soviet states are making progress. Not so Russia. As President Vladimir V. Putin continues to hark back to the Soviet past and bully his neighbors, Bush will be hard-pressed to put a happy face on that part of his visit.
Is Blair a Liar? Brits Don't Care By Max Boot How can you tell if a political party is brain-dead? Easy. It spends an entire campaign denouncing the incumbent as a smarmy, good-for-nothing liar, rather than outlining its own agenda. The Republicans tried it against Bill Clinton in 1996, the Democrats tried it against George W. Bush in 2004, and now in Britain the Conservatives are trying it, with equal lack of success, against Tony Blair.
Charges Filed in Pentagon Secrets Case
|
||
|
H16 The Economist Victory Day, 60 years on
The International Criminal Court's first case
Obituary Ezer Weizman, Israel's anti-establishment president
Books and Arts Modern China Village Voice Intelligence Whistleblower Canned FBI Still Slow in Hiring of Intel Analysts Dems Threaten to Stall Bolton Vote Raimondo Larry Franklin and the Axis of Espionage
|
H17 Daily TelegraphBlair may quit sooner Tony Blair may have secured a historic third term for the Labour Party but the reduction in the size of his majority will significantly change the way in which he can act.
Iraqi
$100m ' black hole' -
President Bush’s recent visit to Europe was billed as heralding a fresh start for transatlantic relations. But there is one area where the tensions of recent years has had surprisingly little impact on the relationship. Philip Gordon reports
|
H18 Independent Blair secures third term but how long will he last at No 10?
More carnage as Iraq's ethnic tensions ignite
The promise of democracy and the threat of civil war Three months after Iraq's elections, the flame of hope that flared up looks more and more like a feeble and short-lived flicker than the harbinger of a new dawn
The 5-Minute Briefing: Iraq's missing millions
|
||
|
H19
|
H20 PBS Newshour Nuclear Tensions
Mount For U.S., Iran and North Korea |
H21 FT COMMENT: Public policy and the pursuit of happiness We are social animals, with a biologically evolved nature, writes Michael Prowse. And neo-Darwinism has profound - and largely unexplored - implications for public policy
|
||
|
Ext links Blogs - Joshua Marshall - memeorandum - Juan Cole - Political Animal - Belgravia Dispatch - Phil Carter - Daniel Drezner - |
- war and piece - the washington note - Helena Cobban - Matt Yglesias - Chicagoboyz - Oxblog - - Brad DeLong - Eric Alterman -abuaardvark |
iraqd - winds of change - OutSide the Beltway - InstaPundit - Kausfiles - andrewsullivan.com - Becker Posner-- armscontrolwonk - Registan |
ALMANYA'NIN SESİ RADYOSU: "SCHRÖDER'İN TÜRKİYE ZİYARETİ"
ANKARA, 05/05(BYE)--- Almanya'nın Sesi Radyosunun
08.30-09.00 Türkçe yayınından:
Almanya Başbakanı Türkiye'ye giderken dile getirilen
endişelerden biri, Türkiye'deki Avrupa Birliği yorgunluğu
ve yükselen milliyetçilikti. Türkiye ve Almanya Başbakanları
bu kaygılara açık bir cevap verdiler: "Önemli olan, izlenen
yoldur."
"Toplumda zaman zaman böyle bir hava oluşabilir, önemli
olan hükümetin kararlı davranması ve yola devam etmesidir"
diyen Schröder, Türkiye'nin Avrupa Birliği sürecindeki
reformları yerine getireceğine inandığını, böylece bir kez
daha vurguladı. Aynı vurguyu Türkiye Başbakanı Erdoğan,
Türk-Alman Ekonomisi Kongresi'ndeki konuşmasında yaptı:
"Reformların uygulanmasına ve eksiklerimizin
tamamlanmasına verdiğimiz önem azalmamakta, aksine
artmaktadır" dedi. Brüksel'de ilişkilerde sorun olarak
görülen yeni üyelerin Ankara Anlaşması kapsamına alınmasını
sağlayacak uyum protokolünün de 3 Ekim'e kadar imzalanacağını
belirten Erdoğan, "3 Ekim'e kadar olan dönemde Avrupa
Birliği'nin de kendi açısından gerekli hazırlıkları
tamamlayacağından eminim" şeklinde konuştu.
Almanya Başbakanı Schröder de "Avrupa Birliği açısından
da söylenecek hiçbir şey yok. Avrupa Birliği yükümlülüklerini
aynen yerine getirecektir, bunlara sadık davranacaktır" dedi.
Almanya Başbakanı Schröder'in ziyareti aynı zamanda ekonomi
ağırlıklıydı ve Schröder, Türkiye'nin bu konudaki önemini de
hatırlattı: "2004 yılında ticari ilişkilerimizde neredeyse
yüzde 130'la önemli bir artış olumuştur." Diyen Schröder,
Türkiye'ye yapılan ihracatın Almanya'da iş yerleri için
güvence anlamına geldiğini de hatırlattı.
Türk-Alman Ekonomi Kongresi'nde bir araya gelen
işadamları ise ticaretteki artışın önümüzdeki yıllarda
da devam edeceği görüşündeydi. Almanya'daki Türk işadamlarından
Kemal Şahin, iki ülke arasındaki ticaret hacminin
artacağından emin konuştu: "20 milyar avroyu en az önümüzdeki
dört sene içinde 50 milyar avroya çıkartabiliriz diye
düşünüyoruz."
Binden fazla katılımcıyla yapılan birinci Türk-Alman
Ekonomi Kongresi bugün de devam edecek. Başbakan Schröder
ise dün akşam Berlin'e döndü.
Bu ziyaretin Türkiye'deki yankılarını İstanbul'dan
Semiha Öztürk derledi:
Almanya Başbakanı Schröder, 24 saatlik Türkiye
ziyaretine sekiz program sığdırdı. Bir programdan diğerine
koşturdu. Başbakan Tayyip Erdoğan ile görüştü, Cumhurbaşkanı
Ahmet Necdet Sezer'i ziyaret etti ve ardından da İstanbul'a
geçti. Marmara Üniversitesinin kendisine verdiği fahri
doktora unvanını törenle aldı. İki başbakan Türkiye'nin
ve Almanya'nın önde gelen işadamlarıyla yuvarlak masa
toplantısında beyin fırtınası yaparak yeni iş yatırım
imkanlarını görüştü. Ardından da Almanya'dan 600, Türkiye'den
de 600 işadamının katıldığı birinci Türk-Alman Ekonomik
Kongresi'nde konuşma yaptı. Bu arada müzikli bir gösteri
izledi ve Fener-Rum Patrikanesini de ziyaret etti.
Zamanlama olarak bu ziyaret önemli mesajlar taşıyordu.
Schröder'in, Patriği ziyaret etmesi ve Patrikhaneden
"ekümenik" olarak söz etmesi Ankara'ya bir mesaj olarak
niteleniyor. Gerçi Ankara'daki basın toplantısında Erdoğan,
ruhban okulunun açılması konusunda bir talep gelmediğini
söylese de Alman Başbakanı dini azınlıkların haklarının
genişletilmesini istedi.
Schröder, Türkiye ziyareti boyunca sıcak mesajlar
verdi. Dini azınlıkların hakları, insan hakları, ifade
özgürlüğü, kadına ayırımcılık konularında Türkiye'nin
daha çok ev ödevi yapması gerektiğini vurgulasa da ziyaret
çok samimi bir havada geçti burada gerginlik yoktu.
Türkiye'yi AB sürecinde, Almanya'nın destekleyeceği ve
Türkiye'nin, Almanya'ya güvenebileceği mesajlarını verdi.
Erdoğan da Türkiye'nin 3 Ekim tarihine kadar tüm
yükümlülüklerini yerine getireceğini Türkiye'nin, Avrupa
Birliği'ne kilitlendiğini söylerken, Almanya'nın da
desteğini istedi. Schröder de Avrupa Birliği'nin,
Türkiye'ye üyelik konusunda bir söz verdiğini hatırlatarak,
"Ahte vefa ilkesi gereği, Türkiye sorumluluğunu yerine
getirmiş olduğuna göre Avrupa Birliği de yükümlülüklerini
yerine getirecektir" diye desteğini açıkça gösterdi. Hatta
Kıbrıs konusunda Avrupa Birliği'nin verdiği sözleri yerine
getiremediğini itiraf ederek, "İki ülke arasındaki yatırım
imkanlarını konuşurken Kuzey Kıbrıs'ı da dahil etmeliyiz"
dedi. Bu sözler işadamları tarafından da büyük alkış aldı.
Schröder, Türkiye ziyareti için çantasına koyduğu Ermeni
dosyasını da açtı. Kapalı kapılar ardında Almanya Federal
Parlamentosunda Hristiyan Demokratların hazırladığı hükümet
ortağı Yeşillerin de destek verdiği Ermeni soykırımı
iddialarıyla ilgili önergeyi ve sonuçlarını anlattı. İki
ülke arasında doğabilecek gerginliği yatıştırmaya çalıştı.
Schröder, bu konuda Erdoğan'dan açılım istedi, ama kamuoyunun
önünde Erdoğan'ın ortak komisyon kurulması teklifini övdü ve
Schröder, "Ümit ediyorum ki Ermenistan da bu teklife olumlu
bakar" dedi.
Yani kısacası Almanya Başbakanı sıcak mesajlar verdi
ve özellikle de iş çevlereleri bu mesajları olumlu karşıladı.
Almanya başbakanı Schröder Türkiye'de görüşmelerini
sürdürürken Almanya'nın başkentinde de gözler Türkiye'ye
çevrilmişti. Dün yabancı basın mensuplarıyla buluşan
Dışişleri Bakanı Fischer, Türkiye-Avrupa Birliği arasında
müzakerelerin başlamasının önünde herhangi bir engel
görmediğini yinelerken, ana muhalafet partisinden
politikacılar, Schröder'in gezisi ve verdiği mesajlardan
pek memnun kalmadılar. Cem Sey'in haberi:
Başbakan Schröder, Türkiye'de sıcak mesajlar verdi.
Bir yandan da Türkiye'yi reformları sürdürmeye ve yapılmış
reformları daha süratle uygulamaya geçirmeye çağırdı. Aynı
saatlerde başkent Berlin'de de Başbakan'ın gezisi dikkatle
izleniyordu. Dışişleri Bakanı Fischer, yabancı gazetecilerle
görüşürken Başbakanın gezisi hakkında yorum yapmayacağını,
Schröder döndükten sonra gezi hakkında ayrıntılı bilgi
alacağını belirtti.
Schröder'in Türkiye gezisinde Ermeni sorunu da yeniden
gündeme geldi ve Türkiye'nin Alman Meclisindeki tartışmalardan
duyduğu rahatsızlığın hatırlatılması üzerine Fischer şunları
söyledi.
FİSCHER: Alman Meclisindeki Ermeni tartışmasının
beklenenlerin aksine çok düşündürücü ve konunun ciddiyetine
uygun bir tartışma olduğuna inanıyorum.
- Fischer, bu konuda atılan adımları da memnuniyetle
karşıladığını gizlemedi.
FİCSHER: Her şeyden önce bu trajik konunun taraflar
arasında tartışılması gerektiğini düşünüyorum ve zaten
tartışılıyor da. Bütün güçlüklere ve aşılması gereken
engellere rağmen tartışmanın başlamış olmasını iyi buluyorum.
- Alman Dışişleri Bakanı Türkiye ile Avrupa Birliği
arasında 3 Ekim'de başlayacak tam üyelik müzakerelerinin
Hırvatistan örneğinde olduğu gibi ertelenebileceği yolunda
Alman kamuoyunda var olan beklentilere katılmadığını vurguladı.
Fischer, hem Avrupa Birliği hem de Türk Hükümetinin yapılması
gerekenin ne olduğunu bildiğini söyledi.
FİSCHER: Her iki tarafın da kararlaştırılan zaman
planının başarıyla uygulanmasında çıkarı olduğu için tüm
tarafların ekim ayındaki bu tarihe sadık kalınmasının ön
koşullarını yaratacağından hareket ediyorum. Şu ana kadar
bana gelen başka yönde bir bilgi de yok zaten. Bu nedenle
Avrupa Birliği zirvesi kararının hem içerik hem de
takviminin uygulanacağını umuyorum."
- Buna karşılık ana muhalafet Başbakan Schröder'i
Türkiye'de Alman çıkarlarını savunmamakla suçladı. Hristiyan
Sosyal Birlik Partisi Meclis Grubu Sözcüsü Michel Glos Kuzey Ren Vestfalya'da iki hafta sonra yapılacak yerel
seçimi hatırlattı ve Schröder'in bu eyalette yaşayan Alman
vatandaşı Türklerin, oylarını almak için Türkiye'de seçim
kampanyası yaptığını ileri sürdü. Glos, Türkiye'nin ne
ekonomik ne de siyasi bakımdan Avrupa'ya katılmaya hazır
olduğunu savundu ve Schröder'in konuştuğu Türklere gerçeği
söylemesini istedi.
Hristiyan Demokrat Birlik Partisinin dış politika
sözcüsü ise daha yumuşak konuştu. Sözcü, Türkiye'nin çok
güvenilinir bir ortak olduğunu vurguladıktan sonra, "Fakat
bu Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne katılmasını gerektirmiyor.
Türkiye'nin, Avrupa Birliği'ne tam üyeliği konusu insanların
siyasi bir birliğe olan inancını yok etmeden Avrupa'nın
nereye kadar genişleyebileceği de düşünülerek
değerlendirilmelidir şeklinde konuştu." (SO/LK/NIS)
AFP: "SCHRÖDER, ANKARA YÖNETİMİNİ AVRUPA YANLISI REFORMLARI
UYGULAMAYA ÇAĞIRDI"
İSTANBUL, 05/05(AFP)(BYE)--- Thomas Seibert bildiriyor:
Almanya Başbakanı Gerhard Schröder, AB üyesi olmak
isteyen Türkiye'yi demokrasi alanındaki boşluklardan dolayı
eleştirdi ve Avrupa yanlısı reformların bir an önce
uygulamaya konulmasını istediğini belirtti.
Schröder, Marmara Üniversitesi'nde yaptığı konuşmanın
ardından Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan ile
düzenlediği ortak basın toplantısında, geçtiğimiz aralık
ayında karara bağlandığı gibi Türkiye ile üyelik
müzakerelerine 3 Ekim'de başlanacağını belirtti.
Avrupa demokrasisine uygun olarak Türk Hükümetinin
kabul ettiği yasa değişikliklerinin bir an önce hayata
geçirilmesini istediğini belirten Schröder, reformlara
devam edilmesi çağrısında bulundu ve "Türkiye, Avrupa
yanlısı çabalarına devam etmelidir" şeklinde konuştu.
Marmara Üniversitesi'nde törenle Fahri Hukuk Doktorası
ünvanı verilen Schröder, "Türkiye'de şu ana kadar büyük
reformlar gerçekleştirildi, ancak daha alınması gereken
çok yol var. Almanya her zaman yanınızda olacaktır" dedi.
Resmi bir ziyaret için dün Türkiye'ye gelen Schröder,
ayrıca insan ve azınlık haklarına daha fazla saygı
gösterilmesini arzuladığını açıkladı.
Schröder, 71 milyon nüfuslu ve yüzde 99'u Müslüman
olan Türkiye'ye, gayrimüslimlerin (Hristiyan, Ortodoks ve
Museviler) dini özgürlüklerini artırma çağrısında bulundu.
Schröder, "Güvenlik güçlerinin uyguladığı kötü muamele,
ifade özgürlüğünün kısıtlanması ve kadınlara uygulanan
ayrımcılık, bizim ortak değerlerimizle uyuşmuyor" dedi.
Schröder ayrıca Ankara'ya, Gümrük Birliği Anlaşması'nı
Kıbrıs'a (Türkiye uluslararası olarak tanınan Rum kesimini
tanımıyor) genişleten ve imzalanmadığı takdirde müzakerelerin
başlamasını engelleyebilecek olan protokolü hatırlattı.
Türk ve Alman iş adamlarını biraraya getiren bir
toplantıya davet edilen Schröder, turizm ve tarım alanlarında
Almanya'nın Kuzey Kıbrıs (1974 yılında Kıbrıs'ın Türkler
tarafından işgal edilen kesimi) ile işbirliği yapabileceğini
ifade etti.
Schröder, "Bunu bir kesimi diğerine koz olarak kullanmak
için söylemiyorum. Amacımız BM'nin de girişimiyle adanın
yeniden birleşmesini sağlamaya çalışmaktır" şeklinde konuştu.
Erdoğan ise, iki ülke arasındaki iyi ekonomik ilişkilerden
duyduğu memnuniyeti dile getirdi ve ticaret hacminin 2004'te
21 milyar dolara ulaştığını belirtti. (DY/ESE/AB)
05/05/2005 10:44:21
THE WASHINGTON TIMES: "AVRUPA YOLSUZLUKLA MÜCADELE KONUSUNDA
TÜRKİYE'YE BASKI YAPIYOR"
ANKARA, 05/05(BYE)--- ABD'de yayımlanan The Washington
Times gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Andrew
Borowiec imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında bir makale
yer almıştır. İnternetten sağlanan makalenin çevirisi
şöyledir:
AB ile üyelik müzakerelerine başlamadan önce
yolsuzluklarla anılan siyasetini temizlemesi için
Türkiye'ye yapılan uluslararası baskılar artıyor.
Türk ordusunun siyasete karışması ve Türklerin Birinci
Dünya Savaşı sırasında Ermenilerin katlini reddetmesi
de, AB yetkilileri ve dünya çapında birçok hükümet
üyesi tarafından eleştiriliyor.
Diplomatlar, Türkiye'nin uyarıları dikkate aldığına
dair hiçbir işaret bulunmadığını ifade ediyorlar. Üyelik
müzakerelerinin ekim ayında başlaması ve yaklaşık on yıl
sürmesi bekleniyor.
Türkiye'nin üyeliğine karşı çıkan Avrupalı siyasetçiler,
üyeliğin gereklerini yerine getirmediği takdirde, Türkiye'nin
üyeliğinin daha ileri bir tarihe ertelenebileceğini
söylüyorlar. Topraklarının sadece yüzde 5'i Avrupa'da
olmasına rağmen, Türkiye yaklaşık 40 yıldır Avrupa'nın
kapısını çalıyor.
Geçtiğimiz haftalarda Genelkurmay Başkanı Orgeneral
Hilmi Özkök'ün Kıbrıs'taki Türk askerlerini geri çekmek
ve Ermeni soykırımının sorumluluğunu üstlenmek gibi bir
niyetlerinin olmadığını açıklaması, Avrupalı yetkilileri
alarma geçirdi.
Bu sırada, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan hükümeti,
içerde yaşadığı güçlükleri telafi etmek için dış politika
meseleleri üzerinde yoğunlaşıyor. Erdoğan, geçen haftaki
İsrail ve Filistin ziyaretlerinde, Orta Doğu'daki barış
sürecini ilerletmek için çalışma sözü verdi.
Erdoğan'ın teklifine İsrail soğuk bir tepki
gösterirken Filistinli lider Abbas, iki ülkeyle de
iyi ilişkiler içerisinde bulunan Türkiye'nin "dürüst
bir arabulucu" olabileceğini ifade etti.
İsrail, Türkiye'nin Batı Şeria'da ekonomik bir
rol üstlenmesine sıcak bakmıyor. Belki de bu yüzden,
Erdoğan Filistin'e mali yardım teklifinde bulunmadı.
Erdoğan iki buçuk yıl önce yolsuzluğu bitireceğine
söz vermişti, fakat yenüz durumun iyileştiğine dair bir
işaret yok. Yorumcu Burak Bekdil, "Nedense söz verilen
temizlik bir türlü yapılmıyor" diye konuştu. Bekdil ve
diğer yorumcular, adam kayırmanın yaygın oluşuna işaret
ediyorlar. Erdoğan'ın Adalet ve Kalkınma Partisi'nden
(AKP) yetkililer, devlet yönetimi ve sanayi alanında
önemli mevkilere getirildiler.
Türk basını, Maliye Bakanı Kemal Unakıtan'ın,
milletvekili dokunulmazlığı elde etmeden önce,
dolandırıcılık suçundan aleyhine dava açıldığını bildirdi.
Tekstil firması Motif Tekstil AZ, devlete iki milyon
dolarlık elektrik borcu bırakarak ortadan kayboldu.
Gazeteler, siyasi bağlantıları nedeniyle firma hakkında
yasal işlem yapılmadığını belirttiler.
Bazı Türk gazeteleri de, Erdoğan'ın ABD'de eğitim
gören çocuklarının masraflarının, siyasi bağlantıları olan
zengin bir Türk işadamı tarafından karşılandığını bildirdiler.
(MDR/BS/NIS)
05/05/2005 12:25:21
BYEGM Haber No: 023
BBC: "SCHRODER TÜRK REFORMLARINA DESTEK VERDİ"
ANKARA, 05/05(BYE)--- BBC'nin 05 Mayıs 2005 tarihli
internet sayfasında, yukarıdaki başlık altında yer alan
haberin çevirisi şöyledir:
Almanya Başbakanı Gerhard Schröder Türkiye'den Avrupa
Birliği ile bu yılın sonunda üyelik müzakerelerine başlamak
için gerekli olan reformları sürdürmesini istedi.
Türkiye Başbakanı ile görüşmesinin ardından Schröder,
ülkenin yakaladığı ivmeyi koruması gerektiğini söyledi.
Schröder, azınlık ve kadın haklarının artırılması ve
Kıbrıs probleminin çözülmesi için önlemler alınması
gerektiğini söyledi
Türkiye'nin ekim ayında AB ile üyelik görüşmelerine
başlaması bekleniyor.
Türk hükümeti müzakereler için tarih alma öncesinde
insan hakları ve medya konusunda bir dizi reform
gerçekleştirdi, ancak bazı AB üyeleri Türkiye'nin reformları
uygulamakta geciktiğinden şikayet ediyor.
Türkiye'nin AB üyeliğine güçlü destek veren Schröder,
AB'nin Türkiye ile planlandığı gibi 3 Ekim'de üyelik
müzakerelerine başlamasının önemli olduğunu söyledi.
Schröder, gündeme getirilecek konulardan birisinin,
Gümrük Birliği'ni Kıbrıs dahil yeni AB üyesi ülkeleri
kapsayacak şekilde genişleten ek protokolün imzalanması
olduğunu söyledi. Bu da, tek taraflı ilan edilen Kuzey
Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni destekleyen Türkiye'nin
Kıbrıs'ı tanıması anlamına gelecek.
Türkiye'nin reform sürecine başladığına ve tereddüt
etmediğine açıklık getirmesinin çok önemli olduğunu
söyleyen Schröder'e cevaben Erdoğan, "Şu andan itibaren
işimiz kolay değil. Uygulama açısından yapılacak çok
şey var. Türkiye bir yola girmiştir ve bu yolda
kararlılıkla ilerlemeyi sürdürecektir" dedi.
--Referandum Endişesi--
Almanya'nın Türkiye ile güçlü ilişkileri bulunuyor.
Almanya, Ankara'nın en büyük ticari ortağı ve Avrupa'daki
en büyük Türk göçmen toplumunu barındırıyor.
Türkiye'nin AB üyeliği için müzakereler daha
10 yıl sürebilir. Türkiye, üyelik isteğini mümkün
kılabilmek için siyasal ve insan hakları reformlarına
başladı, ancak bu ülkenin üyelik ihtimali Birliğin
bütün üyeleri tarafından hoş karşılanmıyor. Kamuoyu
yoklamaları Fransız halkının büyük bir çoğunluğunun
29 Mayıs'taki referandumda Avrupa Anayasasını
reddedebileceğini gösteriyor. Bu reddin nedenleri
arasında Türkiye ile üyelik görüşmelerine başlama kararı
da var.
Yasa haline gelmeden önce 25 üye devletin hepsinin
parlamento oylaması ya da referandum ile anayasayı
onaylaması gerekiyor.
Schröder, Türkiye Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer
ve Ortodoks Kilisesi Ruhani Lideri Ekümenik Patrik
Bartholomeos ile görüşecek.
Schröder'in Türkiye gezisini Bosna'ya yapacağı
kısa bir ziyaret takip edecek.
(ST/ASU/DG)
05/05/2005 14:23:48
BYEGM Haber No: 030
KAYHAN: "BATI'NIN MEZBAHASINDAKİ TÜRKİYE"
TAHRAN, 05/05(BYE)--- Muhafazakar eğilimli Kayhan
gazetesinin 05 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Behruz Sagi
imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan yorumun
çevirisi şöyledir:
Türk hükümeti bugüne kadar, Batı'nın ilgisini çekmek
ve Türkiye'nin AB üyeliğini sağlamak için defalarca
itibarını, haysiyetini, milli ve dini değerlerini kurban
etmiş, sahip olduğu tüm maddi ve manevi şeyleri Batı'nın
kapitalist pazarında ucuza satışa çıkardı. Türkiye'nin,
ABD ile NATO üssüne dönüştürülmesi, IMF ve Dünya Bankası
tarafından dikte edilen talimatların kabul edilmesi,
konunun maddesel boyutunu; okullar, üniversiteler ve devlet
dairelerinde türbanın yasaklanması, dini okulların
kapatılması ya da onlara karşı bazı kısıtlamaların
uygulanması ve din derslerinin kaldırılması, konunun
maneviyata dönük boyutunu oluşturuyor. Tüm bunlar;
Türkiye'nin, AB üyeliği ve dünyanın yeni düzeninde oyuna
dahil olması yolunda beslediği boş ümitler sebebiyle
Batılıların ayağına serdiği servetlerdir.
Ankara'nın, son yıllarda İsrail ile ilişkilerini
geliştirmesi, Türk-İsrail ilişkilerinde bir dönüm noktası
olarak sayılıyor. İlişkilerin geliştirilmesinin ardından
gerçekleşen Türkiye'nin sözde İslamcı Başbakanı'nın
Tel Aviv ziyaretini de bu süreç çerçevesinde
değerlendirebiliriz. Türkiye, Kudüs'ü işgal eden rejim
ile ilişkilerini geliştirmek yolunda izlediği bazı açık
ve gizli amaçlarının yanı sıra, AB üyeliğini kazanmak için
Batılılar ve Birliğin ilgisini de çekmeye çalışıyor.
Bu, üst düzey Türk yetkilileri, özellikle de son sözü
konuşan askerlerin defalarca itiraf ettiği bir konu. Bir
süre önce, Türkiye Genelkurmay Başkanı "AB üyesi olabilmek
için, İsrail ile ilişkilerimizi geliştireceğiz" ifadelerini
kullanmıştı.
Türkiye Genelkurmay Başkanlığı Askeri Tarih ve
Stratejik Etüd Başkanı Aydın Okan ise şunları söylemişti:
"Türkiye, İsrail ile ilişkilerini geliştirecek her türlü
girişimi ilgiyle karşılamaktadır."
Türk-İsrail ilişkilerinin geçmişi, eskilere, 1949
yılına dayanmaktadır. Ancak, son yıllarda bu ilişkiler
o kadar gelişti ki, halkın itirazının yanı sıra, bazı
devlet adamlarının da endişelenmelerine yolaçtı.
Türkiye bu yolda biraz aşırıya kaçtı. Öyle ki,
birçok Müslüman olmayan ülkenin, İsrail'in insanlık
dışı girişimlerini kınadığı durumlarda bile, bir İslam
ülkesi olan Türkiye, İsrail ile diplomatik ilişkilerini
en üst düzeye çıkararak, Şaron için çok yönlü stratejik
bir ortak haline geldi.
(TABM/AV/LA)(SK/DG)
05/05/2005 14:38:32
AFP: "AB TEMSİLCİSİ: TÜRKİYE'NİN AB ÜYELİĞİ, ANKARA-ERİVAN
İLİŞKİLERİNE BAĞLI OLACAK"
ANKARA, 05/05(AFP)(BYE)--- AB'nin Güney Kafkasya
Temsilcisi Heiki Talvitie bugün yaptığı açıklamada,
Türkiye'nin AB üyeliğinin, Türklerin 1915'teki Ermeni
soykırımını tanımasını isteyen Erivan ile Ankara arasındaki
ilişkilere bağlı olacağını belirtti.
Ermenistan Dışişleri Bakanı Vardan Oskanyan ile
katıldığı ortak basın toplantısında Talvitie, "AB ile
Türkiye arasındaki müzakereler yakında başlayacak.
Şüphesiz, Ermenistan ile Türkiye arasındaki ilişkilerin
bu müzakereler üzerinde bir etkisi olacaktır" dedi.
Bununla beraber Almanya Başbakanı Gerhard Schröder
nisan ayı sonunda bu konunun Türkiye'nin AB üyeliği için
"asla" bir ön şart teşkil etmeyeceği konusunda güvence
vermişti.
Talvitie, "Ermenistan ve Türkiye arasındaki sınırların
açılmasının ardından olumlu bir gelişme kaydedilmiş olacak.
Bunun çok hassas bir konu olduğunu ve iki ülke arasındaki
ilişkileri düzeltmek için zaman gerektiğini anlıyoruz"
dedi.
Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, Ermenistan
Devlet Başkanı Robert Koçaryan'a bir mektup göndererek,
1915'deki Ermeni ölümlerinin incelenmesi amacıyla ortak
bir komisyon kurulmasını önermişti.
Basın toplantısı sırasında Ermenistan Dışişleri
Bakanı, "Avrupa, Türk Başbakanı'nın önerisini, Türkiye'nin
tarihi ile barışması için bir imkan olarak kabul ediyor"
dedi.
Türkiye, 1991 yılında bağımsızlığını ilan ettiğinde
Ermenistan'ı tanıdı, ancak soykırım hakkındaki büyük
anlaşmazlık nedeniyle diplomatik ilişki kurmadı
KÖLNISCHE RUNDSCHAU: "SCHRÖDER'İN KARMAŞIK TÜRKİYE MİSYONU"
ANKARA, 05/05(BYE)--- Almanya'da yayımlanan Kölnische
Rundschau gazetesinin 4 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Joachim
Schucht imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında İstanbul/Ankara
çıkışlı bir yazı yer almıştır. İnternetten sağlanan yazının
özet çevirisi şöyledir:
Her ikisi de yakınlık arayışı içerisindeydi. Şansölye
24 saat boyunca Boğaz'da kalacağını bildirdi ve Recep Tayyip
Erdoğan'da neredeyse hep yanındaydı. Schröder'in ülkeye
gelişinden sonra akşam saatlerinde gerçekleştirilen
görüşmeye çarşamba günü sabah saatlerinde Ankara'da devam
edildi. İki hükümet lideri daha sonra -delegasyonları
olmadan- İstanbul'a geçti.
"Çok sevilen dost" Schröder'e verilen "Fahri Doktora
Ünvanı" töreninde de Erdoğan yanındaydı. Programın sonunda
ikisinin birlikte ekonomi temsilcileriyle görüşmesi vardı.
Schröder başka hiçbir mevkidaşı ile bu kadar kısa süre
içerisinde bu denli yakınlaşmadı. Her ikisi de, birbirinden
tamamen farklı siyasi karargahlardan geliyor olmasına rağmen,
birçok ortak noktaya sahipler. Sosyal demokrat ve ılımlı
İslami muhafazakar, çok aşağı sıralardan bu kadar yukarılara
tırmandı.
Her ikisi de, idareci kimlikleri ve retorik yetenekleri
sayesinde tüm dikkatleri üzerlerine çekmeyi başardılar ve daha
sonradan da siyasi değişim konusunda ne denli yetenekli
olduklarını sergilediler. Her ikisinin futbol tutkusu da ortak
noktalarından birini oluşturuyor. Ancak Erdoğan'ın aldığı
politika yerine profesyonel olarak bir takımda top oynaması
teklifini, Schröder almadı.
Erdoğan sürekli olarak, kendisini Türk çıkarlarını Avrupa
hedefi uğruna değişmekle suçlayan, artan milliyetçi güçlerle
çebelleşmek zorunda. Buna bir de toplumun olası bir üyeliğin
beraberinde getirebileceği sonuçlar konusundaki endişeleri
ekleniyor. Şansölye buna benzer tavırları kendi ülkesinden
tanıyor ve biliyor. AB'nin, Balkan devi ve 70 milyonluk nüfusunun
üyeliği ile zorlanabileceği yönündeki eleştiriler sadece muhalefet
kanadından değil, örneğin eski Almanya Başbakan Helmut Kohl
gibi kendi sıralarındaki tanınmış simalardan da geliyor.
Ancak halefi bu görüşte değil. Schröder önceden de
olduğu gibi halen, Avrupalı standartları yerine getiren
bir İslami ülkenin üyeliğinin, tüm kıtanın güvenliği
açısından çok önemli bir kazanç olduğu görüşünde. Ancak
Şansölye, Birliğin yaklaşık bir yıl sonra yapılacak olan
Federal Meclis (Bundestag) seçimlerine değinerek, Türkiye
mevzusunu nasıl ele alacağını merak etmiyor değil. O gayet
sakin bir gösteride Türk polislerinin göstericilere
müdahale etmesinden sonra Almanya'da hemen "Türklerin
AB'de işi yok" diye ortaya çıkılmasını sorumsuzluk olarak
nitelendiriyor.
Schröder, Türkiye'deki reformları kontrol etmek için
geldiği yönündeki söylentilere şiddetle karşı çıkıyor.
Ancak ülkeye geldiğinde aday ülkenin ödevlerini yerine
getirdiğinden ve son zamanlarda duraklayan reform
programının hareketlendiğinden emin olmak istedi. Schröder
Erdoğan ile gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından
rahatlamış gibi görünüyordu. Schröder, Türklerin verdikleri
sözleri kesinlikle yerine getireceği izlenimiyle evine
dönecek. Fransızlar mayıs ayı sonunda yapılacak referandumda
AB Anayasası'nı reddetse bile, Alman tarafı bunun 3 Ekim
tarihinde Türkiye ile katılım müzakerelerine başlanması
konusunda hiçbir şey değiştirmeyeceği görüşünde. (BA/BK/PG)
AMERİKA'NIN SESİ RADYOSU: "SCHRÖDER TÜRKİYE'Yİ BAŞLICA
REFORMLARI UYGULAMAYA ÇAĞIRDI"
ANKARA, 05/05(BYE)--- Amerika'nın Sesi Radyosu'nun
06.30-07.00 Türkçe yayınından:
Almanya Başbakanı Schröder, Türkiye'yi AB'ye üyelik
görüşmeleri başlamadan önce, başlıca reformları uygulamaya
çağırdı.
Schröder, Ankara'da Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile
görüştükten sonra yaptığı açıklamada, Türkiye'yi gümrük
anlaşmasını genişleten belgeyi imzalamaya da çağırdı. AB,
Türkiye ile 1995'te imzaladığı gümrük anlaşmasının on yeni
üyeyi kapsayacak şekilde genişletilmesini istiyor. Bazı
AB ülkeleri belgenin imzalanmasını Türkiye'nin Kıbrıs Rum
yönetimini fiilen tanıması olarak görüyor. Ankara ise, bu
görüşü reddediyor.
Schröder, Başbakan Erdoğan'ın soykırım iddialarını
soruşturacak bir Türk-Ermeni ortak komisyonu kurulması
yolundaki önerisini de desteklediğini söyledi.
Başbakan Schröder'in İstanbul'daki temaslarını
muhabirimiz Soner Kızılkaya anlatacak:
Schröder, Ankara ve İstanbul'daki temasları sırasında,
Türkiye'ye AB üyeliği konusunda hem eleştiriler yöneltti
hem destek verdi.
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Almanya Başbakanıyla
Ankara'da yaptığı görüşme sonrasında Schröder'in Heybeliada
Ruhban Okulunun açılması konusunu gündeme getirmediğini
söyledi. Ancak konu Schröder'in, Fener Rum Patriği
I.Bartholomeos ile yaptığı görüşmede gündeme geldi.
Bartholomeos, Schröder'den ruhban okulunun açılması için
destek istedi. Schröder ise, bu konuda ilerleme
sağlanacağından umutlu olduğunu ifade etti. Schröder'in
Bartholomeos'tan bahsederken, ekümenlik ifadesini
kullanması da dikkat çekti.
Schröder, Marmara Üniversitesinin kendisine fahri
doktora vermesi nedeniyle düzenlenen törende ise, bu konuda
daha net konuştu ve Heybeliada Ruhban Okulunun açılması
gerektiğini savundu.
Schröder konuşmasında, Türkiye'de demokrasi konusunda
eksiklikler bulunduğunu da vurguladı. Güvenlik güçlerinin
istismarı, fikir özgürlüğünün kısıtlanması ve kadınlara
yönelik ayrımcılık gibi uygulamaların Avrupa değerlerine
uymadığını kaydetti.
Schröder, getirdiği bu eleştirilerin yanı sıra,
Türkiye'nin gönlünü alacak açıklamalarda da bulundu.
AB'nin Kuzey Kıbrıs'a verdiği sözleri tutması gerektiğini
söyledi ve "mali yardımlar engellenmemeli" diye konuştu.
Kıbrıs konusunda BM Genel Sekreteri Annan'ın sunduğu plana
destek veren Schröder, Türk-Ermeni ilişkileri konusunda da
Başbakan Erdoğan'ın ortak komisyon kurulması önerisini
takdirle karşıladığını söyledi.
Schröder, Türkiye'nin AB ile üyelik müzakerelerinin
zorlu geçeceği uyarısında bulundu ve toplumsal bilincin
değişmesinin öneminin vurguladı.
Schröder, "Türkiye'deki reform sürecinin gelişmesi
müzakerelerin seyrini büyük oranda belirleyecektir" dedi.
Almanya'nın bu süreçte Türkiye'nin yanında olacağı mesajını
verdi. Schröder, daha sonra Başbakan Erdoğan ile birlikte,
Türk-Alman Ticaret ve Sanayi Odası tarafından düzenlenen
I. Türk-Alman Ekonomi Kongresine katıldı. Erdoğan buradaki
konuşmasında, Türk ekonomisinin kaydettiği ilerlemelere
dikkat çekti. Müzakere sürecinin zor olacağının bilincinde
olduklarını belirten Erdoğan, "Türkiye, ev ödevlerini
yerine getirecek, reformları kararlılıkla uygulayacaktır"
dedi. Schröder de zorlukların aşılmasında siyasi iradenin
önemini vurguladı.
Türkiye'nin AB üyeliği konusunda, tarihi ve stratejik
bir karar verildiğini belirten Schröder, Türkiye'nin
Avrupa'nın güvenliği açısından büyük bir önem taşıdığını
belirtti. Schröder'in Kuzey Kıbrıs'ın ekonomik gelişimi
konusunda Almanya'ya da görev düştüğü yönündeki sözleri
ise, izleyicilerden büyük alkış aldı. (NV/BK/NIS)
ESSLINGER ZEITUNG: "BAŞBAKAN'IN GEZİSİ ÖNCESİNDE BOĞAZ'DA
SOĞUK HAVA"
ANKARA, 05/05(BYE)--- Almanya'da yayımlanan Esslinger
Zeitung'un 4 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Joachim Schucht
imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında Berlin çıkışlı bir
yazı yer almıştır. İnternetten sağlanan yazının çevirisi
şöyledir:
İlk baştaki coşku yatıştı. Almanya Başbakanı yaklaşık
bir yıl önce Boğaz'a geldiğinde, her iki taraftaki hava çok
daha farklıydı. Şansölye, Türkiye'nin AB'ye dahil olması
gerektiği yönündeki açıklamasıyla o dönemde birçok yerden
destek aldı.
Schröder'in ilk etaptaki soğukluğun ardından oldukça
yakın ilişkiler kurduğu Hükümet Başkanı Recep Tayyip Erdoğan,
mevkidaşına, ülkesinin Avrupa'daki "en yakın dostu" olarak
övgüler yağdırdı. Schröder Türkiye'nin bu güvenini iç politik
alanda ne yazık ki hiç kullanmadı. Öyle ki yapılan son
anketlere göre, Alman toplumunun dörtte üçü ülkenin tam
üyeliğine karşı çıkıyor. Ama Türkiye'de de üyeliği
onaylayanların sayısı büyük ölçüde azaldı. Buna özellikle
de hassas konularda çok fazla taviz verilmesi gerektiği
yönündeki endişeler ve toplumda var olan yapılacak
değişikliklerin hızının kendilerini zorlayabileceği
duyguları neden oldu.
Türkiye'de milli duyguların gitgide alevlenmesi ise
Berlin'de endişe ile izleniyor. Ancak AB ile Ekim ayı
başında başlaması planlanan katılım müzakerelerinin tarihi
değişmeyecek. Ama bu konuda da bazı güvensizlikler var.
Diplomatlar, 29 Mayıs tarihinde AB Anayasası konusunda
yapılacak referandumda Fransızların çoğunluğunun red
oyu kullanması durumunda, Fransa Cumhurbaşkanı Jacques
Chirac'ın, şimdiye kadar bu konuda izlediği tutumu bir kez
daha gözden geçirebileceğini düşünüyor.
Schröder, Türkiye'ye soru işareti bırakmaksızın, Avrupa
giriş biletini alabilmek için daha yapacak çok şey olduğunu
göstermek niyetinde. Artan hassasiyeti gözönünde bulundurarak
daha yoğun bir reform temposu isteklerinin daha somut olarak
yapılması gerekir. Schröder programına, evsahiplerine daha
yapılması gereken birçok ödevleri olduğunu açıkça gösteren
randevuları da dahil etti. Almanların açısından buna, insan
ve azınlık haklarının daha iyi korunması da dahildir.
Schröder seyahati öncesinde, Türkiye'de bir "zihniyet
değişiminin" gerekli olduğu açıklamasında bulunmuştu.
Schröder bu nedenle de Fener Rum Patrikhanesi'nde
Bartholomeos'u ziyaret etti. I. Bartholomeos tüm Ortodoks
Hristiyan aleminin "reisidir". Ancak Türk politikası bunu
kabul etmiyor. Türkiye Genelkurmay Başkanlığı geçen günler
içerisinde, kilise liderinin statüsünün yükseltilmesi, 30
yılı aşkın bir süredir kapalı olan bir ruhban okulunun
yeniden açılması ve halen ülkede yaşayan yaklaşık 150 bin
Hristiyana daha fazla hak tanınmasını bir kez daha kesin
bir dille reddetti.
Berlin, ikili bir hukuki ortaklığı kapsayan anlaşmanın
imzalanmasını Türk tarafının ani bir kararla, Başbakan'ın
seyahati sırasında reddetmesini şaşkınlıkla karşıladı. Bu
anlaşma, Türk hakim ve avukatların Almanya'nın yardımıyla
modern hukuk devleti metodlarıyla tanıştırılmasını öngörüyordu.
Schröder'in gerçekleştireceği görüşmelerde, Ankara'nın
yaklaşık 1.5 milyon Ermeninin Osmanlı İmparatorluğu döneminde
öldürülmesi konusundaki tutumu da büyük rol oynayacaktır.
Federal Meclis (Bundestag) 24 Nisan 1915 tarihinde başlayan
Ermenilere yönelik soykırımın 90. yılı dolayısıyla Türkiye'den
bu tarihi gerçeğin sorumluluğunu üstlenmesini istedi. Ancak
sonuç itibariyle, Başbakan'ın gezisini zora sokmamak adına
soykırım ifadesinin kullanılmaması kararlaştırıldı. Ankara'nın
tutumunda bir şeyin değişmemesi durumunda, bu konudaki metin
daha ağır bir şekilde hazırlanarak oylamaya sunulacak. Türkiye
soykırım suçlamasını halen reddediyor. Ülke son zamanlarda
Polonya ve başka parlamentoların bu konudaki kararlarına
sert tepki verdi. Ankara'daki "aşırılar", Ermeni meselesinin
sadece AB üyeliğini engelleyebilmek için kullanılan bir araç
olduğu görüşünde. (BA/BK/PG)
05/05/2005 11:33:31
BYEGM Haber No: 016
KÖLNISCHE RUNDSCHAU: "ANKARA İÇİN AB İNDİRİMİ YOK"
ANKARA, 05/05(BYE)--- Almanya'da yayımlanan Kölnische
Rundschau gazetesinin 4 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Norbert
Wallet imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında bir yazı yer
almıştır. İnternetten sağlanan yazının çevirisi şöyledir:
Almanya Başbakanı Schröder dış politika alanındaki
sorunlarda da rüzgarın aksine hareket etmekten hoşlanıyor.
Bunu Çin'e yönelik silah ambargosunda ve uzun süredir de
Türkiye'nin AB üyeliği konusundaki gayretlerinde yapıyor.
Bunu yaparken de çoğunlukla güvenlik politikasına
dayanıyor. Müslüman bir ülkenin Batılı bir topluma entegre
olması, İslami dünya için belirleyici bir sinyal
oluşturabilir. Bunun olması için de birçok sebep var:
Türkiye'nin, Arap dünyasındaki örnek etkisi; Osmanlı
geçmişine ya da Türkiye'nin İsrail yakını tutumunun halen
sınırlı olmasına rağmen. AB'nin kendisi hiç böyle bir
yorumda bulunmadı. AB için Türkiye prensipte Bulgaristan
gibi bir aday ülkedir. Eğer devlet gerekli kriterleri
yerine getiriyorsa, topluluk yeni ortaklara açıktır. Çok
enteresan ama tam da bu noktada yeni bir gelişme var.
Türkiye'de, ülkenin çok hızlı bir şekilde değişime
uğratılmasından ve Batılı dünya kültürüne gelenekleri
yıkan bir uyum sağlanacağından korkan endişeli sesler
artıyor.
Şansölye, gayet açık ve net bir şekilde AB'nin bir
reform molasını kabul etmeyeceğini gösterdi. Türkiye için
bir indirim yapılamaz, yarı fiyatına bir üyelik verilemez.
Ve eğer ülkenin çok fazla zorlandığı anlaşılırsa,
müzakerelerin körü körüne sürdürülmemesi gerekir. Ekim
ayında müzakerelere somut olarak başlanması sonucu önceden
belirlenmemeli. Ancak Türkiye, tüm kriterlere uygun olarak
AB üyeliği için yeterli olduğunu kanıtlarsa, Schröder'in
gerekçelerini terazide tartmak söz konusu olabilir.
(BA/BK/PG)
05/05/2005 11:36:15
NÜRNBERGER NACHRICHTEN: "CEPHELER ARASI CAMBAZLIK"
ANKARA, 05/05(BYE)--- Almanya'da yayımlanan Nürnberger
Nachrichten gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli sayısında,
Susanne Güsten imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında bir
yazı yer almıştır. İnternetten sağlanan yazının çevirisi
şöyledir:
Patrik, Almanya Başbakanı'nı uğurlarken, sırtını moral
verircesine sıvazladı. Bu jest sanki, "hala başarabilirsin"
dercesineydi; halbuki teselli ve morale ihtiyacı olan Patrik
olmalıydı.
Dünya üzerindeki 300 milyondan fazla Ortodoks
Hristiyanının ruhani lideri olan I. Bartholomeos, kendi
kilisesinin yok olmasıyla karşı karşıya; şayet Türk devleti,
bütün dini cemaatler üzerindeki egemenlik talebini
bırakmadığı ve onlara belirli sınırda bir otonomi tanımadığı
takdirde. Almanya Başbakanı Schröder'in Türkiye ziyaretinde
dile getirmek isteyip de Patrikle görüşmesinin ardından
vazgeçtiği konu, AB tarafından hayata geçirilmesi talep
edilen reformlardan bir tanesi olan "dini özgürlük"tür.
Ardından yapılan saptamalar, Schröder'in, İstanbul'daki
Patrikhanenin ziyareti sırasında Hristiyanlar için pek de
bir şeyler yapamadığı yönündeydi. Schröder, Ortodoks makam
sahiplerini, acele edilmemesi ve fazla büyük umutlar
beslenmemesi gerektiği konusunda uyardı. Hassas olan bu
sorunda, böyle bir şey ancak ters etki yaratırdı.
Schröder, Başbakan Erdoğan'la görüşmesinde de dikkatli
davrandı ve yapılan ortak basın açıklamasında, yıllarca
kapalı kalmış Ortodoks Ruhban Okulu'nun açılması konusuna
takılmadı. Bu, herhalde korkaklık nedeniyle olmamıştır.
Almanya Başbakanı daha ziyade, reform sürecindeki sorunlu
zeminin ve güçler dengesinin farkında olduğunu tutumuyla
kanıtladı.
Türk devletinin dini özgürlükler konusundaki sorunları,
Erdoğan ve İslam eğilimli partisinden kaynaklanmıyor.
Erdoğan'a kalsa, Ortodokslar hemen ertesi gün din adamları
yetiştirmeye başlayabilirdi. Hakların herkes için eşit
olması gerektiğinden, elbette İslami çevreler de kendi
Kur'an kurslarını ve imam yetiştirme okullarını devletin
kontrolünde olmadan açabilirlerdi. İşte tam da bu yüzden,
hükümetin şu ana kadar böyle bir reform uygulamasıyla katı
İslam karşıtı devlet aygıtına, özellikle de
Cumhurbaşkanlığına, hukuka ve orduya karşı hiçbir şansı
olamazdı.
--Reform Yoksa, Üyelik de Yok--
Schröder, bu yüzden bu cepheler arasında dikkatli bir
şekilde mekik dokudu. Bir bakımdan Erdoğan'ı fazla baskı
altına almamaya gayret etti. Ancak Patrikhane ziyaretiyle
Schröder, devlet aygıtındaki karşıt güçlere, AB'nin dini
özgürlüklere verdiği önemi ve bu hususta sürdürülmeyecek
reformlarla, AB üyeliğinin söz konusu olamayacağını
göstermiş oldu.
Hassas dengelerin korunması gerekliliği, Schröder'in
başka sorunlara yönelik açıklamalarında da belirleyiciydi.
Schröder, Türklere, üyelik müzakerelerine başlamadan önce
halledilmesi gereken mevcut reform sıkıntılarının varlığına
dikkati çekmeliydi: Dini özgürlükler konusu dışında polisin
şiddet göstermesine ve kadınlara yönelik uygulanmaya devam
eden ayrıma işaret etti. Aynı zamanda, son yıllardaki
reform temposundan biraz kafası karışmış Türklere, AB'nin
kendilerini sürekli olarak yeni isteklerde bulunarak
gücendirmek istemediğine, hatta en azından Almanya'nın
desteğinin süreceğine onları inandırmak gerekliydi.
Cambazlık başarılı oldu. "Reformların sürdürülmesi
için gerekli olan siyasi irade var. Türkiye bu yolda
kararlı bir şekilde yürümeye devam edecektir" sözünü
Erdoğan, Alman misafirine verdi. "Bu yola, Alman
dostlarımızla birlikte devam edeceğiz: El ele ve omuz
omuza." Bu mesaj, Ortodoks Patriği de coşkuya sevk
ettirmeye yeterli gelmiş olmalı. (MLG/AHÇ/ÇS)
AEI: "BİR YANLIŞLIKLAR KOMEDYASI: AMERİKAN-TÜRK DİPLOMATİK
İLİŞKİLERİ VE IRAK SAVAŞI" (1)
ANKARA, 05/05(BYE)--- Washington'da faaliyet gösteren
Amerikan Girişimciler Enstitüsü'nün (AEI) internet sayfasında
02 Mayıs 2005 tarihinde, Michael Rubin imzasıyla ve yukarıdaki
başlık altında yayımlanan yazının çevirisi şöyledir:
ABD ile Türkiye arasındaki ilişkilerde son iki yılda
yapılan hataların geriye dönüşü yok, ama ilişkiler böyle
bozulmaya devam ettiği sürece Washington ile Ankara çok şey
kaybedeceğe benziyor. Oysa görüş ayrılıkları aşılabilirse bu
ortaklık, Kerkük'ün statüsü ve Irak Anayasası'na ilişkin
tartışmalar gibi önemli bölgesel sorunların çözülmesine ve
Irak'ın istikrarıyla Türkiye'nin güvenliğinin teminat altına
alınmasına yardımcı olabilir. Türkiye ile ABD, yarım yüzyılı
aşkın bir süredir özel bir ilişki içinde. Kore Savaşı'nda
Türk askerleri, Amerikalıların yanında savaştı. Sovyetler
Birliği'yle sınırı bulunan yalnızca iki NATO üyesinden biri
olan Türkiye, Soğuk Savaş sırasında tam anlamıyla cephe
hattındaydı. 11 Eylül 2001 terörist saldırılarının ardından
Türkiye, müttefik olduğunu bir kez daha gösterdi. Bir ay
zarfında Türkiye Büyük Millet Meclisi, Teröre Karşı Küresel
Savaş'ta ABD'ye yardımcı olmak amacıyla Afganistan'a asker
göndermeyi 101'e karşı 319 oyla kabul etti. [1] Aradan üç yıl
geçti ve ABD-Türkiye ilişkilerinde bir karışıklık söz konusu.
Türk Parlamentosu İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Mehmet
Elkatmış, ABD'yi, "Irak'ta soykırım uygulamakla" suçladı.
Adalet ve Kalkınma Partisi milletvekili Faruk Anbarcıoğlu,
Türk-Amerikan Parlamentolararası Dostluk Grubu'nun
dağıtılmasını önerdi. [2] Uzun süredir Türkiye ile dost olan
Amerikalı yetkililer de endişeye kapıldı. Gerek Türk, gerekse
Amerikalı diplomatlar sık sık, ABD-Türkiye ilişkilerinin
düzelmekte olduğuna dair teminatlar verdikleri halde Savunma
Bakanlığı Siyasi Müsteşarı Douglas J. Feith, 17 Şubat 2005
günü New York'ta Dış İlişkiler Komisyonu'na hitaben yaptığı
konuşmada sorunların sürdüğünü beyan etti. Feith, bir Türk
gazetecinin sorduğu bir soruya cevaben, "İlişkilerin, hükümet yetkilileriyle sınırlı kalmayıp halk geneline de yayılması
gereğinin anlaşılması, hayati değer taşımaktadır, çünkü aksi
takdirde bu ilişkinin gerçek anlamda sürdürülmesi mümkün
değildir" dedi. Feith, Amerikan karşıtlığının artmasından
AKP'nin sorumlu olduğuna işaret ederek "Ortağımız olan
ülkelerdeki yetkililerin, ilişkilere kamoyu desteği sağlamak
amacıyla bizim kendi ülkemizde sarfettiğimiz türden çabalar
göstereceği umudundayız" yorumunu yaptı.
[3] Türkiye'deki Amerikan karşıtlığını irdeleyen
"Avrupa'nın Hasta Adamı- Yeniden" başlıklı bir makale; gerek
kullanılan sert üslup, gerekse George W. Bush yönetimini ve
ABD-Türkiye ilişkilerini genellikle destekleyen muhafazakar
eğilimli gazete Wall Street Journal'da yayımlanması nedeniyle
Türk aydınları üzerinde şok etkisi yarattı. [4] AKP'nin
ilişkileri düzeltmek adına pek bir şey yapmamasına -ve
Dışişleri Bakanı Abdullah Gül ile Meclis Başkanı Bülent Arınç
gibi bazı önde gelen isimlerin ilişkileri daha da
kötüleştirecek pek çok şey yapmalarına- karşın ABD-Türkiye
ilişkilerindeki aşınma aslında, Irak Devlet Başkanı Saddam
Hüseyin'i devirmek amacıyla askeri güç kullanma kararından
kaynaklanıyor. Gerek Amerikan gerekse Türk medyası, Türkiye
Büyük Millet Meclisi'nin 1 Mart 2003 günü Türk askerlerinin
Irak'a gönderilmesi aleyhinde aldığı karar üzerinde duruyorlar,
ancak ABD-Türkiye ilişkilerinde bozulmaya yol açan olaylar
çok daha karmaşık niteliktedir.
--Sarsıcı Uyanış--
Büyük Millet Meclisi'nin 1 Mart 2003 günü aldığı karar,
uzun süredir Türkiye'nin desteğine mutlak gözüyle bakan
Amerikan kamuoyunu şoka uğrattı. Boston Globe, "ABD'ye Darbe,
Türkler Üsleri Vermedi" [5] başlığını kullanırken Chicago
Tribune, "Türkiye ABD'ye Burun Kıvırdı, Askerleri Reddetti"
[6] diye yazdı.
Oylamaya katılan milletvekillerinin çoğu, tasarı lehinde
oy kullanmakla birlikte Arınç, 19 çekimser oyu da göz önüne
alarak çoğunluğun, ABD'nin asker sevkiyatı lehine oy
kullanmadığı gerekçesiyle tasarının reddine hükmetti. Gerek
Türk, gerekse Amerikalı yazarlar -özellikle de Irak Savaşı'na
karşı olanlar- bu kararın bir demokrasi örneği olduğunu ilan
ettiler. Bu doğru olmakla birlikte tasarının reddedilmesine
yol açan mekanizmalar çok daha karmaşıktı ve AKP'deki
düzensizlik, iç siyasi dinamikler ve Amerikan diplomasisinin
yanılgıları gibi unsurlar içeriyordu. 1 Mart oylaması,
Türkiye Parlamentosunun Amerikan askeri harekatı konusunda
yaptığı ilk oylama değildi. 17 Ocak 1991'de de Türkiye Büyük
Millet Meclisi, Amerikan kuvvetlerinin Irak'a saldırmak için
Türk üslerini kullanma talebini oylamıştı. Parlamentoda
bulunmayan ya da çekimser oy kullanan 52 kişinin varlığına
rağmen çoğunluğu elinde tutan Anavatan Partisi'nin lideri
ve eski Cumhurbaşkanı Turgut Özal, gerekli oyu toplama
konusunda pek sorun yaşamamıştı.
Amerikalı yetkililer, AKP lideri Recep Tayyip Erdoğan
ile dönemin Başbakanı Abdullah Gül'ün de 2003'te aynı parti
disiplinini temin edecebileğini varsaymışlardı. İstihbarat
Komitesi'nin üst düzey üyelerinden Demokrat Parti mensubu
Senatör Jay Rockefeller, oylamanın ertesi günü CNN'e yaptığı
açıklamada, "Bu, bizim amaçlarımız açısından çok ters bir
gelişme. Beni fazlasıyla şaşırttı" demişti. [8] Oylama
öncesinde siyasi ortamı değerlendiren Türk ve Amerikalı
gazeteciler, Amerikalı yetkililere özel olarak sızdırdıkları
bilgilerle Erdoğan'ın bu tasarıyı onaylamayı sahiden de
istediğini, ancak AKP'li milletvekilleriyle parti
yöneticilerinin parti üyelerini oy vermeye ikna etmek
konusunda bireysel olarak sorumluluk üstlenmediklerini;
AKP'nin düzensizliği nedeniyle de parti yönetiminin tasarıyı
geçirecek kadar oy bulunmadığının farkında olmadığını haber
vermişlerdi.
Tasarının reddedilmesinde başka etkenler de rol oynamış
olabilir. Bazı Iraklı Kürt iş adamı ve politikacıların
ifadelerine göre de, Kürdistan Demokratik Parti (KDP) lideri
Mesud Barzani, topraklarına Türk askerlerinin girmesini
engellemek amacıyla, Türkiye'nin güneydoğusundan gelen AKP'li
milletvekillerini savaşa karşı oy kullanmaya -bazı durumlarda
da parayla- özendirmişti. Türk topraklarının kullanılmasına
yönelik iznin alınamamasının sebebi ne olursa olsun birçok
Amerikalı yetkili de, Erdoğan ile Gül'ün içtenliğini
sorgulamaya başladılar.
Amerikan diplomasisi de hatasız değildi ve hatta
kabahatin büyüğü de onlardaydı. Türk üsleri ve topraklarının
kullanılması Amerikalılar için askeri açıdan vazgeçilmez
olmamakla birlikte ABD, gerek askeri gerekse politik
mülahazalar doğrultusunda Türkiye'nin 2003 Irak Savaşı'na
katılmasını fazlasıyla istiyordu. Bu da, Dışişleri
Bakanlığı'nın üst düzey diplomasi yürütmedeki başarısızlığını
her zamankinden de tuhaf bir görünüme sokuyor: Irak'ın
Kuveyt'i istila etmesiyle Çöl Fırtınası Harekatı arasında
geçen süre içinde Dışişleri Bakanı James Baker, Türkiye'yi
dört kez ziyaret etmişti. Mevcut Dışişleri Bakanı Colin
Powell ise, 2001'de yaptığı kısa bir ziyaretin dışında,
Millet Meclisi'nin yaptığı oylamanın bir ay sonrasına kadar
Türkiye'ye gitmedi. [9] 2002 sonları ve 2003 başlarında
Angola'ya, Cape Verde'ye ve Kolombiya'ya gidecek zamanı
bulabilen Powell'in Türkiye'yi ziyaret edememesi, yönetimi
altındaki Amerikan resmi diplomasisinin başarısızlığının da
bir göstergesi niteliğindedir. Gerek Dışişleri Bakanlığı
gerekse Ankara'daki ABD Büyükelçiliği, Amerika'nın Türkiye'ye
yönelik yaklaşımlarını farklı yollardan ve el yordamıyla
yürüttüler. Şubat 2003'te Powell, müzakereleri yönetmesi
için Büyükelçi Marisa Limo'yu oraya gönderdi. Lino, yanlış
bir işe gönderilen güçlü bir kadındı. Kendisi, Suriye ile
Irak konusunda deneyimliydi ve Arnavutluk'ta büyükelçilik de
yapmıştı, ama Türkiye ile ilgili pek fazla deneyimi yoktu.
[10] Irak'taki ABD-Türk işbirliğini konu alan askeri
mutabakat zaptını müzakere eden ABD heyetinin başkanı olarak
Lino, husumet yüklüydü ve ABD yanlısı Türk diplomatların bile
ifade ettiği üzere, dürüst davranmıyordu. [11] Buna karşılık
Ankara'nın, Türk heyetine başkanlık yapması için Büyükelçi
Deniz Bölükbaşı'yı seçmesi de aynı şekilde talihsizlikti.
Ankara ile Washington nihayetinde bir anlaşmaya vardılar,
ancak Bölükbaşı'nın Ankara'da da iyi bilinen aşırı
milliyetçiliği, gerek kendisi gerekse Lino'nun müzakerecilik
konusundaki deneyimsizlikleri de eklendiğinde ortam
olumsuzlaşmıştı. Savaş arefesinde ikili ilişkilerde yaşanan
aşınmada Amerika'ya düşen payın büyük bölümü, Ankara'daki
ABD Büyükelçiliği'ne aittir. Savaş öncesindeki pazarlıklar
sırasında Büyükelçi W. Robert Pearson, gerek Amerikan gerekse
Türk basınına Türkiye hakkında aşağılayıcı ifadeler kullandı.
[12] Türkiye'deki politik ortama da kulakları tıkalıydı. Türk
yetkililerin özel olarak yaptıkları ricalara rağmen, oylama
günü Büyük Millet Meclisi'nde Amerikalı diplomatların
bulunmasının, Amerika'nın asker sevkiyatına karşı güçlü
milliyetçi tepkiler doğurabileceği yolundaki uyarıları
dikkate bile almadı. Pearson ayrıca, kendi kişisel
sorumluluklarını da ciddiye almadı; ve ülkeden ayrılmadan
kısa bir süre önce diplomatik bir resepsiyonda yaptığı
açıklamada, söz konusu oylamadan bir önceki günü Türk iş
adamı Mustafa Koç ile golf oynayarak geçirdiğini söyleyerek
Amerika'daki siyasi karar mercilerini de şaşkınlığa uğrattı.
Gerek Pearson gerekse kendisine bağlı personel, Amerika'nın
politikalarını Türk basınına anlatmakta başarılı olamadılar.
Yalanlar yazan gazeteciler sık sık büyükleçiliğin
etkinliklerine davet edilir ve yaptıkları kışkırtmaların
sözü bile edilmezken, büyükelçilik, Amerika yanlısı birçok
gazeteci ve yetkiliyi dışladı. Belki de altında bir kasıt
yoktu, ama bu küçümsemeler, Amerikan politikalarının,
Türkiye'deki yandaşlarını küstürmese bile en azından
morallerini bozdu ve Türk toplumuna da Washington'un
dostlarına pek önem vermediği yolunda işaretler gönderdi.
Daha büyük ölçekte ise ABD Büyükelçiliği, resmi politikayı
uygulamakta başarısız kaldı. Büyükelçilik yetkilileri Irak
müdahelesini etkin bir biçimde anlatamadılar ve hatta
Türkiye'de öne sürülen hatalı görüşlere de karşı çıkmadılar.
Örneğin, birçok Türk yetkili, Irak harekatının Türk
ekonomisini ve turizm endüstrisini harap edeceğini öne sürdü.
Keza parlamentodaki muhalefeti oluşturan Cumhuriyet Halk
Partisi'nin lideri Deniz Baykal da, Irak müdahelesinde
Amerika ile işbirliği yapılması halinde Türkiye'nin turizm
gelirlerinde 10 milyar dolarlık bir kayıp oluşacağını iddia
etti. [13] Kısa sürede yaşanan gerçekler ise bunun tersini
kanıtladı. Irak'taki isyanlara ve güvenlik sorunlarına
rağmen 2004 yılında Türkiye'nin turizm gelirleri yüzde 32.5
oranında artarak 15.9 milyar dolara yükseldi. [14] Türk
yetkililerin zarar etme olasılığını büyütmüş olmaları
ihtimaline karşılık -çoğu Türkiye'de yeni olan- Amerikalı
meslektaşları da, George W. Bush ve Bill Clinton
yönetimlerinin 1991 Çöl Fırtınası Harekatı ve bunu izleyen
Kuzeyden Keşif Harekatı sırasında yaptığı kayda değer
fedakarlıklar için Türkiye'ye bir tazminat ya da ödül
vermeyi becerememiş olmasından ötürü Türk devlet makamları
ve kamuoyunda duyulan hayal kırıklığının da farkına
varamadılar.
--Oylama Sonrasında El Yordamıyla Arayışlar--
Büyük Millet Meclisi'nin Amerikan kuvvetlerine izin
vermeyi reddetmesi, bunu izleyen yanlışların sebebi olmasa
bile ABD-Türk ilişkilerinin altına düşülen bir dip not
olabilir. Hava öylesine bozuldu ki Türk yetkililer,
Mart 2003'te müzakerelere katılmak üzere Esenboğa hava
limanına gelen Amerikan heyeti mensuplarını vize ücretinden
muaf tutmayı bile reddettiler. Ankara'daki Sheraton
Oteli'nde de otel yetkilileri, "tesisattaki arızalar
nedeniyle" Amerikalı delegelerin odalarını sabah erken
saatlerde zorla değiştirdiler. Aynı gün ilerleyen saatlerde
ise bu boşaltılan odalara -Amerikalı yetkililerin gözleri
önünde ve Iraklı Kürt heyetinin gelmesinden de kısa bir süre
önce- Türk güvenlik görevlileri yerleştiler. Türk istihbarat yetkililerinin bu tip uygulamaları anlayışla karşılanabilir,
ancak uygulamalardaki nezaket eksikliği de ters sonuçlara yol
açtı.
Ankara yönetiminin Irak muhalefetiyle görüşmek için
savaştan önceki haftayı seçmesi de akıllıca değildi. Burada
en çekişmeli tartışmalar, Irak Türkmen Cephesi'nin Irak'taki
muhalefet yönetiminde üstleneceği rol konusunda yapıldı. ABD
heyeti, Irak Türkmen Cephesi'nin Irak muhalefetine katılmasına
izin verilmesini tercih ederken, Iraklı Kürt politikacılar
açısından da Türkiye'nin ev sahipliğinde ödün vermek, ABD'nin
ev sahipliğinde ödün vermekten daha zor oldu. Müzakere yerinin
seçimi, kısmen de Özgür Iraklılar için Başkanlık özel
temsilcisi ve büyükelçisi Zalmay Halilzad'ın hatasından
kaynaklandı. Halilzad, Washington'un toplantı yerine ilişkin
kaygılarını dikkate almadı. Kendisi, Ankara'da basının ve
diplomatik çevrelerin ilgi odağı olabilecekti, ancak
Washington'da böyle bir şey mümkün değildi. Halilzad çok
hırslıydı ve maiyetindeki birçok kişi de, onun kendisini
Richard Holbrook tipinde biri olarak gördüğü kanısına
kapılıyordu. [15] Görüşmelerin Ankara'da yapılması ve savaşın
başlamasına bir haftadan az bir süre kalmış olması nedeniyle
de Bush yönetiminin, heyetlerin önemli konularda çıkmaza
düşmeşi durumunda bir anlaşma temin edebilecek -Colin Powell,
Condoleezza Rice, Donald Rumsfeld, Dick Cheney ve hatta
Başkanın kendisi gibi- en üst düzey yetkililerini getirmesi
maalesef mümkün olamadı.
--Türkmen Sorunu--
Birbirini izleyen Türk hükümetlerinin tamamı, Irak
Türkmen cemaatiyle ilgilenmektedir. Eskiden beri de Türkler,
Irak'ta üç milyonu aşkın Türkmen bulunduğu iddiasındalar.
[16] Iraklı Musevi cemaatinin yanı sıra bu Türkçe konuşan
Iraklılar geleneksel olarak ülkenin seçkin iş ve meslek
çevrelerini ve hatta Osmanlı döneminde siyasi eliti de
oluşturuyorlardı. 1991 ayaklanmasını ve Kuzey Irak'ta bir
güvenlikli bölge oluşturulmasını takiben bazı Türkmen
gruplar bir araya gelerek Irak Türkmen Cephesi'ni (ITC)
oluşturdular. ITC başlangıçta Türk Hükümetinden bağımsız
hareket etmekle birlikte kuruculardan Muzaffer Aslan gibi
bazı eski yöneticiler, Türk askerleri ve istihbaratının
beceriksizce müdahelelerinin giderek arttığından şikayet
ederek 1996 yılında örgütten ayrıldılar. ABD'li yetkililer
ayrıca, ITC'nin Türk Genelkurmayı ve Milli İstihbarat
Teşkilatı ile de bağlantı içinde olduğu kanısında. Iraklı
Türkmen yetkililer de, müzakere sürecinde Türk askeri ve
istihbarat yetkilileriyle sık sık görüş alışverişi yapmak
suretiyle bu kanaatin daha da güçlenmesine yol açtılar.
Iraklı Türkmenler, ABD-Türk ilişkilerini, her seferinde
de olumsuz olmak kaydıyla, çeşitli biçimlerde etkilediler.
Dışişleri ve Savunma bakanlıkları Washington'da bir ITC
bürosu açılmasını memnuniyetle karşılarken, bu büronun
direktörü olan Orhan Ketene, Amerikalı yetkilileri gereksiz
yere kızdırarak Türk yetkililerle olan ilişkilerde olumsuz
bir seyre yol açtı. Örneğin Ketene, bazen Savunma Bakanına
başvurarak aynı gün için görüşme talep ediyordu, böyle kısa
süre içinde görüşme yapmak ise yalnızca büyükelçiler için
değil, Amerikalı parlamenterler için bile mümkün olmuyordu
ve her şeyin ötesinde de görüşme isteyen taraf, görüşmenin
konusunu bile açıklamayı reddediyordu. Kendisi, bizzat
aldığı randevulara gelmemesiyle ün kazandı (KDP'nin
Washington temsilcisi Ferhad Barzani de aynı üne sahipti).
Bazı Amerikalı yetkililer, Iraklı Kürtlere açıkça sıcak
davranırken Ketene, en fazla Türk yanlısı olan Amerikan
hükümet yetkililerine bile Kürt yanlısı oldukları
gerekçesiyle çatıyordu. Tıpkı Pearson'un Ankara'da sohbet
ettiği Türkleri eleştirmesi gibi Ketene de, Washington'da
aynı şekilde davranarak hükümet yetkililerine karşı sık sık
ağzını da bozuyordu; her iki durumda da bu tür davranışlar
amatörceydi ve özellikle de çalışma düzeyindeki yetkililer
arasındaki ilişkileri olumsuz etkiliyordu.
Türkmen sorunu, müzakereleri başka biçimlerde de
gölgeledi. Amerikalı yetkililer, ITC lideri Sanan Ağa'nın
Iraklı Kürtleri hedef alan, ancak Amerikalıların da
bulunacağı bir yerde düzenlenen bir bombalı saldırıya
karışmış olduğu suçlamasını öğrendikten sonra bu kişiyle
yapılacak olan görüşmeyi ertelediler. ABD hükümeti ITC ile
çalışmaya hazırlanırken, gerek Amerikalı gerekse Türk
yetkililer, bu bir tek kişi için diplomatik birikimlerini
büyük bir ölçüde boşa harcadılar. Ağa'nın altı kişilik
Irak muhalefet yönetimine girmek istemesi ve Washinton
yönetiminin Irak Kürt yönetiminden bu tavizi zorla
koparmasının ardından bile Ağa, herhangi bir Iraklı grupla
birlikte çalışma konusundaki isteksizliğinin devam ettiğini
söyleyince, artık geride kalan bütün iyi duygular da
buharlaşıp gitti. Türkmen sorunu, Saddam yönetiminin
devrilmesini takip eden dönemde ABD-Türk ilişkilerinde bir
çıban oluşturdu. En basitinden birçok Iraklı Türkmen -ve
özellikle de Şii olanlar- ITC'nin kendilerini temsil
etmesini reddediyor, çünkü bu örgütün Sünni cemaatine yakın
durduğunu ve Iraklı seçmenlerden çok Türk seçmenlerle
ilgilendiğini düşünüyorlardı.
(Iraklı) Kürdistan Bölgesel Hükümeti, Touz ve Dohuk gibi
karışık etnik unsurların yaşadığı kentlerde Kürt bayrakları
dağıttığı zaman bile bir çok Türkmen, buna tepki olarak uçuk
mavi ve bayaz renkli ITC bayrağı yerine farklı Şii grupların
siyah, yeşil ve kırmızı bayraklarını çektiler. Geçici
Koalisyon Yönetimi idari direktörü Ryan Crocker de Geçici
Yönetim Konseyi'ne Songül Çapuk'u seçerek ilişkilerin daha da
bozulmasına yol açtı. Kariyerinin büyük bir bölümünü Dışişleri Bakanlığı'nın Yakın Doğu İlişkileri Bürosu'nda geçirmiş olan
Crocker, Türklerden çok Arapları ilgilendiren konulara
hassasiyet gösteriyordu. Çapuk'u atamasının öncelikli sebebi
de, Yönetim Konseyi'nde bir kadına ihtiyaç olduğunu
düşünmesiydi ve bu kişinin yalnızca Kerkük'te değil, Irak'taki
tüm Türkmen cemaati içinde de bir seçmen tabanının
bulunmadığını dikkate dahi almadı. ITC, Amerikalılar ile daha
iyi bir çalışma ilişkisi geliştirmiş olsa ya da sürece daha
erken katılmış olsa, süreç üzerinde çok daha büyük bir etkide
bulunmuş olurlardı. Çapuk'un atanması ve yöneticiliğin
gerektirdiği dirayeti göstermekte başarısız kalması, Türkmen
cemaatinin de fiilen oy kullanma hakkından mahrum kalmasına
yol açtı.
Türk Dışişleri Bakanlığı ile Genelkurmay'ının
Türkmenlere yönelik orantısız ilgisi, Türklerin Irak'taki
etkinliğini de belirgin biçimde azalttı. Türk yetkililer,
Amerikalı mevkidaşlarında Ankara'nın Bağdat ya da güney
Irak'taki gelişmelerle değil, yalnızca Kuzey Irak'la
ilgilendiği izlenimini uyandırdılar, halbuki Amerika'nın
baş müttefiklerinden biri olarak Türklerin bu konularda
verecekleri tavsiyeler başlangıçta büyük bir memnuniyetle karşılanabilirdi. Türk yetkililer, Washington'un izleyeceği
politikalar ana hatlarıyla belirlendikten sonra engel
çıkarma tehditleriyle bazı tavizler koparmaya çalışacaklarına,
politikaların belirlenmesi sürecine daha kuluçka dönemindeyken
katılmış olsalardı, gerek Türkmen politikası gerekse Irak'a
ilişkin daha genel konularda çok daha büyük bir etkinliğe
sahip olabilirlerdi. (MSO/MDK/ÇS)
05/05/2005 19:20:31
BYEGM Haber No: 057
AEI: "BİR YANLIŞLIKLAR KOMEDYASI: AMERİKAN-TÜRK DİPLOMATİK
İLİŞKİLERİ VE IRAK SAVAŞI" (2)
ANKARA, 05/05(BYE)--- Washington'da faaliyet gösteren
Amerikan Girişimciler Enstitüsü'nün (AEI) internet sayfasında
02 Mayıs 2005 tarihinde, Michael Rubin imzasıyla ve yukarıdaki
başlık altında yayımlanan yazının çevirisi şöyledir:
--Kürt Sorunu--
1 Mart kararı, ABD'nin savaş planlarına indirilen bir
darbeydi, ancak Amerikalı yetkililer, Türkiye'nin katılımını
arzu etmişlerse de sonraki gelişmeler, bunun çok da hayati
bir önem taşımadığını gösterdi. Bununla birlikte, Büyük
Millet Meclisi'nin bu kararı bazı sonuçlara da yol açtı. Eğer
Türkiye, Kuzey Irak'taki Amerikan askerlerine askeri açıdan
destek veremeyecekse ABD kuvvetlerinin Iraklı Kürt milislerle
ortaklığı güçlendirmek dışında fazla bir seçenekleri
kalmıyordu. Iraklı Kürtler, Amerikan askerlerini kucakladılar.
Özellikle de Kürdistan Demokratik Partisi, Amerikan
askerlerine ziyafetler çekti, bazı komutanlara ve siyasi
görevlilere halılar ve altın mücevherat türünden hediyeler
yağdırdı ve maalesef bu görevliler de bu tür hediyeleri kabul
ettiler. Hatta Erbil'deki 40. Sivil İşler Birimi Komutanı,
Kürtlerin hediyelerini kabul ettiği gerekçesiyle ABD
yetkilileri tarafından görevden alındı ve hakkında yolsuzluk
soruşturması başlatıldı. Durumun daha da bozulmasına yol açan
şeyse, Irak'taki birçok üst düzey ABD yetkilisinin, 1991'deki
Çekiç Güç Operasyonu'ndan edindikleri tecrübeyle Kürtlere
duygusal yaklaşmaları ve Iraklı Kürt siyasi liderlerin
yaptıkları yolsuzlukları da yetki suistimallerini de
görememeleriydi; çünkü bu iki olgu da birbirini izleyen
12 yıl boyunca giderek yaygınlaşmıştı.
Geçici Koalisyon Yönetimi yetkilisi L. Paul Bremer ve
diğer üst düzey diplomatlar, Kürtlerin misafirperverliğini
fazlasıyla kabul etmek suretiyle, kasten olmasa bile simgesel
olarak Iraklı Kürtlerin siyasi konulardaki uzlaşmaz tavrını
onaylamış oldular. Örneğin Geçici Yönetim Konseyi'nin
kurulduğu 13 Temmuz 2003'ü izleyen bir kaç ay boyunca KDP
lideri Mesud Barzani, Bağdat'a gitmeyi reddederek Selahaddin
Massif'in eski evlerinden birini kendi özel kullanımına
tahsis ettiği Sar-i Reş'de kalmayı tercih etti. Bremer ise,
Sar-i Reş'e gitmesinin, Amerikalıların pozisyonuna ters
düştüğü yolundaki uyarıları da bir kenara bırakarak
helikopterlerini ve maiyetini defalarca Barzani'nin
karargahına götürdü. Amerikalı diplomatlar, Barzani'nin özel
konutunda şarabın ve yemeklerin tadını çıkarırken sıradan
Kürtler de bu tek yönlü ziyaretleri Amerikalıların Barzani'yi
kabullendiği şeklinde yorumladılar ve Washington'un, ülkenin
her yanında yaptığı gibi Kuzey Irak'ta da aynı demokratik
reformlar için ısrarcı olmayacağının bir işareti olarak
algıladılar. Bremer'in bu toyluğu, Amerikalıların konumunu güçlendireceğine onların zaafını gösteren bir imaj oluşturdu.
ABD askerlerinin Iraklı Kürtleri koruduğu görüşüne
yapılan bu katkı, normal olarak askeri işlerle uğraşan gerek
Amerikalı gerekse Türk birçok diplomatın algılayamadığı ve
anlayamadığı ve bir öfkeyi de kalıcı hale getirdi. Birçok
askeri görevli, özel konuşmalarında Amerikan askerlerinin
ölümünü Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 1 Mart kararına
bağlıyordu: Koalisyon güçleri bir kıskaç harekatıyla Irak'a
iki yönden girebilmiş olsa, o zaman Cumhuriyet Muhafızları
ile Saddam'ın Fedaileri de Amerikalıların ilerlemesine karşı
güçlerini böylesine birleştirerek direnemeyeceklerdi. ABD
kuvvetlerinin Türk askerleriyle olan ilişkileri düzeltmemesi
talihsizlikti, ancak bu da politikadan çok bürokrasiden
kaynaklandı. Türk diplomatların, ülkelerinin batı ile doğu
arasında çok önemli bir ülke olduğunu ilan etmelerine [17]
karşın bu ülkenin coğrafi konumu, ABD'nin askeri
planlamasını da karmaşıklaştırıyordu. Teknik açıdan ABD'nin
Türkiye ile olan askeri ilişkileri Avrupa Komutanlığı (EUCOM)
çerçevesinde iken, Irak ile Arap dünyası söz konusu olduğunda
Merkez Komutanlık (CENTCOM) öne çıkıyordu. EUCOM
yöneticilerinin Türk siyasetini ve demokrasisini anlamalarına
karşın CENTCOM yetkilileri, Türk yetkililerle konuşurken sanki
onların da Basra Körfezi'ndeki diğer Arap seçkinler gibi bir
demokratik seçmen tabanları yokmuş gibi davrandılar. Türk
Genel Kurmayı ile CENTCOM arasındaki kişisel ilişkilerin
zayıflığı, ABD, Türkiye ve Iraklı Kürtler arasındaki dengeleri
de altüst etti ve 4 Temmuz 2003 günü Süleymaniye'deki ABD
güçleri, Bremer'in de rızasıyla bir Türk komando birimini göz
altına aldılar.
Amerikalı yetkililer, Türk birliğinin mevcudiyetini
ciddiye almışlardı, çünkü Türklerin Irak'a sızmasına yönelik
en ufak bir tolerans, İran birliklerini de aynı şekilde
davranmaya yöneltecek bir siyasi ve diplomatik gerekçe
oluşturacaktı. Gerçi 173. Havadan İndirme biriminin Türk
askerlerini kelepçeleyip kafalarına da başlık geçirmemesi
gerekiyordu, ama Türk siyasi yetkililerinin, bu olayı
basına sızdırma kararı, bunu izleyen çığlıklar ve
genellikle abartılı yorumlar da olayın düzeltilmesine
yönelik girişimleri engelledi. Bremer Türk komando
birliğini Kerkük'teki bir siyasetçiye suikast planlamakla
suçlarken Türk yetkililer de bunu yalanlıyorlardı; gerçeği
ise ancak tarihçiler ortaya çıkaracaktır. Çalışma düzeyinde
ise bu olaydan kaynaklanan güvensizlik ve husumet,
ABD-Türkiye ilişkilerine 1 Mart 2003 oylamasından çok daha
büyük bir hasar verdi. 4 Temmuz 2003'ten sonra Bremer
giderek daha fazla Türk aleyhtarı oldu. 6 Ekim 2003 günü
Büyük Millet Meclisi Irak'a Türk barış görevlileri
göndermeyi kabul etti. ABD Dışişleri Bakanlığı, Pentagon
ve Ulusal Güvenlik Konseyi de ender rastlanan bir söz
birliğiyle bu kararı memnuniyetle karşıladıklarını beyan
ettiler. Ancak Bremer öfke içindeydi. Yönetimdeki ekibine
Türk askerlerinin Irak'a girmesini engelleyecek gerekçeler
bulmaları talimatını verdi ve Washington da, ortaklık
önerisini geri çekerek Türk barış görevlilerinin gönderilmesi
için gereken oy sayısını temin etmek amacıyla siyasi
sermayesinden fazlasıyla fire vermiş olan Erdoğan'ı mahcup
duruma düşürdü. Amerikalıların, Kürdistan İşçi Partisi'ne
(PKK) yönelik hiçbir işlem yapmaması da askeri ilişkilerin gerginleşmesinin hem sebebi hem de sonucu oldu. Amerikan
kamuoyu, Türkiye'nin karşı karşıya bulunduğu terörist
tehdidi anlamamaktadır. Amerikan basını sık sık Türkiye'yi
ihmal etmektedir. İsrail'deki tek bir terör olayı bile
ABD'de haber başlıklarına taşınırken PKK'nin son aylarda
düzinelerce kişiyi katletmesinden pek bahsedilmemektedir.
ABD askerleri, PKK'nın, Kuzey Irak'taki mevcudiyetine
tolerans göstermek suretiyle Başkan Bush'un Teröre Karşı
Küresel Savaş'ının ruhuna da, maddesine de aykırı
davrandılar.
Türk yetkililer defalarca Amerika'nın PKK'ye karşı somut
bir eyleme girişmesini talep ederken, -Erdoğan, bu sorunu
Haziran 2004'te İstanbul'daki NATO zirvesi sırasında Bush'a,
Şubat 2005'te de Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice'ye açmıştı-
Türk yetkililerin Amerikalı mevkidaşlarına getirdikleri
sorunların genişliği de tersine kaygı konusu olan her biri özel
konular üzerindeki dikkatlerin dağılmasına yol açtı. Taleplere
-Türk Genelkurmayı içindeki pratik düşünceli kişilerden gelen
gayrıresmi çağrılar doğrultusunda kısıtlı bir biçimde de olsa-
cevap verilmemesi, Bush yönetiminin samimiyetsizliğinden değil,
daha çok CENTCOM'un ataletinden kaynaklandı. Irak'taki ABD
askeri yetkilileri, Amerikan güçlerine karşı bir terör
hareketini kışkırtmaktan korkuyor ve PKK teröristlerinin
ateşkes kararını terkettikleri 1 Haziran 2004 gününden bu yana
yaptıkları tahribatı da anlamıyorlardı. Bir zamanlar PKK ile
mücadele etmiş olan, ancak son yıllarda bu örgüte pasif destek
veren KDP de harekete geçme konusunda cesaret kırıcı biçimde
davrandı. Bundan dolayı da CENTCOM, yalnızca zaman kazanmaya
yönelik bir cevap üretti: PKK'ye yönelik bir operasyon planlama
talebini kabul etti, ancak baskıların sürekliliği olmadığı için
de yöneticiler, planlamayı tamamlama ve harekete geçme eğilimi göstermiyorlar. Umarız ki Rice, Powell'in aksine Amerikalıların
PKK'ye karşı alacağı önlemler konusunda vermiş olduğu sözlerin
yerine getirilmesini temin eder. [18]
--Kerkük ve Gelecek--
Türk-Amerikan ilişkileri, bir kez daha kriz noktasına
yaklaşıyor. Büyük ve küçük rahatsızlıklar çözümsüz
kalmışken, çözümü ancak ortaklık içinde mümkün olan
sorunlar da büyüyerek krizlere dönüşüyor. Bunun son örneği
ise Kerkük'tür. Washington yekililerinin büyük bölümü
30 Ocak 2005 günü Irak'ta yapılan seçimleri kutlarken,
Erdoğan şöyle bir uyarıda bulundu: "Bölgeye demokrasi
getirmeye geldiklerini iddia eden güçler, buradaki
antidemokratik emellere karşı duyarsız kalmayı tercih
ettiler. Bu coğrafyanın yıllar sürecek bir karmaşaya
sokulmasına Türkiye'nin izin vermeyeceğini herkes bilmek
zorundadır". [19] Kerkük'ün şu anda uluslararası bir sorunun
kaynağına dönüşmekte olması, yalnızca ABD-Türk ilişkilerindeki
durumun değil, aynı zamanda Ankara'nın Irak'taki etkinliğini
azaltan ve iki yıldır süren Türk politikalarının da bir
yansımasıdır. Süleymaniye ve Şamşamal'daki Kürtlerin Kerkük'e
akmasının durdurulmasına yönelik talepler, Türkiye'de
milliyetçi bir destek toplamaktadır. Kürdistan Yurtseverler
Birliği'nin (KYB) bu kente taşınmaları için Kürtlere baskı
yaptığı ve hatta buna uymadıkları takdirde hükümet mevzileri
ve tesislerinden üzerlerine ateş açma tehdidinde bulunduğu
doğru olmakla birlikte, Saddam Hüseyin döneminde kentten
kaçan birçok Türkmenin rahat bir orta sınıf yaşamı temin
etmiş oldukları Bağdat'tan ayrılmaya pek yanaşmadıkları da
aynı derecede doğrudur. Kerkük'te sağlam Türkmen bölgeleri
-özellikle de kale ve hava alanı çevresinde- mevcuttur,
ancak bunlar hiçbir büyüme eğilimi göstermemektedir.
Amerikalı yetkililer, Türklerin kaygılarını anlayışla
karşılamakla birlikte, Kerkük'e göç konusunda Washington'un
yapabileceği fazla bir şey yoktur: Iraklıların belli
kentlerde yaşamasını yalnızca etnik kökenlerine dayanarak
yasaklamak, Amerikalı yetkiller açısından siyasi olarak
imkansızdır. Türk yetkililer bu Kürt göçüne daha etkin bir
biçimde karşı koyabilir ve bu noktada da Amerikan yardımına
ilişkin şikayetleri, Kürtlerin yolsuzluklarını ve Kürtlerin
yetki suistimallerine ilişkin kesinleşmiş ve doğru
şikayetleri gerekçe gösterebilirler. Gerek ABD gerekse
Türkiye'nin Irakta birçok ortak çıkarları bulunmaktadır ve
birbirini diplomatik husumetlerle tehdit edeceklerine
işbirliği yapsalar çok daha fazla kazanım sağlayabilirler.
Örneğin, Türk Hükümeti, her tür diplomatik yönteme
başvurmakta, Amerikalıların Irak'taki Amerikan mevzileri
için İncirlik hava üssünü kullanmasını gelecekte engelleme
tehdidinde bulunmaktadır. [20] Ancak Türklerin bu tür
talepleri, Washington'un Kürtlerden taviz koparmasını tam
tersine zorlaştırmaktadır. Gerek Kürdistan Demokratik Partisi
lideri Mesud Barzani, gerekse Kürdistan Yurtseverler Birliği
lideri Celal Talabani, ABD askerlerinin kendi topraklarında
kalıcı bir üs kurmasını istiyorlar. Ankara, ABD'nin
Türkiye'de hoş karşılanmayacağının işaretlerini verdiği
takdirde Amerikalıların Kürt federasyonu ya da Kerkük'ün ve
petrol yataklarının bu federal birim içindeki statüsü gibi
konulardaki pazarlık gücü de azalmış olacaktır.
Ancak ABD ile Türkiye ortak bir cephe oluşturdukları
takdirde hem Irak'taki istikrarı hem de Türkiye'nin
güvenliğini daha sağlam bir biçimde teminat altına
alabilirler. ABD-Türk diplomatik ilişkileri, iki yılı aşkın
bir süredir bir yanlışlıklar komedyası halindedir. Yapılan
hatalar olmamış sayılamaz ve ilişkileri yeniden inşa
etmek de yıllar alabilir. Her iki taraf da birbiri için
vazgeçilmez değildir, ancak ilişkilerinin daha da bozulması
halinde gerek Washington gerekse Ankara çok şey
kaybedeceklerdir. Etkinlik, en fazla ortaklık içinde
gösterilebilir. Türkiye'deki politikacılar için seçim günü
tekrar yaklaşırken Türkiye'deki Amerikan karşıtlığının
sürmesi de popüler ve hatta siyasi açıdan yararlanılacak bir
yöntem olabilir, ancak Kerkük'ün statüsü gibi sorunlar
çözülmeden dururken ve Irak Anayasası'na ilişkin en önemli
tartışmalar daha başlamamışken ABD-Türk birlikteliği,
kaybedilemeyecek kadar önemlidir. Türk ve Amerikan politikacı
ve diplomatlar geçmişteki hatalarını kabul edip bir kenara
bırakmazlarsa ikili ilişkiler bozulmaya devam edecek ve bu,
yalnızca bir zamanlar çok özel olan bu ilişkiyi değil,
Türkiye'nin güvenliğini ve Irak'ın gelecekteki şeklini de
etkileyecektir.
Notlar:
1. Leyla Boulton, "Türkiye, Terörle Savaş İçin
Yurtdışına Asker Gönderecek", Financial Times,
11 Ekim 2001 (BYEGM, 11 Ekim 2001, Haber No:80)
2. "İktidar Partisi Milletvekilleri, Türkiye-ABD
Dostluk Grubu'nun Dağıtılmasını İstedi" Radikal,
5 Aralık 2004.
3. Douglas J. Feith, "İkinci Dönemde Ulusal Savunma"
(Konuşma, Dış İlişkiler Konseyi, New York, 17 Şubat 2005).
4. Robert L. Pollock, "Avrupa'nın Hasta Adamı-Yeniden"
Wall Street Journal, 16 şubat 2005. (BYEGM, 17 Şubat 2005,
Haber No:22)
5. Charles M. Sennott, "ABD'ye İndirilen Darbe: Türkler
İzin Vermediler" Boston Globe, 2 Mart 2003. (BYEGM,
2 Mart 2003 Haber No:20)
6. "Türkiye ABD'ye Burun Kıvırdı, Askerleri Reddetti"
Chicago Tribune, 2 Mart 2003.
7. Jonathan Randal, "Türkiye Meclisi, Hava Üslerinin
ABD Saldırılarında Kullanılmasını Onayladı" Washington Post,
18 Ocak 1991.
8. Jay Rockefeller, Wolf Blitzer ile söyleşi, Wolf
Blitzer ile Son Haber, CNN, 2 Mart 2003.
9. Dışişleri Bakanlığı, "Bakanların Dış Seyahatleri"
(Tarihçiler Dairesi, ABD Dışişleri Bakanlığı, 2001-2004).
10. "Mezunların Profili: Büyükelçi Marisa Lino"
(Brifing, Elliot Uluslararası İlişkiler Okulu, George
Washington Üniversitesi, 2003 Baharı)
11. "Gazete Sütunlarından: Washington Görüşmelerinin
Perde Arkası", Turkish Daily News, 25 Şubat 2003.
12. "Dumanlı Kafa Yapısı", Washington Times,
16 Ocak 2003.
13. "Baykal AKP'ye Sordu, 'Siz Tetikçi misiniz?'",
Turkish Daily News, 5 Mart 2003.
14. "Turizm, 2004 Yılında Türkiye'ye 15.9 Milyar
Dolar Kazandırdı", Ajans France-Presse, 26 Ocak 2005.
15. Richard Holbrooke, Bosna Savaşı'na son veren
1995 Dayton Anlaşması'nın arabulucusuydu ve gelecekteki
bir Demokratik Parti yönetiminde dışişleri bakanlığının
önde gelen adayı sayılmaktadır.
16. "Kim Kürt Devleti İstiyor?", Haftalık El Ahram,
10 Ekim 1996.
17. Örnek: Uğur Ziyal, "Türk Dış Politikasında
Perspektifler: Irak'tan Sonrasını Beklemek"
(17 Temmuz 2003 günü AEI, Washington'da yapılan konuşma)
18. "Türk Büyükelçi, Rice'nin PKK Konusundaki Sözüne
Değindi", Turkish Daily News, 4 Mart 2005.
19. "Türk Başbakan, Irak Seçimlerinin Çarpıtılmış
Olabileceğini Söyledi", Associated Press Worldstream,
1 Şubat 2005.
20. "İncirlik Üssü'nün Gelecekteki Kullanımı Büyük
Ölçüde Irak'a Bağlı", Turkish Daily News, 22 Şubat 2005.
(MSO/MDK/ÇS)
KATHİMERİNİ: "WASHINGTON'DA 15 GÜN SONRA NE KARARLAR VERİLECEK"
ATİNA, 05/05(BYE)--- Tirajı günde 54 bin olan Kathimerini
gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Georgior Maluhos
imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan yorumun
çevirisi şöyledir:
Biz görsek de görmesek de, tarih bazen yanımızdan geçer.
Birçok şey, tarihin bu pek nadir olan bahisleri ile davetlerine
karşı nasıl tepki gösterdiğimize bağlı. Zaten, Yunanistan'ın
varlığı, bu tür bir anın neticesidir: Yunan ayaklanması,
kanda boğulmuş ve özgürlük hayali yok olmuşken, Batı'nın
büyük güçlerinin donanmaları Osmanlıları İnebahtı'da
yenmiş ve sonunda çağdaş Yunanistan'ın oluşmasına izin
vermişlerdir.
Çağdaş Yunanistan'ın doğuşu gibi, yaşamasının devamı
da Batı dünyasının bölgedeki seçeneklerinin neticesidir:
1897'de, Yunanistan için intihar oluşturan bir savaşın
sonunda Türkler herhangi bir direnişle karşılaşmadan azgınca
bütün ülkeyi işgal etmek üzere ilerleyerek Atina'ya
yaklaşıkları bir sırada onları İngilizler durdurttu. 15
yıl sonra, birkaç hafta süren Balkan Savaşları sırasında
Venizelos, Osmanlı İmparatorluğu'nun dağılması prosedürü
sırasında ülkenin çıkarlarını Batı'nın çıkarlarına bağladığı
için Yunanistan'ı iki misli genişletti. Ardından
Venizelos, ülkenin Batı uğruna stratejik rolünü güvence
altına almak için "Selanik Devleti" ile yaratmış olduğu
Yunanistan'ı ikiye bölmekte tereddüt etmedi. Fakat, yine
birkaç yıl sonra, 1922'de Yunanistan Küçük Asya felaketini
yaşadı: Halefleri, Venizelos'un, İstanbul ile Küçük Asya'ya
Batı'nın temsilcisi olarak gitmediğine, Bizans
İmparatorluğu'nu canlandırmak isteyen Megali İdea taraftarı,
Yunanistan için özerk bir rol oynamak isteyen imparatorluk
hayalleri dolu biri olarak gittiğine inandılar. Halbuki
Venizelos'un bu tür düşünceleri hiçbir zaman olmadı ve
Yunanistan Batı'nın sivri ucu olarak rol oynadığını
unutmasını çok pahalıya ödedi. Aynı şekilde 20 yıl
sonra da, ülkenin Sovyet etkisi dışında kalması için
dökülen Yunan kanıyla da yine bir o kadar ödedi.
Fakat, aynı anda, II. Dünya Savaşı'na girmeyen Türklerin
de talep ettiği Onikiadalar'ı alarak, Batı dünyasının
ihtiyaçları için ülke yine büyüdü. O günden bugüne yaklaşık
60 yıl geçti ve bugün Irak savaşında Amerikan güçlerinin
topraklarından geçmesine izin vermemesi nedeniyle Türkiye'nin
artık güvenilir bir müttefik sayılmaması; Yunanistan'ı,
uzun yılların ardından tarih içinde defalarca kanıtlanmış
olan rolünü oynaması için yeni bir fırsatın önüne getiriyor.
NATO ve Amerikalılar Selanik-Ege-Suda-Orta Doğu/Irak
deniz yolundan, bir Türk limanını kullanılsın ya da
kullanılmasın, en kısa zamanda yararlanmak istiyorlar.
Konuyla ilgilenenler, bu yolun askeri savunmasının, başka
bir ifadeyle Ege'nin savunmasının sağlanmasına hemen
katkıda bulunmak niyetinde olduklarını belirttiler. Bu
konu, diğer herhangi bir konunun önemini aşarak, Başbakan'ın
20 Mayıs'taki Washington ziyaretinin ana konusunu oluşturacak. Karamanlis'in oaradan, başka şeylerle birlikte Ege'deki
dengelerin tümünü değiştirecek olan iki süper güçlü Amerikan
destroyerini sağlayarak geri dönmesi olasıdır. Yunanistan, bu
hemen hemen "varlığıyla ilgili" olan rolü oynadığında
kazançlı çıktı, bu rolü unuttuğunda kaybetti. Bu nedenle,
bu belirsizlik döneminde geleceği belirleyecek olan bu
yolculuğunda herkes Başbakan'ı desteklemeli.
(ATBM/MK/NB)(EML/DG)
05/05/2005 15:41:51
ASBAREZ: "ANCA, BAŞKAN BUSH'U ERMENİ SOYKIRIMI KONUSUNDA
DÜRÜSTÇE KONUŞMAYA ÇAĞIRDI"
ANKARA, 05/05(BYE)--- ABD'de yayımlanan Asbarez
gazetesinin 4 Mayıs 2005 tarihli İngilizce sayısında
yukarıdaki başlık altında yayımlanan haberin özet
çevirisi şöyledir:
Amerikan Ermeni Ulusal Komitesi(ANCA) Başkanı Ken
Haçikyan 3 Mayıs'ta ABD Başkanı Bush'a bir mektup
gönederek, 24 Nisan'da yaptığı açıklamanın yarattığı
hayal kırıklığını iletti ve bu konuyla birlikte Amerikan
Ermeni cemaatinin kaygı duyduğu bir dizi meseleyi
görüşmek üzere randevu talebinde bulundu.
Başkan Bush'a, "trajik 24 Nisan olaylarını anma
gününde" Ermenilerin yanında yer aldığı için teşekkür
eden Haçikyan, Başkan'ın Şubat 2000'deki seçim
kampanyasında verdiği Ermeni soykırımını tanıma
vaadini yerine getirmeyişinden duyduğu kaygıyı dile
getirdi.
Haçikyan mektubunda, "Bu vaadinizi yerine getirmeyi
reddetmeniz ve yönetiminizin Kongre'de Ermeni soykırımı
hakkında yasa çıkmasına sürekli muhalefet etmesi, bize
göre, Amerika'nın manevi öncülüğünün iflası olup, ulusumuzun
Kafkasya ve Orta Doğu'daki barış ve istikrara bağlı uzun
vadeli çıkarları açısından sakıncalı ve sığ bir yaklaşımdır"
dedi.
Başkan'ın Türk-Ermeni Uzlaşma Komisyonuna yaptığı
dolaylı göndermeyi de yorumlayan Haçikyan şunları kaydetti:
"Türk-Ermeni ilişkilerinin iyileştirilmesi için tek sağlam
zemin, Türkiye'nin soykırım suçunu açıkça tanıması ve Ermeni
ulusuna karşı sorumluluklarını tümüyle kabul etmesidir. Bu
bağlamda, Almanya'nın, Yahudi soykırımıyla nasıl yüzleşip
hesaplaştığını; son dönemde de İsrail hükümetinin hazırladığı
ve Yahudilerin soykırım sorasında uğradıkları maddi zararı
240 ila 330 milyar dolar gösteren kapsamlı bir raporu
hatırlıyoruz."
Haçikyan, mektubuna, Başkan Bush'u, "Ermeni soykırımından
ahlaki açıklıkla soz etmeye, Kongre'ye gelecek Ermeni soykırım
yasa tasarısına destek vermeye, Türk Hükümetine gerçeği tanımsı
için baskı yapmaya, -Ermeni halkına karşı işlenen bu cinayetin bütünüyle tazmini de dahil olmak üzere- adil bir çözüme
kavuşturulması için görevini kullanmaya" çağırarak son verdi.
(EZ/MDK/DG)
05/05/2005 16:04:01
Greek press on Cyprus and Turkey
TA NEA: "KIBRIS, BİR YIL SONRA..."
ATİNA, 05/05(BYE)--- Tirajı günde 81.570 olan Ta Nea
gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Athanasios
Ellis imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan
yorumun çevirisi şöyledir:
Kıbrıs konusuna ilişkin referandumdan bir yıl sonra
BM, ABD ve AB sorunun çözümlenmesi için Kıbrıs Rum
tarafının kaygılarının gözönünde tutulmasının gerekli
olduğunu anladılar. Tarih, çözümün kabul ettirilmesinin
kalıcı çözümlerle sonuçlanmadığını gösteriyor. Konuyla
doğrudan ilgilenenler önerilmekte olan çözümün mümkün olan
en iyi çözüm olduğu ve bundan yararlanacakları yönünde
ikna edilmeli. Sadece bu durumda çözüm kabul edilebilir ve
uzun vadede işlevsel olabilir.
Aylarca süren ve hakaret edici tehditlere kadar ulaşan
baskılardan sonra uluslararası toplum -Washington'daki
diplomatik çevrelerin dediğine göre- planın sadece adanın
büyük çoğunluğunu oluşturan Kıbrıslı Rumlar tarafından kendi
istekleriyle kabul edilmesi durumunda iki toplumun işlevsel
bir şekilde yeniden birleşmesinin ve düzenli olarak birlikte
yaşamalarının mümkün olacağını anlıyor.
Talat'ın işgal kesiminde siyasi düzeyde süper güçlü
olması yeni bir sayfa açıyor. Kofi Annan her tarafın
önerilerini dinlemek için temsilcisini bölgeye gönderecek.
Amerikalılar, AB'nin de katkısıyla üst hakemlik ve katı
zaman çizelgeleri olmadan, yeniden müdahil olmaya
hazırlanıyorlar.
Washington'un ilk baştaki öfkesinin daha sakin bir
tutuma dönüşmesi, gerçeği daha realist bir şekilde
değerlendirdiğini gösteriyor. Amerikalılar şimdi "hayır"
diyen Kıbrıslı Rumların yarısının "evet" demesi yönünde
çabaların sarfedilmesi gereğini açıklıyorlar.
Washington'dakiler, bir yıl önce "hayır" için oy
kullanmakla ülkesinin taksiminin devam etmesine katkıda
bulunduğundan dolayı gözleri yaşaran Kıbrıslı Rum kadının
ikinci bir fırsat için susamış olduğunu anlıyorlar. Bu
nedenle, uluslararası toplumun bu kadına Annan planında
yapılması gerekli değişiklikleri ve garantileri sağlaması
durumunda, "evet" demesine yardımcı olacağına inanıyorlar.
(ATBM/MK/NB)(BK/AB)
FİLELEFTHEROS: "TALAT SÖZ SAHİBİDİR"
LEFKOŞA, 05/05(BYE)--- Tirajı günde 26 bin olan,
bağımsız, liberal eğilimli Fileleftheros gazetesinin
5 Mayıs 2005 tarihli sayısında yayımlanan haberin çevirisi
şöyledir:
İşgal altındaki Kıbrıs'ın kuzeyindeki bütün bölgeler,
işgalci tarafından yeni bir yağmaya maruz kaldı ve bu
bölgelerin demografik yapısı bozuldu. Bütün kuzey sahili,
ayrıca Beşparmak Dağlarının kuzey tarafı, korkunç bir
bozulmaya maruz kaldı. İşgal rejimi, Annan Planı'nın
birçok maddesinden faydalanarak, Türk ve yabancı şirketlere
izin verdi veya Kıbrıs Rum mallarını kelepir fiyata sattı.
Bütün bölgeler tamamıyla değişti. Bir uçtan diğer
uca kadar inşaat yapılıyor. İsrail'in Ankara Büyükelçisi,
İsrail şirketlerinin işgal altındaki bölgelere yatırım
yaptıklarını ve kendisinin bundan memnun olduğunu gizlemedi.
Bu demografik değişim, kalıcı ve işlevsel bir çözümün
bulunması amacıyla müzakerelerin yeniden başlamasına yönelik
bir girişim için uygun zeminin olup olmadığının araştırıldığı
bir dönemde gerçekleşiyor.
Kıbrıs Türk toplumunun yeni güçlü adamı Mehmet Ali
Talat'ın, çözüme ilişkin iradesinin sınandığı ortada.
İşgal bölgesinin inşaat açısından kalkınması konusunda
sergilenen hoşgörüden veya bunun körüklenmesinden, Talat
da sorumlu. Küçük konularda gerekli iradeyi göstermediği
zaman, Kıbrıs Rum tarafı daha büyük adımlarda ona nasıl
güvenebilir? (LEBM/EA/ZK)(SK/ALİ)
05/05/2005 14:16:39
BYEGM Haber No: 028
HARAVGİ: "YAVUZ HIRSIZ EV SAHİBİNİ BASTIRIR"
LEFKOŞA, 05/05(BYE)--- Tirajı günde 9 bin olan, AKEL
yayın organı Haravgi gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli
sayısında, Lenia Stilianu imzasıyla ve yukarıdaki başlık
altında yayımlanan haberin çevirisi şöyledir:
Sahte devletin "Dışişleri Bakanlığı", işgalin
çalınmışlarını, aynı zamanda çalınmış alanları korumak
için kışkırtıcı ve her şeyden önce tehdit edici bir
şekilde ortaya çıktı.
"Dışişleri Bakanlığı"nın, BM'yi, Kıbrıslı Rumların
işgal bölgelerindeki mallarını yasa dışı bir şekilde
satın alan yabancılara mahkeme celpnamesi dağıtanların
tutuklanacağı yolunda uyardığı açıklaması, "yavuz hırsız
ev sahibini bastırır" deyimini hatırlatıyor.
31 yıldır binlerce Kıbrıslı Rumun insan haklarını
ihlal ederek, onları işgal bölgelerindeki mallarını
kullanmalarından yoksun bırakanlar, şimdi, bilerek
yasa dışı davranan yabancıların koruyucuları olarak
ortaya çıkıyorlar.
Kıbrıslı Rumların mallarını satın almak, işgal
altında bulunan yabancıları, Kıbrıs halkı aleyhinde
işlenen bir suçun ortağı olarak sorumluluk altına
sokuyor. Yabancılar, yaptıkları alışverişin yasa dışı
olduğunu önceden biliyorlardı.
Vatanını terk edip işgal bölgelerinde yaşamayı
tercih eden hiçbir yabancının Kıbrıs'taki durumdan
haberdar olmaması ve yaptığı alışverişin yasa dışı
olduğunu bilmemesi mümkün değil.
Diğer yandan sahte devletin "Dışişleri Bakanlığı"
yaptığı tehdit ve uyarılarla, yargı sürecini durdurmayı
ve her türlü hukuk ilkesini ihlal ederek, bu şekilde
Kıbrıslı Rumların işgal bölgelerindeki mallarını yasa
dışı bir şekilde sonsuza dek kullanmayı arzu ediyor.
Mallar konusu, Kıbrıs sorunundaki en karmaşık
konulardan biri olarak görülüyor. Eğer işgal makamları,
Kıbrıs sorunu ve çözüm çabalarına ilişkin uzlaşmazlıklarını
teyit eder şekilde davranmaya devam ederlerse, sorun daha
da zorlaşacak. (LEBM/BŞ/ZK)(SK/ALİ)
TO VİMA: "ZİYARET VE FIRSAT"
ATİNA, 05/05(BYE)--- Tirajı günde 70.533 olan To Vima
gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli sayısında, A.D. Papayannidis
imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan yorumun
çevirisi şöyledir:
Paskalya tatili geçti ve siyasi sahne yeniden düzene
sokuluyor, Başbakan Karamanlis'in ABD ziyareti için
valizlerin hazılanması başlıyor. Yorumcular, Karamanlis-Bush
arasındaki küçük diyaloğlarını yorumlamak için kalemler,
"life style" programlar yapan televizyonlarımız da
Başbakan'ın doktorası ve Beyaz Saray ziyaretine ilişkin
paneller hazırlıyorlar. Bu arada, Yunanistan-ABD ilişkileri
için dikkati hemen hemen çekmeyen bir fırsat -gerçekten
büyük bir fırsat- ortaya çıkacak.
Yunan-Amerikan ilişkilerine ilişkin fırsatın yolunu
Dışişleri Bakanı Petros Mıolivyatis'in sessiz ve sistematik
çalışması açtı. Başbakan, Molivyatis için saygı duyuyor,
ona güveniyor, belki de biraz korkuyor. Bakan'ın Washington
ziyareti sırasında Condoleezza Rice-Molivyatis arasındaki
şakalar nedeniyle, iki ülke arasındaki ortamın olumlu yönde
geliştiği hakkında bazı yüzeysel haberler duyuldu. (Daha
önce Rice Avrupa'yı ziyaretinden Atina'yı dışlamış, ancak
Türkiye'yi ilginç bulmuş, ziyaret etmek için de vakit
bulmuştu.) Molivyatis, "yeni" Yunan-Amerikan ilişkilerinin
genişliği ve derinliğinden söz ederek, konuyu yeniden ön
plana çıkardı.
Garip bir şekilde, Yunan-Amerikan ilişkilerinin
pekiştirilmesi fırsatını Savunma Bakanlığı'ndaki
liderliğin ortalarda olmaması verdi. Bu nasıl mı oldu?
Savunma Bakanı'nın ortada görünmemesi, askeri liderliğin
esaslı bir savunma diplomasisine yönelik hareketler
yapmasını sağladı. Türk-Amerikan ilişkilerinde, Ankara'nın
Irak'taki Amerikan macerasında işbirliğinde bulunmaya
tereddüt ettiği (hatta işbirliğini reddettiği) dönemden
bu yana çok ilginç şeyler ortaya çıkmaya başladı. Daha
ayrıntılı olarak:
Avrupa'daki NATO güçlerinin -başka bir ifadeyle
Polonya/Macaristan/Romanya/Bulgaristan ekseninden-
Orta Doğu'ya geçişi Batı Türkiye'nin sahil kuşağından
geçerek yapılırken, belirtilere göre, Selanik-Suda-Orta
Doğu deniz yolunun önerilmekte olduğu belirtileri var.
Bu, Selanik'in statüsünün yükseltilmesi, armatörlerin
işbirliği, belki de Girit'te yeni bir kavşağın yaratılmasıyla
olacak. Buna paralel olarak, yıllardan sonra ilk kez
ABD Yunan Deniz Kuvvetleri'ne kullanılmış olan, ancak
operasyona hazır (ve de büyük ateş güçlü) iki destroyeri
vermeyi ciddi olarak düşünüyor. Bu destroyerler önünde
Ege'de herhangi bir güç platformu yıllarca solacak.
Fiyatlarına gelince, çağdaş bir fırkateynin değeri kadar.
Tabii, bunun yapılması için Yunan tarafının da yerinden
kımıldaması gerekir! Bunları isteyip istemediğini
kararlaştırmalı. Dışişleri ve Savunma Konseyi'ni toplayarak,
silahlanma siparişlerinin profiline ilişkin uyumları
sağlayarak, ön hazırlıkarla ilgili hareketlerini tamamlamalı.
Başbakan'a transatlantik ziyaretinin ayrı bir önem kazadırmak
fırsatı veriliyor: Savunma Bakanı'nın Amerikayı ziyareti
sırasında Rumsfeld-Spiliotopulos arasındaki F-16'larla
kimin daha fazla uçuş saati olduğuna dair karşılıklı şakalar
elbette yararlıdır. Ancak, biraz da çalışmak gereklidir.
Bu hükümetin dört yıllık görev süresine rastlayacak
olan "asrın siparişi" çerçevesinde satın alınacak uçaklar
için daha da fazla çalışmak gerekir. Çünkü bu konuda,
şimdiye kadar gelir kaynakları eksikliğinden söz ediyoruz,
(bu nedenle biraz modernize edilmiş 20 ya da 40 F-16 alacağız)
diğer taraftan da Suudi Arabistanmışız gibi hayallere
kapılıyoruz. (Yani? Yani daha sonra, "Avrupalı ortaklarımıza
söz verdik diye" 30 ya da 40 Eurofighter ve "gerçek dördüncü
nesil uçağı olan" 30 ya da 40 JSF/F-35 alacağız. Ah, evet,
bütün bunları uluslararası eksiltme ile mezat sayesinde
yapacağız!)
Kostas Karamanlis, ABD ziyareti için hazırladığı
valizlere biraz daha fazla ciddiyet de koysun.
(ATBM/MK/NB)(SK/DG)
05/05/2005 15:52:40
KATHİMERİNİ: "RAHATLIK DEĞİL, BASİRET"
ATİNA, 05/05(BYE)--- Tirajı günde 54.305 olan Kathimerini
gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Kostas Yordanidis
imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan yorumun
çevirisi şöyledir:
Türkiye'nin son haftalarda Avrupa'daki uygulamalara uyum
sağlaması amacıyla yapısal değişiklikler yapması için baskı
altında olması, rahat etmek için neden oluşturmuyor, tam
aksine Yunanistan'ın siyasi liderliğinin dikkatli davranması
için neden oluşturuyor. Birkaç gün önce Türkiye-AB ilişkileri
hakkında yayımlanan rapor, aynı zamanda da Alman Başbakan'ın
dün İstanbul'da Ekümenik Patrikhane ile ilgili açıklamaları,
Yunan çıkarları için kazançlar oluşturmuyor, Avrupa'nın
bugünkü koşullardaki çaresizliğini yansıtıyor.
Türkiye-AB Ortaklık Konseyi'nin sert tezi doğrudan Avrupa Anayasası'nın Fransızlar tarafından reddedilmesi tehlikesiyle bağlantılıdır, son zamanlarda bu ülkede ortamın değişmeye
başlamasında, bu tezin de rol oynamış olması olasıdır.
Fransızların, Nice AB zirvesindeki kararlar temelinde,
"Anayasa"nın reddedilmesi durumunda AB genişlemesinin devam
etmesinin mümkün olmayacağı ve böylece Türkiye'nin AB dışında
kalacağı için Avrupa Anayasası'na karşı olumsuz bir tavır
takındıkları vurgulanmalı.
Bunun yanı sıra, Josef Ratzinger'in Papa seçilmesi
Avrupa'nın siyasi liderliğinde şaşkınlık yarattı, çünkü
Müslüman Türkiye'nin Hristiyan Avrupa'nın bünyesine katılması
olasılığına karşıtlığını dile getirmişti. Papa 16. Benedict'in
ordusu olmayabilir, ancak Vatikan, AB liderlerinin henüz
sabote etmeyi başaramadıkları Hristiyan Avrupa'nın en eski
kurumudur. Ayrıca, yeni Papa Alman asıllıdır ve tezleri
vatanında ayrı bir önem taşıyor. Bu parametreler büyük bir
olasılıkla Schröder'i; Türkiye'nin AB'nin bünyesine katılmasını
en sıcak şekilde destekleyen liderlerden birini, İstanbul
Patrikhanesinin hakları hakkında bu kadar sıcaklıkla konuşmak
kararını almasına yöneltti.
Geçmişteki deneyim, AB-Türkiye ilişkilerinin fırtınalı
olduğunu ve AB'nin çeşitli konseyleri tarafından alınacak
kararların koşullara göre biçimleneceğini gösteriyor. Aralık
1997 Lüksemburg zirvesinin nihai sonuçları Türkiye için o
kadar olumsuzdu ki Ankara tarafından reddedildi. Altı ay
sonra, 1998 yılının Haziran ayında, Cardiff zirvesi Türk
kaygılarını dağıttı ve AB ile işbirliği yolu açıldı.
AB'nin veya Almanya gibi güçlü Avrupa ülkeleri
liderlerinin son zamanlardaki açıklamalarını küçümsemek
elbette doğru değil, ancak Avrupa baskıları ve bu ülkede
belirmeye başlayan milliyetçi eğilimlerin yoğunlaşması
nedeniyle Türkiye'nin daha sert bir tavır takınması olasılığı reddedilmemeli.
Yunan siyasi liderliğinin göz önünde tutması gereken
temel ilke, Türkiye'nin Avrupalılaşmasının AB'nin tümünü
ilgilendirmesine rağmen, Türk politikasında daha sert bir
tavrın benimsenmesinin, özellikle Yunanistan'ı doğrudan ve
olumsuz yönde etkileyeceğidir. (ATBM/MK/NB)(LK/AB)
ELEFTEROS TİPOS: "KALKINMA BORU HATLARI"
ATİNA, 05/05(BYE)--- Tirajı günde 37 bin olan Elefteros
Tipos gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Kostas
Vutsadakis imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan
yorumun çevirisi şöyledir:
Hükümetin, ülkemizin enerji ağlarını komşumuz ülkelerin
enerji ağlarıyla bağlama yönündeki girişimlerinin, dış politika
için anahtar faktör oluşturdukları belli oluyor. Enerji,
ekonomiyi hareketlendiriyor ve AB tamamıyla enerji ithalatına
bağlı. Ülkemiz de madem ki petrol ya da doğalgaz üretmiyor,
o halde bunları Hazar Denizi'nin geniş bölgesindeki üretici
ülkelerden, Avrupa'nın tüketim merkezlerine doğru nakletmede
rol oynayabilir.
Yunanistan-Türkiye, Yunanistan-İtalya ve Arnavutluk
vasıtasıyla, Yunanistan-Avusturya doğalgaz boru hatları ile
Burgaz-Dedeağaç petrol boru hattı, bu çerçevede Güneydoğu
Avrupa'nın birleşmiş enerji piyasasına dahil ediliyor.
Önceki hükümet tarafından geliştirilmemiş olan bu
inşaatlar ve girişimlerin sadece Yunan enerji politikasının
değil, ikmalin daha büyük bir güvenlikle yapılmasına önem
veren Avrupa enerji politikasının öncelikli konuları
arasında yer alabilmesi için, Dışişleri ve Kalkınma
bakanlıkları tarafından büyük çabalar sarfedildi.
Yunan ekonomisi ve ülke için kazanç, doğalgaz ve
petrol sevkiyatıyla ilgili boru hatlarının inşası için
yapılan yatırımdan çok daha büyüktür.
Enerji ağları, bunları inşa eden ülkeler için ortak
çıkarlar yaratıyor, ayrıcadaha geniş işbirlikleri için
önşartlar oluşturuyor, sonunda da Avrupa'nın en hassas
bölgesi olan Balkanlar'da çarpışma olasılıklarını
uzaklaştırıyor.
Ortak parası ve yeni Anayasası olan AB'nin, Avrupa
Komür ve Çelik Topluluğu olarak başlamış olduğunu
unutmayalım. (ATBM/MK/NB)(EML/DG)
05/05/2005 14:56:01
BYEGM Haber No: 035
POLİTİS: "TÜRKİYE BAŞBAKANI'NIN İSRAİL ZİYARETİ"
LEFKOŞA, 05/05(BYE)--- Tirajı günde 4.500 olan, sağ
eğilimli Politis gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli sayısında,
Stefanos Konstantinidis imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında
yayımlanan haberin çevirisi şöyledir:
Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, 1-3 Mayıs
tarihleri arasında İsrail'e resmi bir ziyaret gerçekleştirdi.
Türkiye Başbakanı'na ziyaretine, özellikle işadamlarından,
gazetecilerden ve danışmanlarından oluşan 200 kişilik bir
heyet eşlik etti. Bu, Erdoğan'ın bu ülkeye gerçekleştirdiği
ilk ziyaret ve bir Türk Başbakan'ın iki ülke arasındaki
diplomatik ilişkiler tarihinde gerçekleştirdiği ikinci
ziyaret. Ankara'nın bu ziyaretle isteği ve amacı, son
zamanlarda bir taraftan Türkiye'de hakim olan
anti-semitizmden dolayı, diğer taraftan da Türk
yetkililerinin, İsrail'in Filistinlilere karşı izlediği
politika hakkındaki eleştirilerinden dolayı bozulan
İsrail-Türkiye ilişkilerini güçlendirmekti. Özellikle
Tayyip Erdoğan'ın birkaç ay önce iç tüketim amaçlı
yapmış olduğu "İsrail, Filistinlilere karşı devlet terörü
uygulamaktadır" şeklindeki açıklamaları, İsrail'de büyük
bir hayal kırıklığına neden oldu. Ayrıca Türkiye-Amerika
ilişkilerindeki gerginliğin şu veya bu şekilde
Türkiye-İsrail ilişkilerini de etkilediği görülüyor. Ancak
diğer yandan Erdoğan ve Türk yetkililerinin, İsrail'in
desteğine ihtiyaçları var ve bu nedenle iki ülke
arasındaki ilişkilerin iyileşmesi için çalışacaklarına dair
söz verdiler. Elbette Ankara, İsrail'in Irak'taki
Kürtlerle ilişkiye sahip olmasından memnun değil. İki ülke
arasında özel stratejik ittifakın her zaman candan
destekçisi olan Türk generaller bile, şimdi İsrail'in
Irak'taki Kürtlere sağladığı askeri eğitim ve destekten
endişe duyuyorlar. Diğer yandan İsrail de endişe duyuyor,
çünkü Erdoğan'ın İslamcı AK Partisi, iktidarı devraldığı
dönemden beri yaşadığı değişikliğe rağmen, çeşitli İslam
hareketleri ile yakın ilişkilere sahip ve hala Suudi
Arabistanlılardan para yardımı aldığından bahsediyor.
Üstelik Türkiye ile Suriye arasında gelişen iyi ilişkiler,
İsrail'i hiç heyecanlandırmıyor. Bununla birlikte iki
ülkenin stratejik ittifaktan ortaya çıkan karşılıklı
çıkarları, her türlü uzlaşmazlıklarından çok daha güçlü.
Aralarındaki ticaret, iki milyar doları geçiyor. Öte
yandan Türkiye, son yıllarda İsrail'den üç milyar dolardan
fazla silah satın aldı. Düşman Arap dünyası tarafından
çevrili olan İsrail için Türkiye, varolan uzlaşmazlıklara
rağmen, Orta Doğu bölgesinde sabit bir stratejik ortak
olmaya devam ediyor. Üstelik Ankara, Ermeni soykırımının
Amerikan Kongresi tarafından tanınmasını engellemek ve
Amerikan yönetimini Türk çıkarları lehine etkilemek için
her zaman ABD'deki Yahudi lobisine güveniyor. Tayyip
Erdoğan ayrıca, Washington ile ilişkilerini iyileştirmek
için İsrail'in yardımına güveniyor.
Erdoğan, İsrail ziyareti sırasında İsrail Cumhurbaşkanı
Moşe Katzav ve İsrail Başbakanı Ariel Şaron ile görüştü.
Şaron, Erdoğan ile görüştükten sonra yaptığı açıklamada,
bilgi alış verişi ve daha yakın temas için büroları arasında
doğrudan telefon bağlantısının kurulmasına karar verdiklerini
söyledi. Erdoğan'ın Kudüs ziyareti sırasında Türkiye'nin
silahlanması için 500 milyon dolar değerinde anlaşmaların
imzalanacağına ilişkin haberleri yorumlamaları istenen iki
başbakan, yorum yapmayı reddetti. Yine de edinilen
bilgilere göre, en önemli anlaşma, Türk savaş uçaklarının
teknolojik açıdan iyileştirilmesi ile ilgili olacaktı.
Orta Doğu'daki durum hakkında, özellikle de Filistin
sorununun çözümü hakkında Erdoğan, tarafların talep etmesi
halinde Türkiye'nin, arabuluculuk görevi yapmaya hazır
olduğunu söyledi. Ayrıca Türkiye Başbakanı, Batı Şeria'daki
Ramallah'ı ziyaret etti ve burada Filistin Devlet Başkanı
Mahmud Abbas ve Filistin Başbakanı Ahmet Kurey ile görüştü.
Türkiye, Gazze Şeridinde elektrik enerjisi üreten bir
santralin kurulması ve İsrail'in bölgeden çekilmesinin
ardından Gazze'de Filistinliler için ev inşa edilmesi
konusunda Filistin makamlarına yardım etme sözü verdi.
Sonuç olarak Tayyip Erdoğan'ın İsrail ziyareti, iki ülke
arasındaki her türlü yanlış anlamanın giderilmesine ve
aralarındaki bağların sağlamlaşmasına katkıda bulundu. Bu,
her ikisinin de çıkarına. Her ne kadar şu anda, Tel
Aviv'in Türkiye'ye değil de, Ankara'nın İsrail'e daha çok
ihtiyacı olsa da.
(LEBM/EA/ZK)(SK/DG)
05/05/2005 15:03:22
BYEGM Haber No: 036
ESTİA: "DOĞU AKDENİZ'DE GÜÇ BOŞLUĞUNU KİM DOLDURACAK"
ATİNA, 05/05(BYE)--- Tirajı günde 2.966 olan Estia
gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Eft. P. Petros
imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan
haber-yorumun çevirisi şöyledir:
Yakında Türk MGK'nun onayına sunulacak olan Türkiye'nin
savunma politikası "belgesi" tepkilere yol açtı. Bu belgenin
esas noktaları, artık Yunanistan'dan tehdit olarak bahsedilmeyip
esas tehdidin uluslararası terörün olduğudur. Bu metnin olduğu
gibi onaylanacağı kuşkusuzdur. Zaten Türkiye'de tekflifle onay
arasındaki prosedür formalite icabıdır. Bu sebepten dolayı bu
metnin içeriğini yorumlayabiliriz.
Olaylara Ankara'nın yaklaşımının iyi niyetli olduğunu
varsayarak bakarsak, hakikaten Yunanistan'ın tehlike
oluşturmadığını vurgulamamız gereklidir. Ne bir "casus belli"
ilan ettik ne de Türkiye'nin egemenlik haklarında taleplerimiz
vardır. Ankara'nın düşüncesinin bu olmadığı bellidir. Yakın
geçmişte komutanlardan ve aynı zamanda Başbakan Erdoğan
tarafından hakikatlerin komik çarpıtılmalarını okuduk. Hepsi, Yunanistan'ın Ege'deki tavrının "tahrik edici" olduğunu ifade
ediyorlar. Erdoğan ve komutanlar, Yunanistan'ın haklarını
kullanıp (İCAO'ya karşı yükümlülüklerimiz) Atina FIR hattında
güvenlik kanunlarını uygulayarak Türkiye'nin haklarını
kıstladığını iddia ediyorlar. Türkiye'nin savunma politikasının
"siyasi doğruluğa" dayandığı bellidir. Ege'deki sürtüşmelerin
esas sorumlusunun Türkiye olmadığını göstermek amacıyla
Yunanistan'ı tehlike olarak göstermiyorlar. Türkiye, süper
gücün çıkarlarıyla uyum sağlamak için asimetrik tehlikeler
ve uluslararası terörden bahsediyor. Ankara gibi düzenlerde
bu lüks vardır, iç durum kontrolsüz olduğundan uluslararası
toplumu kandırmak için keyfince yalan söyleyebiliyorlar.
Bizimki gibi bir demokratik düzende bu taktik kabul edilemez.
Bu taktik, Türkiye'nin katılmayı arzuladığı AB prensiplerine
de aykırıdır. Türkiye'nin bu "siyasi doğruluk" tezlerini
böyle bir zamanda benimsemesi bizi düşündürmelidir.
Uluslararası sahnede ve özellikle Orta Doğu'daki gelişmeler
Ankara'yı zor durumlara sokuyor. Türk Hükümetinin, ABD'nin
Saddam Hüseyin'e karşı Türk topraklarının kullanmasını kabul
etmeyişinden beri durum kötüye doğru gitmektedir.
Irak'ta ABD'nin temel müttefiki olan Kürtler, Türkiye'nin
doğusunda temel problemdir. Ankara bunları isimlendirmemekle
beraber "asimetrik tehlike" olarak görmekte ve terörist
saymaktadır. Aslında Kürtler Türk devletinin birliği için
ciddi tehlike oluşturmaktadır. Kürtlerin Irak'taki
konumlarının güçlendiğini gören Türkiye'nin tedirginliği
zamanla artmaktadır. Irak Devlet Başkanlığı mevkiinde bir
Kürt vardır ve Musul bölgesinde aslında özerk bir rejim
bulunmaktadır. Türkiye'nin doğu sınırlarında Kürt devleti
kurulması korkuları gerçekleşmese dahi, yeni Irak devletinde
Kürtler önemli role sahiptirler ve bu durum er veya geç
Türkiye'yi çok elverişsiz gelişmelerle karşı karşıya
bırakacaktır.
Bu sebepten dolayı, söylenenlerin tersine Türkiye süper
gücün çıkarlarının dümen suyunda gitmemektedir. Türkiye,
ABD'nin istediği Kürtlerin güçlenmesinin varlığını tehlikeye
soktuğu gerçeğini saklayamaz.
Burada vurgulamak istediğimiz bir başka nokta ise,
Kürtlerin sadece Irak'ta ABD'nin yanında olması değil,
aynı zamanda İran'da da eşit sayıda Kürt bulunmasıdır.
Bu topluluk Washington'un "kötünün merkezi" olarak kabul
ettiği teokratik düzenin dengesinin bozulması için
kullanılacak bir unsuru teşkil ediyor. Bu imkanlar
Türkiye'nin itirazları için ABD tarafından feda edilemez.
Ortaya çıkan itibarlılık problemi, ABD'nin Orta Doğu'daki
nüfuzu için gerekli kapı-devletlere Türkiye'yi de ilave eden
stratejik planlamayı geçmişte kalmış kılıyor. Diğer bir deyişle,
ABD, Ankara'nın bölge gücü rolünden hiçbir çıkar görmemektedir.
Bu durum Doğu Akdeniz'de hemen doldurulması gereken bir güç
boşluğu yaratıyor. Yine "çulsuz Yunanistan sendromu" hüküm
sürmezse, bizim rolümüzün bu boşluğu doldurmak olduğunu
anlamanız gerekmektedir. Bunu diğerleri ve ilk olarak
Amerikalılar anlamış bulunuyor. Yunan dışişleri ve savunma
bakanlarının ABD ziyaretlerinin tesadüf olduğunu düşünmek
saflık olur. Condoleezza Rice'in ülkemiz için "stratejik
ortak" demesinin iltifat olduğunu ve Yunan Başbakanı'nın
12 ay içinde Washington'u ikinci kez ziyaretinin önemsiz
olduğunu düşünmek saflık olur. (ATBM/SK/NB)(EML/ALİ)
ELEFTEROTİPİA: "AB'YE KIBRIS VASITASIYLA"
ATİNA, 05/05(BYE)--- Tirajı günde 77.032 olan Elefterotipia gazetesinin 05 Mayıs 2005 tarihli sayısında yukarıdaki başlık
altında yayımlanan İstanbul çıkışlı haber-yorumun çevirisi
şöyledir:
Türkiye'yi ziyaret eden Alman Başbakan G. Schröder,
Türkiye'nin AB üyeliği için şart olan reformların fiilen
gerçekleşmesi gerektiğini, ancak AB'nin de üyelik
müzakereleri için zaman çizelgesini uygulamasının şart
olduğunu ve Türkiye'nin AB'ye katılımının "stratejik önem
taşıdığını" belirtti.
Başbakan Schröder, Türk Başbakan Recep Tayyip Erdoğan
ile verdikleri müşterek basın mülakatında, reformların
dinamizmle devam etmesi, Anayasa ve kanun değişkliklerinin
fiilen hayata geçirilmesi ve Kıbrıs Cumhuriyeti'nin
tanınması gerektiğini vurguladı.
--İnsan Hakları--
Schröder, "Güvenlik kuvvetlerinin kötü muamelesi,
ifade özgürlüğünün kısıtlanması ve kadınlar aleyhindeki
ayırımlar, müşterek prensiplerimize aykırıdır. Önemli olan
Erdoğan Hükümetinin 'tereddüt edilmediğini' ve 'bu yolda
kararlılıkla ilerleneceğini' açıklığa kavuşturmasıdır"
dedi. Schröder, AB'nin müzakerelerin zamanında başlamasını
sağlaması gerektiğini bidirdi. AB Anayasası hususunda ise
Schröder, "Bir referandumun, -AB'nin neresinde olursa olsun-
Türkiye'nin AB prosedürünü etkilemeyeceğini" ifade etti.
Son kamuoyu araştırmalarına göre, Schröder'in
desteklediği Türkiye'nin üyeliği meselesine, Almanların
üçte ikisinin karşı olduğu anlaşılmaktadır. Diğer taraftan
Başbakan Erdoğan, Türkiye'yi geçmişiyle hesaplaşmaya ve
1915 Ermeni soykırımını tanımaya davet eden metnin Alman
Parlamentosuna sunulması dolayısıyla Türkiye'nin "derin
huzursuzluğunu" ifade etti. Schröder ise konuya değinerek,
Türkiye'nin Ermenilerle işbirliği yaparak tarihi tetkik
etme kararını memnunlukla karşıladığını bildirdi.
--Özkök: Süratli Değişim--
Türk Genelkurmay Başkanı Hilmi Özkök dün, Türkiye'nin
AB yönelimine değinerek, "AB yönelimi prosedüründe süratli
değişime uğrayacağız, Türk Silahlı Kuvvetleri bu değişime
uyum sağlayacaktır" dedi.
Özkök, Harp Okulu Dergisine verdiği mülakatta,
"Türkiye'nin, AB üyeliği için müzakerelerin başlangıç
tarihini temin etmekle, uzun zaman devam edecek yeni ve
zorlu bir döneme girdiğini" ifade etti.
Özkök, dünyada oluşan yeni ortam çerçevesinde
Türkiye'nin güvenliğiyle ilgili düşüncelerin de değiştiğini
ifade etti.
Özkök, gericilik (İslamcı) ve bölücülük faaliyetlerine,
uluslararası teröre, uyuşturucu kaçakçılığına ve yasa dışı
göçe değinerek, "Türkiye eskiden simetrik tehditlerle karşı
karşıya idi, bugün tehlikeler asimetrik tehditlere dönüştü"
dedi. (ATBM/SK/NB)(SK/ALİ)
KIBRIS HABER AJANSI: "KENNEDY, KIBRIS'A TARAFLARIN GÖRÜŞLERİNİ
ALMAK İÇİN GİTTİĞİNİ SÖYLEDİ"
ANKARA, 05/05(BYE)--- Kıbrıs Haber Ajansı'nın (KİPE)
5 Mayıs 2005 tarihli internet sayfasında yer alan Larnaka
çıkışlı Yunanca haberin çevirisi şöyledir:
ABD Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Laura
Kennedy, Kıbrıs sorununa bir çözüm bulmak için görüşmelerin
yeniden başlaması çabaları çerçevesinde iki toplum lideriyle
temaslarda bulunacağını söyledi.
Kennedy, bugün Larnaka havaalanına gelişinde yaptığı
açıklamada, ABD'nin BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın iyi
niyet görevini desteklediğini, ancak Kıbrıs sorununa çözümü
ABD, BM veya AB'nin değil, bizzat Kıbrıslıların kendilerinin
bulacağını vurguladı.
Kıbrıs sorununa bulunacak bir çözümün Kıbrıs'ta iki
tarafın da çoğunlukla kabul etmesi gerektiğini belirten
Kennedy, Kıbrıs'taki temaslarının amacının, soruna bir
çözüm bulunması çabalarına ivme kazandırabilmek için
çeşitli kesim ve iki toplum liderleriyle görüşmek ve
görüşlerini almak olduğunu bildirdi.
Kenndy, BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın görüşmelerin
yeniden başlamasıyla ilgili talepleri konusunda görüşmelerde
bulunacağını ve diyaloğun yeniden başlaması konusunda gerekli
girişimleri teşvik edeceğini söyledi.
Kennedy ayrıca, ABD'nin, Kıbrıs sorununa Annan planı
temelinde iki bölgeli ve iki toplumlu bir federasyonu
desteklediğini yineledi.
Bu arada Dışişleri Bakanı Yorgo Yakovu, dün AB-ASEAN
toplantısına katılmak üzere Japonya'ya hareketinden önce
Larnaka havaalanında yaptığı açıklamada, Kıbrıs Hükümetinin,
ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Laura Kennedy'nin her iki
tarafın Kıbrıs konusunda görüşlerini almak için "araştırma"
kabilinde Kıbrıs'a geldiğine inandığını bildirdi. Yakovu,
"Şayet Kennedy, bize ekim ayında söylediklerini yineleyecekse,
bu ziyarete gerek yok" dedi.
Öte yandan Meclis Başkanı Dimitris Hristofias da dün
Lefkoşa'da yaptığı açıklamada, mal varlıkları sorununu
Kıbrıs sorununun en hassas ve zor yönlerinden biri olarak
niteledi ve önerilen çözümlerin Kıbrıs halkını tatmin
etmediğini vurguladı. Hristofias, Kıbrıs'ta durumun
gerginleşmemesi için, herkese ve özellikle Kıbrıs Türk
tarafına soğukkanlı ve kendilerine hakim olmaları çağrısında
bulundu.
Hristofias, ABD Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı
Laura Kennedy'nin ziyaretinden ne beklediği yolunda bir soruya
cevaben de, "Amerikalılar harekete geçtiğinde, bu hiçbir
zaman aynı şeyin bir tekrarı değildir. Sayın Kennedy'yi
bölgeye boşuna göndermiyorlar, muhakkak akıllarında bir
şey var" dedi.
(AHA/EML/DG)
05/05/2005 16:20:17
ELEFTEROS TİPOS: "KIBRIS KONUSUNUN ZORLU GİDİŞATI"
ATİNA, 05/05(BYE)--- Tirajı günde 37 bin olan Elefteros
Tipos gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli sayısında, yukarıdaki
başlık altında yayımlanan başmakalenin çevirisi şöyledir:
ABD Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Laura
Kennedy, Ankara ile Atina'daki temaslarını tamamladıktan
sonra, bugün Lefkoşa'daki görüşmelerine başlıyor. Mesaj az
çok nettir: BM Genel Sekreteri'nin yaptığı gibi, Kennedy de
Kıbrıs Hükümetini Annan planındaki değişikliklere ilişkin
önerilerini yazılı olarak sunmaya davet edecek, aksi halde
Kıbrıs sorununun çözümlenmesi için yeni prosedürün
başlamayacağını, tam aksine "Kıbrıslı Türklerin izolasyonuna
son verilmesi" için gelişmelerin ivme kazanacağını
vurgulayacak.
Kıbrıs Rum tarafı, kartlarını önceden açmakla ve
görüşlerini uluslararası örgütün Genel Sekreteri önünde
sergilemekle müzakere avantajlarını kaybettiğini, aynı
zamanda da ona üst hakemlik hakkı tanıdığını düşünerek,
Kofi Annan'ın talebine olumlu cevap vermiyor. Konuya
ilişkin sürtüşme bir dereceye kadar prosedürle ilgili,
ancak özlü içeriği de var. Durum, Kıbrıs siyasi liderliği
ile ABD arasında hala var olan derin kuşkuyu belirtiyor.
Durum aynı zamanda, BM'nin geçen yılki referandumun güçlü
Kıbrıs Rum "hayır"ını Annan planının kökten değişmesi
yönünde toplu bir talep olarak algılama niyetinde olmadığını
gösteriyor. Gerek Washington gerekse BM, çözüm için "anahtar"
olarak sadece Kıbrıs Cumhurbaşkanı Tasos Papadopulos'un tavır değiştirmesini görmeye devam ediyor.
Türk ve Kıbrıs Türk tarafından esaslı değişiklikler
için hazırlanmalarını talep etmiyorlar ve AB'den, özellikle
de Atina'dan Lefkoşa'ya baskıların uygulanması durumunda
Annan planının uygulanması yönündeki yolun açılabileceğine
inanıyorlar. Bu görüş, adanın sadece planlarda kalmayıp
gerçek hayat koşulları çerçevesinde birleşeceğini ve baskı
altında yapılan bu tür bir anlaşmanın da, halkların söz konusu
olması nedeniyle çıkmazdan daha da kötü sonuçlar
doğurabileceğini gözardı ediyor. Referandumdan bir yıl
sonra, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin AB üyesi olmasına ve Avrupa
para birliği yoluna girmiş olmasına rağmen, Kıbrıs konusunun
gidişatı, hala zorlu ve en azından şimdilik, hakkında
güvenilir tahminlerde bulunulması mümkün değil.
(ATBM/MK/NB)(EML/DG)
05/05/2005 15:14:39
ERT: "EGE'DE REKOR TÜRK TAHRİKİ"
ANKARA, 05/05(BYE)--- Yunanistan Radyo-TV
Kurumu (ERT)'nun 4 Mayıs 2005 tarihli internet sayfasında,
Annita Pashalinu imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında
yer alan Yunanca haberin çevirisi şöyledir:
60 Türk savaş uçağı bugün 16'sı Kuzey, Orta ve
Güney Ege'de ulusal hava sahası ihlali olmak üzere,
Atina FIR hattında hava trafik kurallarını 31 defa
ihlal ettiler.
Sekiz tanesi silahlı olan Türk uçakları Yunan
uçakları tarafından püskürtülürken üç defa da it dalaşı
yaşandı. (AHE/BK/PG)
05/05/2005 09:40:56
BYEGM Haber No: 003
ERT: "DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI'NDA KIBRIS GÖRÜŞMESİ
ANKARA, 05/05(BYE)--- Yunanistan Radyo-TV
Kurumu (ERT)'nun 4 Mayıs 2005 tarihli internet sayfasında,
Athina Salustru imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yer
alan Yunanca haberin çevirisi şöyledir:
--ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Atina'da--
ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Laura Kennedy, Dışişleri
Bakanlığı Genel Sekreteri Büyükelçi Yorgos Genimatas ile bugün
bir görüşme yaptı. Ziyaret, Yunanistan ile ABD'yi ilgilendiren
ortak konularda yapılan olağan müzakereler çerçevesinde
gerçekleşti. Edinilen bilgilere göre Büyükelçi Gennimatas,
Kıbrıs'ın tekrar birleşmesi için adadaki soruna Güvenlik
Konseyi kararları ve Annan Planı temelinde adil, kalıcı ve
hayata geçirilebilir bir çözüm bulunmasının Yunan Hükümeti'nin
öncelikli meselesi olduğunu vurguladı. Yunan tarafı, geçen
seneki referandumdan sonra tekrarlanacak olan müzakerelere
çok iyi hazırlanılması gerektiğine inanıyor.
--Paputsis ile Görüşme--
Yunanistan Dışişleri Bakanlığı'na göre, nihai hedefin,
hakemlik ve takvimler olmaksızın, üzerinde mutabık kalınacak
ve ayrı ayrı referandumlara sunulacak bir çözüm planı olması
gerekiyor.
Laura Kennedy öğleden sonra da PASOK Dışişleri Sorumlusu
Hristos Paputsis ile biraraya geldi. Paputsis görüşmede,
Türkiye'nin 10 yeni AB üyesi ülkeyle Gümrük Birliği protokolünü
imzlaması ve uygulamasının gerekliliğini vurguladı.
Protokolün uygulanmasının Türkiye'nin Kıbrıs'ta çözüm
istediğini göstermesi için iyi bir yöntem olduğunu kaydeden
Paputsis, Kıbrıs'ta çözümün BM Güvenlik Konseyi kararları
çerçevesinde, BM Genel Sekreteri himayesinde ve AB'nin etkin
rolüyle bulunması gerektiğinin altını çizdi.
Laura Kennedy, Atina'dan sonra Tasos Papadopulos
ile görüşmek üzere Kıbrıs'a gidecek, ardında da Brüksel
ve Londra'ya geçecek.(AHE/LK/PG)
05/05/2005 09:45:04
AFP: "ATİNA'YA GÖRE, KIBRIS GÖRÜŞMELERİ ŞARTSIZ
VE ZORLAYICI TAKVİM OLMAKSIZIN BAŞLAMALI"
ATİNA, 05/05(AFP)(BYE)--- Yunanistan Dışişleri
Bakanlığı tarafından dün yayımlanan bir bildiriye
göre Yunan hükümeti, Kıbrıs'ın yeniden birleşmesi
konulu görüşmelerin yeniden başlamasının, dışarıdan
arabulucu ve zorlayıcı bir takvim olmadan gerçekleşmesi
gerektiğini düşünüyor.
Söz konusu bildiri, Avrupa ve Avrupa-Asya işlerinden
sorumlu Amerikan Dışişleri Bakan yardımcısı Laura Kennedy
ile Yunanistan Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreteri Yorgo
Gennimatas arasındaki görüşme sonunda yayımlandı.
Bu görüşmenin sonunda yayımlanan bildiride şöyle
deniyor: "Bizim nihai hedefimiz, dışarıdan arabulucu ve
zorlayıcı takvim olmadan ayrı ayrı referandumlarda
Kıbrıslı Rumlar ve Kıbrıslı Türkler tarafından onaylanan,
kabul edilir bir çözüm bulmak olmalıdır."
Bakanlık, Yunanistan'ın halihazırda, Avrupa Birliği
değerleriyle bağdaşan ve BM Genel Sekreteri Kofi Annan
tarafından Nisan 2004'de önerilen, yeniden birleşme planı
üzerinde temellenen bir çözüm arayışında olduğunu
vurguluyor.
Laura Kennedy, ilgili taraflar nezdinde adanın
yeniden birleşmesi konulu görüşmelerin yeniden
başlatılması şansını incelemek üzere bölgeye bir ziyaret
gerçekleştiriyor.
Kennedy'nin bugün Lefkoşa'da, Kıbrıs Cumhuriyeti
Cumhurbaşkanı Tasos Papadopulos ve Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti'nin -sadece Türkiye tarafından tanınan-
yeni "Cumhurbaşkanı" Mehmet Ali Talat ile biraraya gelmesi
bekleniyor. (ESE/DY/NIS)
ANTENNA TV: "TALAT'TAN PAPADOPULOS'A SALDIRI"
ANKARA, 05/05(BYE)--- Yunanistan'ın özel Antenna
televizyonunun 4 Mayıs 2005 tarihli internet sayfasında,
yukarıdaki başlık altında yer alan Yunanca haberin
çevirisi şöyledir:
Kıbrıs Cumhurbaşkanı Tasos Papadopulos'a yeni saldırılarda
bulunan Mehmet Ali Talat, Papadopulos'un Annan Planı'nın
özüne karşı olduğunu, bundan dolayı da Kıbrıs Rum tarafının
planda reddettiği noktaları BM'ye sunmak istemediğini iddia
etti.
Tasos Papadopulos'un, yönetimi Kıbrıslı Türkler ile
paylaşma görüşüne karşı olduğunu iddia eden Talat, bu
durumun da Kıbrıs'ta uzlaşmayı ortadan kaldırdığını
söyledi.
Bir televizyon programında konuşan Talat, Tasos
Papadopulos'un müzakere masasına dönmesinin Kıbrıslı
Türklere uygulanan uluslararası izolasyonun kaldırılmasıyla
sağlanabileceğini söyledi. Ayrıca Kıbrıs Rum Yönetimi'nin
AB üyeliğini kullanarak adadaki siyasi durumu kullanmaya
çalıştığını belirtti.
Kıbrıs Rum tarafının, işgal altındaki topraklarda
ikamet eden Kıbrıslı Türklerin ve yabancı uyrukluların
Kıbrıslı Rumlara ait mal varlıklarını işgal etmekten
dolayı serbest bölgedeki mahkemelere davet edilmeleriyle
kendi kurduğu tuzağa düştüğünü ifade eden Talat, "Kıbrıs
Rum mahkemeleri, daha önce Kıbrıslı Rumlara ait mal
varlığını kullanan ve sahip olan kuzeydeki herhangi birini
yargılama yetkisine sahip değil" dedi.
Kıbrıs Cumhuriyeti mahkemelerine çıkmaları yönündeki
çağrının ciddi bir gelişme olduğunu ifade eden Talat,
"Kıbrıs Rum Yönetimi, AB üyeliğini kullanarak ve uluslararası
hukuku gözardı ederek Kıbrıs Türk halkının varlığını ve
kişisel haklarını tehdit etmeye başladı" dedi.
Bu açıklamalar Kıbrıslı bir gazetecinin, eşinin eski
evinden bir çiçek koparmakla işlediği suçtan dolayı ailesiyle
birlikte bir akşam sahte devletin nezaretinde kaldıkları bir
anda yapıldı. (AHE/BK/PG)
05/05/2005 10:50:57
REUTERS: "PAPADOPULOS: TÜRKİYE ÜYELİK MÜZAKERELERİNE
BAŞLAMADAN ADANIN BİRLEŞMESİ ZOR"
LEFKOŞA, 05/05(REUTERS)(BYE)--- Brian Williams
bildiriyor:
Kıbrıs Devlet Başkanı Tassos Papadapulos, Türkiye'nin
AB ile üyelik müzakerelerine başlamasından önce Kıbrıslı
Rumları ve Türkleri birleştirmeye yönelik bir anlaşmaya
varılabileceğinden şüphe duyduğunu belirtti.
Papadopulos, Reuters'e verdiği bir mülakatta,
Türkiye'nin üyeliğine karşı veto hakkını ancak Türkiye
üyeliğin gereklerini yerine getirmezse kullanacağını ifade
etti.
Papadopulos, Kıbrıs'ın birleşmesi konusunda aceleci
davranılırsa, varılan uzlaşmanın kusurlu olabileceğini
belirtti. Papadopulos, Türkiye AB ile üyelik müzakerelerine
başlamadan Kıbrıs konusunda bir uzlaşmaya varmanın mümkün
olup olmadığı sorulduğunda, "Uzlaşmaya varmak için daima
vakit var. Fakat henüz görüşmelere başlamadığımız için,
sonucu şimdiden tahmin etmem mümkün değil. Daha önce kötü
bir deneyim yaşadık, şimdi de insanlar baskı altındalar.
Çoğu teknik çizelgeler ve zaman sınırlamalarıyla köşeye sıkıştırıldıklarını düşünüyor" diye konuştu.
Papadopulos, Kıbrıs'ın birleşmesine yönelik
Türkiye'nin atabileceği en büyük adımın ne olduğu
sorulduğunda, Ankara'nın adada bulunan yaklaşık 30 bin
askerini geri çekmesi gerektiğini söyledi ve ekledi: "Bize
göre Kıbrıs sorununun en önemli kaynağı, Kıbrıs'ın Türkiye
tarafından işgal edilmiş olmasıdır. Burada Türkiye'nin atması
gereken büyük bir adımdan bahsediyoruz. Türkiye, işgale son
vererek askerlerini adadan çekmelidir."
Papadopulos, Türkiye'nin AB üyeliğine karşı olmadığını,
üyelik şartlarını yerine getirdiği sürece de Türkiye'ye karşı
veto haklarını kullanmak için bir sebepleri olmayacağını,
kesinlikle Türkiye'nin üyeliğini engellemek gibi bir amaçları
olmadığını belirtti. (MDR/TK/AB)
EL MÜSTAKBEL: "ERDOĞAN'IN ZİYARETİ, KENDİSİNE VE İSRAİL'E
NE KAZANDIRDI?"
BEYRUT, 05/05(BYE)--- Tirajı günde 25 bin olan
el-Müstakbel gazetesinin 04 Mayıs 2005 tarihli sayısında,
Hüsnü Mahalli imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında
yer alan Ankara çıkışlı haberin çevirisi şöyledir:
İsrail, Türkiye Başbakanı Erdoğan'ın ziyaretine çok
büyük önem verdi ve dostluğunu kazanmak için siyasi ve
ekonomik imkanlarını seferber etti. Diplomatik kaynaklara
göre İsrailli yetkililer, Erdoğan'a, Tel Aviv ve Yahudi
lobisinin Türkiye'ye koşulsuz destek vermeye hazır
olduğunu ifade ettiler.
Erdoğan'ın İsrail'den, Ankara'nın Tel Aviv ve bölge
ülkelerine ilişkin olarak bundan sonra izleyeceği
politikalar konusunda bazı soru işaretleriyle döneceği
açık. Zira Arap ülkelerinin çoğu, Ankara'nın bölgeye
yönelik olumlu politikalarıyla Türk rolünü görmezden
geldiler.
Türkiye'nin gerek siyasi alanda gerekse bölgesel
ve uluslararası arenada Arap ülkeleriyle ilişkilerinden
-İsrail ile mukayese edildiğinde- bir fayda görmediğini
herkes idrak etmektedir. ABD ve dünyada güçlü olan Yahudi
lobisi, Türkiye'ye siyasi ve ekonomik destek vermektedir.
Ayrıca İsrail, Türkiye'ye zaman zaman büyük ekonomik
projeler teklif etmektedir. Büyük mali imkanlara sahip
olan Arap ülkeleri ise böyle bir şeyi akıllarından bile geçirmemektedirler. Diğer yanda MOSSAD, Türkiye'ye terörle
mücadele ve PKK'nın faaliyetleri konularında stratejik
bilgiler sunmaktadır.
Geriye şu önemli soru kalıyor: Acaba İsrail ile
ilişkilerindeki bu ayrıcalıklar, İsrail ile ilişki ve
dostluğu daima reddeden, İslam kültürü ile yetişen ve
İsrail'i Türkiye ve İslam dünyasını tehdit eden bir ülke
olarak gören Erdoğan ve arkadaşları açısından yeterli
olacak mı?
Tabii ki karar Erdoğan ve arkadaşlarının olacak,
ancak Şaron'un adımlarına yanıt vermede hiç kuşkusuz
acele etmeyeceklerdir.
Her halükarda takınılacak olan Türk tavrı, duygularla
Erdoğan'ı İsrail'i ziyaret etmeye iten siyaset arasındaki
ilişkinin ne ölçüde olduğunu gösterecektir.
Arap ülke ve halkları ile bunların muhtelif güç
merkezleri, önümüzdeki dönemi yakından takip etmelidir.
Aynı zamanda Erdoğan'ın İsrail'e uzak ama Araplara yakın
olmayı düşünmesi halinde kendisine yardım edilmesi konusunda
önlemler almayı da ihmal etmemelidirler. Araplar, kendileri
ile ilişkilerinde bütün geçmiş Türk Hükümetlerinden farklı
olduğunu herkese ispat eden AK Parti ile yakınlaşmalıdırlar.
Erdoğan'ın İsrail konusunda vereceği karar, hiç kuşkusuz
sadece Türkiye açısından değil, Erdoğan ve arkadaşlarının
inandığı siyasi ideoloji açısından da önemli olacaktır.
Washington ve Batı başkentlerinin dayandığı nokta da budur.
Zira Washigton ve Avrupa, yakında bölgede temel konuya
dönüşecek olan "Büyük Orta Doğu" adı verilen proje
çerçevesinde AK Parti deneyimini bütün verileriyle
pazarlamaya çalışmaktadırlar. (BEYBM/AÜ/OT)(BK/ALİ)
EL-LİWAA: "OSMANLI ERDOĞAN... LAİK ERDOĞAN!"
BEYRUT, 05/05(BYE)--- Tirajı günde 20 bin olan El-Liwaa
gazetesinin 04 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Adnan Hoteit
imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yer alan yorumun
çevirisi şöyledir:
İsrail ve Filistin topraklarını ziyaret eden Erdoğan,
Filistinli yetkililerle görüşmesi ve El Aksa Camii'ni
ziyareti sırasında II. Abdülhamit'ten bir nebze bir şeyler
taşıyordu. İsrailli yetkililerle görüşmesi ve soykırım
anıtını ziyareti sırasında ise Atatürk'ten bir parça
barındırıyordu. Zira Filistin topraklarını ziyareti
sırasında, yahudilerin zorlu baskılarına boyun eğmeyen
II. Abdülhamit'in hissettiklerine benzer şeyler hissediyor,
İsrail topraklarını ziyareti sırasında ise Atatürk'ün,
çağdaşlığın yolunun bir nevi laiklikten, laikliğin de bir
nevi Batılılaşmadan geçmesi gerektiğini söylerken
hissettiklerinin benzerini duyumsuyordu. (Atatürk'ten sonra
gelenler, Batılılaşmanın yolunun iki kapıdan, yani ABD ve
Avrupa'dan geçtiğini ve her iki kapının sihirli anahtarının
İsrail olduğunu düşünüyorlar.)
Türkiye'de laikler, ülkeyi Doğulu ve İslamcı kimliğinden
çıkarmanın yolunun Batılılaşma olduğuna inanıyorlar, buna
rağmen Avrupa'dan kabul görmüyorlar.
Necmettin Erbakan gibi şahsiyetler ise bunun tam tersine
inanıp Avrupa tercihini reddederek, Doğulu ve İslamcı kimliğe tutunuyorlar. Ancak O'nun da Batılılaşma yanlılarına karşı
koyamadığı bir gerçek.
Devlet, onlarca yıl süren çekişmeler nedeniyle bir türlü
kimliğini belirleyemiyor. Bütün bu deneyimleri biraraya
getiren Erdoğan ise, Erbakan'ın İslamcılığı ile Demirel,
Özal ve Ecevit'in laikliği arasında bir denklik kurabildi.
Kendisi ve partisinin hızlı bir şekilde yükselişi ve halk
desteğinin her geçen gün artmasının nedeni bu.
(BEYBM/AÜ/OT)(SK/DG)
05/05/2005 14:04:19
CUMHURİ İSLAMİ: "HAFTANIN SİYASİ DEĞERLENDİRMESİ"
TAHRAN, 05/05(BYE)--- Muhafazakar eğilimli Cumhuri
İslami gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli sayısında,
yukarıdaki başlık altında yayımlanan yazının Türkiye
ile ilgili bölümünün çevirisi şöyledir:
Haftanın üzüntü verici bir diğer gelişmesi ise,
Türkiye'nin sözde İslamcı Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın,
işgalci ve cani Siyonist rejimin önde gelen yetkilileriyle
tokalaştığı ve oturup konuştuğu Tel Aviv ziyaretiydi.
Başbakan Erdoğan'ın, işgal edilen Filistin'i ziyareti,
yavaş yavaş Türkiye'ye hakim olan laik askerlerle uyum
sağladığının bir göstergesidir. Yani, işgalci İsrail ile
bir arada yaşamanın ve onunla dostluk kurmanın, bölgedeki
stratejilerinin bir parçası olduğunu savunan askerlere.
Tel Aviv ve Ankara yetkililerinin, farklı amaçlarla
ikili ilişkilerin geliştirilmesini ilgiyle karşıladığı
görülmektedir. Siyonistlerin amacı, "Orta Doğu Barışı"
adlı plandaki ağırlıklarını artırmak ve daha çok imtiyaz
alabilmek için konumlarını güçlendirmektir. Türklerin amacı
ise, Türkiye'nin AB üyeliğini kolaylaştırmak ve Siyonistlerle
bir arada yaşamak, türbanla mücadele ve Türkiye'nin Müslüman
toplumunda laikliği güçlendirmek ve yaymak gibi girişimler
konusunda Avrupalıların desteğini kazanmaktır. Ancak bugüne
kadar, Orta Doğu'daki hiçbir ülke Siyonistlerle dostluk
kurmaktan kazançlı çıkmamıştır. AKP'ye bağlı olan Erdoğan da,
er ya da geç, Filistin halkının katilleriyle dostluk kurmanın
ne Filistin halkına, ne de Türk milletine hizmet sayıldığını
ve bu gibi ihanetlerle, AB üyeliğinin kolaylaştırılmayacağını
anlayacaktır. (TABM/AV/LA)(EML/DG)
05/05/2005 14:48:08
BYEGM Haber No: 032
21. ASIR: "TÜRK-İSRAİL İLİŞKİLERİ YUMUŞUYOR"
TAŞKENT, 05/05(BYE)--- Tirajı günde beş bin olan ve
Özbekçe yayımlanan 21. Asır gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli
sayısında, yukarıdaki başlık altında yayımlanan haberin
çevirisi şöyledir:
Kursor Ajansı'nın haberine göre, İsrail ile Türkiye
Başbakanları gerekli olduğunda doğrudan telefon görüşmesi
yapacaklar. Bu konuyla ilgili mutabakata Türkiye Başbakanı
Recep Tayyip Erdoğan'ın İsrail ziyareti sırasında varıldı.
Düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan İsrail Başbakanı
Ariel Şaron, mevkidaşının terörle mücade konusunda ortak
görüşe sahip olmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Şaron, Erdoğan'ın Türkiye'ye yaptığı daveti memnuniyetle
kabul ettiğini ve bunun en kısa zamanda gerçekleştireceğini
söyledi. Başbakan Şaron, İsrail'in çekileceği Gazze'de
yeniden yapılanma çalışmalarında Türkiye'nin rolünün büyük
olacağına inandığını bildirdi.
Şaron, "Türkler bu bölgedeki mülteci kamplarında yaşayan Filistinlilere içme suyu ve yüksek kaliteli konut sağlanması
konusunda katkıda bulunabilir" dedi.
Ziyaret sırasında ayrıca, Türk Hava Kuvvetlerinin 30 adet
F-4 Fantom tipi savaş uçaklarının modernize edilmesine ilişkin
anlaşma da imzalandı.
Türkiye Başbakanı Erdoğan, Ramallah'ta Mahmud Abbas ve
Filistin'in üst düzey yetkilileriyle de bir araya geldi.
(TASBM/RT/BD)(EML/ALİ)
İRAN: "İSTANBUL'DAKİ ULUSLARARASI GÜVENLİK VE DEMOKRASİ
KONFERANSI'NA 80 ÜLKEDEN TEMSİLCİ KATILACAK"
ANKARA, 05/05(BYE)--- İran'da yayımlanan İran gazetesinin
5 Mayıs 2005 tarihli sayısında, yukarıdaki başlık altında bir
yazı yer almıştır. İnternetten sağlanan yazının çevirisi
şöyledir:
Haziran ayında İstanbul'da düzenlenecek "Uluslararası
Güvenlik ve Demokrasi Konferansı"na 80 ülkenin uluslararası
güvenlik uzmanları, güvenlik sorumluları, üst düzey
yetkilileriyle içişleri bakanları katılacak.
Bu konferans, İstanbul Emniyet Müdürlüğü'nün ev
sahipliğinde uluslararası güvenlik ve demokrasi uzmanları
ve İstanbul Emniyet Müdürlüğü'nün ortak girişimiyle yapılacak.
9-11 Haziran tarihleri arasında yapılacak olan konferansa,
80 ülkenin içişleri bakanları, dünyanın çeşitli ülkelerinden
500 kadar uluslararası güvenlik ve demokrasi uzmanı ve
üst düzey yetkililer katılacak.
Konferansın önemli konuları arasında güvenlik dengesi,
huzurun sağlanması, terörizmle mücadele, insan haklarının
korunması ve sosyal adalet yer almaktadır. Bu konferansın
amaçlarından biri, önemli güvenlik ve özgürlük konularında
diyalog ortamı hazırlamaktır. Söz konusu konferans, politikacı,
hukukçu ve güvenlik ile huzuru sağlayan güvenlik güçlerinin
biraraya gelmeleri için iyi bir fırsat olarak görülüyor.
Türkiye Emniyet Müdürlüğü'nün hazırladığı davetiyelerde,
"Türkiye her şart altında demokratik istikrardan ödün
vermeyecek. Türkiye, istikrar için demokrasiyi sınırlamayacağı
gibi demokrasi adı altında ülkede istikrarın sarsılmasına da
izin vermeyecek. Türkiye, suçsuz insanların canına kasteden
her türlü hareket ve girişimi terörizm kapsamında
değerlendirerek, her türlü düşünce ve hedefe sahip olan kişi
veya grupların tüm faaliyetlerini kınıyor" yazılmıştır.
Konferansta dört konu tartışılacak. Her konu için ayrı
masalarda ilgili yetkililer ve sorumlular incelemelerde
bulunacak. Uluslararası güvenlik ve güvenlik formülleri
konusunda; demokrasi ve terörizm, din ve terörizm, terörizmi
desteklemenin nedenleri ve terörizmle mücadele politikaları
incelenecek.
İç güvenlik sorunları konusunda ise, uluslararası
suçlarla ilgili ulusal güvenlik politikaları incelenecek.
Türkiye'nin tarihi deneyimleri ve güvenlik sorunları
bölümünde, bu ülkenin uluslararası terörizmi önlemedeki
rolü diğer ülkelerle kıyaslanarak ele alınacak.
Konferansın danışma konseyini, üçü Türk 18 profesör
ile konferansa katılan ülkelerin emniyet müdürlerinden üçü
üstlenecek. (YTY/BK/PG)
05/05/2005 09:24:08
EL BEYAN: "ERDOĞAN HAREMÜŞŞERİF'TE İSRAİL BAYRAĞINI
ARACINDAN KALDIRDI"
ANKARA, 05/05(BYE)--- Birleşik Arap Emirlikleri'nde
Arapça yayımlanan el Beyan gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli
sayısında, yukarıdaki başlık altında Kudüs çıkışlı bir haber
yer almıştır. İnternetten sağlanan haberin çevirisi şöyledir:
Basın-yayın organlarında gösterilenin tersine, Türkiye
Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın İsrail ziyaretinde gergin
anlar da yaşandı. Erdoğan'ın, Nazi soykırım müzesi ziyaret
edilirken alışılageldiği üzere kippa takmayı reddetmesinden
başlayarak, Haremüşşerif'i ziyareti sırasında aracındaki
İsrail bayrağının kaldırılmasında ısrar etmesine kadar.
İsrail'de yayımlanan Yediot Ahranot gazetesi, dün,
Erdoğan'ın Haremüşşerif'e yaptığı ziyaretin ilginç bir
olayla bittiğini yazdı. Gazete, Erdoğan'ın, protokol gereği
Haremin içine aracı üzerinde Türk bayrağının yanında İsrail
bayrağının da dalgalandığı bir halde girmek istemediğini
yazdı.
Yediot Ahranot olayı, "İsrail Dışişleri Bakanlığı
görevlileri, İsrail ziyareti sırasında Erdoğan'a tahsis
edilen limuzinin üzerinde İsrail bayrağının kalması
konusunda başlangıçta ısrar ettiler. Ancak, Türkler
İsrail'in Harem üzerinde egemenliği bulunmadığı
gerekçesiyle buna ısrarla karşı çıktılar" şeklinde yazdı.
Gazeteye göre, sonunda orta yol bulunarak Erdoğan'ı
taşıyan araç kentin doğusuna İsrail bayrağıyla geçti.
Ancak Haremin içine girdiğinde İsrail bayrağı kaldırıldı.
Erdoğan Haremin içinden çıkar çıkmaz da bayrak yeniden
araca takıldı.
İsrail Dışişleri Bakanlığı kaynakları, ziyaretin
önemine binaen, kriz yaratılmamaya ve orta yollu bir
çözüm bulunmaya çalışıldığını bildirdi. Yediot Ahranot'a
göre haremin içinde yaşanan bu olayı başka can sıkıcı
olaylar izledi. Örneğin Erdoğan, geçen pazar günü
Kudüs'teki Nazi soykırım müzesi Yad Vahem'de soykırım
anısına kurulmuş olan müzenin anma salonunu ziyareti
sırasında kippa takmayı reddetti. (MŞ/AHÇ/ÇS)
Turkey, Russia, Caucasus and C. Asia
EL HAYAT: "TÜRKİYE'YE KARŞI YÜRÜTÜLEN KAMPANYANIN BAŞINI
ERMENİ DİASPORASI ÇEKİYOR"
ANKARA, 05/05(BYE)--- Londra'da Arapça yayımlanan
el Hayat gazetesinin 4 Mayıs 2005 tarihli sayısında,
Suriyeli yazar Nizam Mardini imzasıyla ve yukarıdaki başlık
altında bir yazı yer almıştır. İnternetten sağlanan yazının
çevirisi şöyledir:
Ermeni diasporası Ermenilere karşı işlenmiş katliamların
90. yıldönümünü çeşitli etkinliklerle andı. Ermeniler 90 yıl
önce 24 Nisan 1915'te, Osmanlı padişahının aldığı bir kararla
ülkenin kuzey ve güneydoğusunda yaşadıkları köy ve kentlerden
çıkarılarak Suriye, Lübnan ve Irak'a doğru tehcire tabi
tutulmuşlardı.
Ermeniler bu tehcir sürecini ve bu süreç öncesinde
kendilerine karşı gerçekleşen askeri eylemlerin, 1.5 milyonu
aşkın Ermeninin ölümüne yol açtığını söylüyorlar. Türkler
ise, bu iddiaları reddederek, Ermenileri, vatandaşı oldukları
Osmanlı devletine tuzak kurmak ve devlete isyan etmekle
suçluyorlar.
Ermeniler, Avrupalı bazı çevrelerin desteğiyle, -Osmanlı
yönetiminin İslam'ı Avrupa içlerine kadar sokması nedeniyle
birçok Avrupa devleti ve halkı tarafından kötü anılarla
hatırlanan- Türkiye'yi köşeye sıkıştırmayı başardı. Ermeni
iddialarını reddederek, Ermenilerin de Batılı devletler ve
Rusya'nın desteğiyle o dönemde 500 bini aşkın Müslüman
Türkü öldürdüklerini söyleyen Türklerden, şimdi bu
halklar intikam almak istiyor.
Avrupa'lı birçok parlamentodan Ermeni katliamını
tanıyan ve Türkiye'den de katliamı tanıyıp Ermenilerden
özür dilemesi gerektiğini belirten birçok karar çıkmış
olmasına rağmen, olay, Ermenilerin iddiaları ile Türklerin
inkarı arasında sallantıda kalıyor. Bu hafta alınması
beklenen Alman Parlamentosunun kararının özel bir önemi
var. Çünkü 1914-1918 yılları arasındaki Birinci Dünya
Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin ortağı olan Almanya,
Ermenilerden resmen özür dileyecek. Bu da, Ankara'yı
yeni bir durumla karşı karşıya bırakacak. Bu durum,
Türkiye'yi, cesur bir kararla Ermeniler ve Suriyeli
Süryanilere karşı, -Süryaniler ile Ermenilerin çoğunluğu
oluşturduğu- Diyarbakır, Mardin, Nizip, Antep, İdil, Urfa
ve başka köy ve kentlerde insani ihlaller işlendiğini
kabul etmeye sürükleyebilir.
Ancak bu konuda inat eden Ankara, var gücüyle Avrupa
ve Amerika'dan destek alan Ermeni iddialarına karşı
koymaya çalışıyor. İlgili ülkelerden, bu konuda arşivlerini
açarak konunun ayrıntılı bir şekilde araştırılması için
uzmanlar ve akademisyenlerden oluşan ortak gruplar
oluşturulmasını isteyen Türkiye, arşivlerini bütün
araştırmacılara açıyor. Ermeni diasporası öncüleri, hala
tarihe ve tarihte saklı kalmış olaylara dönmek için sadece
İstanbul'daki Osmanlı arşivlerinin dayanak kabul edilmesine
karşı çıkıyor ve AB'nin Türkiye ile Brüksel arasındaki
görüşmeler başlamadan önce uyguladığı baskı üslubunu
tercih ediyor. Diaspora öncüleri, Osmanlı İmparatorluğu'nun
torunlarını soykırımı tanıma noktasına sürüklemeye
çalışırken Türk-Ermeni ilişkileri uzmanı Robin
Safarastiyan(?) konunun ikili görüşmelerde gündeme
geleceğini ve Avrupalıların Türkiye'ye AB üyeliğini kapısını
açmak için konuyu temel ilkelerden biri sayacağını söylüyor.
Türkiye'de yayımlanan Hürriyet gazetesi, Osmanlı dönemi
içişleri bakanlarından Talat Paşa'nın Anadolu'dan Suriye
yönünde tehcire tabi tutulan Ermenilerin sayısını verdiği
ve kendi el yazısıyla kaleme aldığı bir yazıda bu sayıyı
924.158 olarak verdiğini yazdı.
Siyasi ve diplomatik çevreler, bu tür yazıları,
Ermenilerin o tarihte yaşadığı acı olayların Osmanlı
Türkiyesi tarafından ilk itiraf olarak değerlendirdi.
Bu gelişmeler ışığında gözlemciler, Türk hükümetlerinin
arşiv, belge ve müzekkerelerinin herkese açık ve gözler
önünde olduğunu söylemesinin artık yeterli olmadığını
düşünüyor. Çünkü sorun bir tarih ve arşiv sorunundan öte bir
sorun olup siyasal, ekonomik, düşünsel ve kültürel bir davaya
dönüşerek düşmanlığı ve aradaki mesafeyi büyütüyor. Bu durum
aynı zamanda Ermeni diasporasının da, şu sorular etrafında
toplanan hedeflerini belirlemesini gerektiriyor: Diasporanın
hedefi, tarihten mi intikam almak, yoksa Osmanlıların
torunlarından mı intikam almak istiyorlar. Yoksa gaye,
Türkleri Ermenilerin çektiği acıları kabul etmeye ikna
etmek mi?
Türk siyaset çevrelerinde kaygı uyandıran konulardan
biri de, son Avrupa Komisyonu yıllık raporunun Türk milleti
ve devletinin ulusal egemenliğini zedeleyen birçok madde
içermesiydi.
Bu noktada Ankara, AB'nin Türkiye'ye yönelik yaklaşımlarda
eski zihniyetleri değiştirmesi gerektiğini düşünüyor.
Osmanlıların Ermenilere karşı işlediği katliamlar konusunun
gündemde tutularak, Türkiye'nin bir buçuk milyon Ermeninin
uğradığı soykırımı araştıracak akademisyenler ve
hukukçulardan oluşacak bir uluslararası komisyon oluşturulması
teklifinin görmezden gelinmesine tepki gösteriyor. Dikkat
edilmesi gereken başka bir konu var; Ankara'nın Orta Doğu
siyasetleri ile ilgili ABD'den gelen talepleri geri çevirmesi
nedeniyle oluşan Türk-Amerikan ilişkilerindeki gerginlikten
sonra Avrupa'nın Türkiye'ye yönelik söylemi ABD tarafından da
desteklenmeye başlamıştır.
Türkiye'de bazı askeri, milliyetçi ve Turancı çevreler
bu süreci, Türk milleti ve devletinin birliğini tehdit eden
bir tehlike olarak değerlendiriyorlar. Bu çevreler ayrıca,
Avrupa başkentleri ve Washington'un niyetlerine kuşkuyla
bakıyorlar. Türk halkının çoğunluğu da Avrupa ve ABD'nin
kendilerine tuzak kurduğunu düşünüyor. Bu durum, Ankara ve
AB arasında gelecekteki diyaloğu güçleştirirken, bu
diyalog çerçevesinde Avrupa ve ABD'nin İslami kökenli
AKP Hükümetinin inandırıcılığına kuşkuyla bakmaya devam
etmesi bu yönde etkili oluyor.
Washington ve Avrupa başkentleri bu diyaloğun tek
taraflı olmasını istiyor gibi görünüyor. Yani Ankara,
özellikle Ermeni konusunda tacizkar koşullar ve isteklerle
karşı karşıya kalmamak için Avrupa ve ABD'nin kapsam
alanında kalması gerekiyor. Hassas ve tehlikeli bir konu
olan Ermeni sorunundan söz etmek bile işin sonunda
Türkiye'nin resmen kuruluşundan bu yana Türkiye devletinin
izlediği siyasetlerin yanlış olduğunu kabul etmesi anlamına
gelecektir. (MŞ/ÇS/DG)