0506-2005f

FOREIGN PRESS REVIEW (FPR) - ‘Relevant news, views, comments and analysis from all around the world’
Compiled by Şanlı Bahadır Koç / e-mail : sbahadir@bilkent.edu.tr  -  Subscribe to FPR   

 Ext. links Britain/ Turkey/ Magazines/ US / Think-tanks / Blogs / Books

H1 Independent Blair secures third term ­ but how long will he last at No 10?

 

Washington Monthly Falling Flat

Thomas Friedman's recycled view of globalization. By Kevin Drum

 

The Economist Special Report Iraq's new government, and its insurgency

 

A poor start for Mr Bush

 

The global economy

U.S. Institute of Peace - Who Are the Insurgents?
Sunni Arab Rebels in Iraq

Promoting Middle East Democracy II
Arab Initiatives

IHT  Europe is talking Iran around By refusing to participate in nuclear negotiations with Iran, the United States has only further isolated itself.

Christian Science Monitor  More charges in Pentagon analyst affair? Inquiry into leaked classified documents has 'cast a cloud' over pro-Israel lobby group

Financial Times LEADER: A Pyrrhic victory for Tony Blair 

 

COMMENT: How the Democrats have been paralysed by Bush  For the US Democrats, making foreign policy a foundation for the struggle to win the presidency in 2008 comes up against two immense obstacles By Anatol Lieven

 

COMMENT: So much else has changed, Europe must change too By Philip Stephens The source of Europe's present discontent lies in the series of seismic shocks that have redrawn the continent's boundaries and transformed its relationships with the world beyond

H2 Daily Star Turks may look back with anger at Israel By Bulent Aras

 

MEMRI Antisemitism in the Turkish Media (Part II) Turkish Intellectuals Against Antisemitism

 

Syria's stability may well be in Kurdish hands By Ibrahim Hamidi

 

PINR "Bush's Visit to Georgia Furthers its Independence from Russia"

 

BBC Caspian oil
A giant pipeline from Azerbaijan's rich fields sparks controversy

NYT Editorial A Rising China
Washington must adjust to a rising China. The future peace and prosperity of Asia depend on it.

 

SlateToday's Papers realclearpolitics - Early Bird thru GovExec- ABC’s The Note - antiwar.com / Wikipedia / technorati

 

Washington Times A Snapshot of the Mess We're In by Arnaud de Borchgrave

 

Ha’aretz Michael Rubin Soothing rhetoric - scary reality While true democracy is the Achilles heel of Middle Eastern dictatorships, insincere commitment to democracy can undercut peace and security.

 

Knight Ridder Political change comes slowly to Egypt, despite calls for democracy For the first time in decades, there's excited talk of change in the streets of Egypt's sprawling capital of 17 million. Protests against the government of President Hosni Mubarak, although small, have become an almost weekly occurrence. Journalists and human rights groups are showing new vigor.  

 

WSJ Advancing U.S. Strategy for East Asian Security Stability depends upon good relations in all three legs of the U.S.-China-Japan triangle. By JOSEPH S. NYE JR.

Jane’s US Military Budget to Equal Rest of World's

H3  Turkey and Europe

 

Turkey and the U.S.

 

Greek press on Cyprus and Turkey

 

Turkey and the Middle East

 

Turkey and Caucasus

 

Ext links-Google News TurkeyTurquie- Türkei - Dış Basında Türkiye - İç Basında Türk Dış Politikası -  Kurdish Media  - Google News - Iraq -Iran - SyriaKurdishGreece - CyprusIsrael - TurcoPunditBBC Turkish 0700

 

Turkey Unlikely to Contract Loans from IMF after 2008

 

Greek Cypriots Veto Turkey on the European Army

 

WASHINGTON TO DEMAND TURKEY TO OPEN BORDER WITH ARMENIA AZG

 

Are the Turks confessing from conviction or from convenience?
Rauf Naqishbendi - 05 May 2005
From denial to admission, suppression to confession, innocence to guilt - the Turks are forced to confront their past and to finally acknowledge their commission of genocide against the defenseless Assyrians and Armenians.

 

Kurds: the key to Iraq The Globe and Mail - By André Gerolymatos

 

RFE/RL Iraq: Insurgent Attack Challenges Country's Newly Resurgent Kurds

 

Georgia: Samtskhe-Javakheti Armenians Step Up Demands Amid Base Talks

 

FT US offers grants to opponents of Iran's clerics 

 

Syria's retreat from Lebanon emboldens Islamist opposition 

 

 

H4 New York Times  U.S. Cites Signs of Korean Steps to Nuclear Test  The U.S. is monitoring satellite photographs of North Korea that appear to show preparations for a nuclear weapons test

 

Editorial A Rising China
Washington must adjust to a rising China. The future peace and prosperity of Asia depend on it.

 

Polls Indicate Blair Victory, but Weakened Hold  Prime Minister Tony Blair of Britain will return to power with a reduced majority reflecting his unpopularity over the Iraq war

 

Iraq's Violence Sweeps Away All the Norms  In the violence that has smashed so many lives, there are quieter stories of people coping with the car bombs and kidnappings.

 

Russia Objects to Bush Visit to Neighbors; Rice Replies

 

Afghan Rebels Step Up Attacks, Killing 9 Near Pakistani Border

 

Tuning in to Jon Stewart, and Britney Schmidt By THOMAS L. FRIEDMAN I've always found book tours to be a useful way to be a foreign correspondent in America and take the pulse of the country.

H5 Washington Post British PM Blair Wins Historic Third Term
His Labor Party, however, emerges with a significantly smaller parliamentary majority due to voter anger over the war in Iraq, exit polls show.

 

The Blair Polarities (By E. J. Dionne

 

Pyongyang's Bomb (By David Ignatius,

 

Tradition Rules in Afghan Village Stoning of Gazon woman for adultery highlights the challenges for nation's new government.

 

Palestinians Give Fatah the Nod Abbas's party appears to stem swelling support shown for Hamas in two previous local elections.

 

Newsview: U.S.-Russia Friendship Tested

 

Editorial Embrace of Capitalism Draws Backlash Calls for Limits on Exports Seen as Unfair Restriction in Global Market  - Market-driven surge in exports prompts calls for tariffs against China's textile industry.

 

Iran Says Nuclear Plans on Hold Leaders Are Frustrated, but Still Hope for Progress in Talks -  Iran has not made any decision to restart its nuclear program, Iranian Foreign Minister Kamal Kharrazi said Wednesday, adding that his country does not want to jeopardize key negotiations with Europe or escalate tensions with the United States.

 

Report: FBI Analyst Jobs Remain Vacant Rapid Turnover Highlights Bureau's Post-9/11 Struggle

 

The Christian Complex By George F. Will, The state of America's political discourse is such that the president has felt it necessary to declare that unbelievers can be good Americans.

 

The Price of Polarization By Jim Hoagland,  Whenever politicians proclaim that it is time for a great national debate on Issue X, it usually means they have no idea what to do about X. Over to you, John Q.

H6 Guardian Labour wins third term
Labour has won a historic third term but with a sharply reduced majority amid Tory and Lib Dem gains.


Comment: Jonathan FreedlandThe magician who fell to earth

 

Tony Blair alone bears the blame

Polly Toynbee

 

Both Republicans and Democrats draw comfort from Labour's historic election win

 

Soft power can crack hard cases
Simon Tisdall: Syria's decision last week to restore diplomatic relations with Baghdad after a break of 23 years was portrayed by its foreign minister, Farouk al-Sharaa, as a brotherly gesture that would enhance Iraq's security and stability.

 

The ballot and the box
Leader: Last night was the first and last time that the excitement of the 2005 election campaign really penetrated the airwaves.

 

The Tories' Michael Foot
Max Hastings: The Conservatives entered this campaign as underdogs. They left it as an endangered species.

 

More al-Qaida suspects seized in Pakistan terror raids

 

Bombers hit UK consulate in New York

 

'Last dictator' refuses to change
Opponents of the Belarussian president look to George Bush to step up pressure on the regime in a tour of the region this weekend.

H7 Newsweek - Sharon Had Better Listen’ In an exclusive interview, Saudi Arabia’s foreign minister says ties between Washington and Riyadh are back on track, oil prices should go down and China is a new strategic player in the region.

 

NRO Ilan Berman: An anti-U.S. Asian alliance is on the horizon

 

The War on Terrorism is Looking Good - James Robbins, National Review

 
How to End the War - Naomi Klein, In These Times


Bush May Lose a Battle, But Win a War - James Pinkerton, Newsday

 

BBC Demotion for Abu Ghraib commander

President Bush demotes the US general in charge of Iraq's Abu Ghraib prison at the time of the abuse scandal.

Q&A: Iraq prison abuse scandal

 

 

 

 

H8 International commentary on  GWOT And Egypt: There Is No ‘Grey Area’     

 

Knight Ridder Political change comes slowly to Egypt, despite calls for democracy For the first time in decades, there's excited talk of change in the streets of Egypt's sprawling capital of 17 million. Protests against the government of President Hosni Mubarak, although small, have become an almost weekly occurrence. Journalists and human rights groups are showing new vigor.

 

UPI 21st century world still needs Saudi oil

 

Congressional Research Service report on Iraqi civilian casualties

 

Washington Institute A Major Blow to al-Qaeda Al-Libbi's capture is the latest in a series of counterterrorism successes that undermine al-Qaeda and its affiliates. By Matthew Levitt  

 

Daily Star Greek patriarch in Jerusalem stripped of duties

Nearly 40 elders on Thursday declared the head of the Greek Orthodox Church in Jerusalem, Patriarch Irineos I, persona non grata following a damaging land-sale scandal involving Jewish investors.

 

H9 Ha’aretz – Initial results give Fatah edge over Hamas in municipal polls Palestinian official: Fatah wins 60% of 84 councils across the West Bank and Gaza Strip, Hamas wins 30%.

 

MI chief: Israel not facing existential nuclear threat Ze'evi says some Muslim states trying to obtain nuclear weapons, Abbas slowly reining in militants.

 

Michael Rubin Soothing rhetoric - scary reality While true democracy is the Achilles heel of Middle Eastern dictatorships, insincere commitment to democracy can undercut peace and security.

 

Long-term political change in the Middle East The key to achieving long-term political change in the region is not an instant recipe that can be conjured up in a matter of months. By Dov S. Zakheim

 

Does Israel want peace? Israel must not be a Jewish state that is not democratic. This would mean the failure of Zionism.

 

Pentagon Analyst Larry Franklin – Busted!

Forward AIPAC Scandal Hinders Israeli Effort to Pressure Iran

Jerusalem Post Analysis: Relief for AIPAC despite Franklin headlinesSome in AIPAC urge that the lobby open up to the media while others counsel discretion.

 

Rubin: Monty Python in Iran

 

 

H10 Christian Science Monitor  More charges in Pentagon analyst affair? Inquiry into leaked classified documents has 'cast a cloud' over pro-Israel lobby group.

 

Could bigger Sunni role stop attacks? Sunni politicians say a meaningful role in Iraq's new government would help them restrain insurgent violence.

 

Limited progress on nonproliferation

 

Discontent flaring in rural Egypt A lack of democracy under Mubarak leaves few outlets for peaceful resolution of disputes.

 

Lebanese eye Palestinian posts

Now that Syrians have left, Lebanese want Palestinian militia to leave, too.

 

For Latvia, Russian 'occupation' still rankles Bush's visit to commemorate the end of World War II sends a larger message about democracy in ex-Soviet states.

 

Abu Ghraib's message for the rank and file If any lesson can be drawn so far, it may be that the lowest-level soldier has the highest level of responsibility.

 

Americans face stricter ID checks

From driver's licenses, to passports, to plane tickets, the US is tightening ID requirements in the name of security.

 

H11 IHT  Europe is talking Iran around By refusing to participate in nuclear negotiations with Iran, the United States has only further isolated itself.

 

How to help Yushchenko
The United States should back Ukraine's membership in NATO and the EU, and get both these processes rolling by removing trade barriers in recognition of the country's new market economy.

 

A lingering Soviet shadow over Europe

 

Michael Vatikiotis: A role for Asia's soldiers As Southeast Asian countries nurture their nascent democracies, they must find a new role for their militaries that keeps them out of politics.

 

Washington Times Needed: An Iran exit strategy
It's time for the Bush administration to formulate an Iran exit strategy. That means extricating Washington from the failed European Union policy of kowtowing to the mullahs in Tehran.

 

Le Monde La nouvelle question d'Orient, par Thomas Ferenczi

 

CFR Stephen R. Sestanovich, the Council's top Russia expert, says Moscow's backsliding on democratic reform will be on the agenda at the Bush-Putin meeting. Interview

H12 RFE/RL   Prospective Presidential Candidates To Register In Iran

 

Iraq: Insurgent Attack Challenges Country's Newly Resurgent Kurds

 

Balkans: A 'European' Model

 

Georgia: Samtskhe-Javakheti Armenians Step Up Demands Amid Base Talks

 

Russia: Rights Groups Say Fascism, Racism Flourishing

 

Middle East: Palestinian Vote Represents Test Of Popularity For Militants

 

Pakistan: Experts Doubt Al-Libbi's Capture Means Bin Laden Will Be Caught Soon

 

CSIS Russia and the Former Soviet Bloc The 60th anniversary of the Soviet Union's victory over Nazi Germany provides an opportunity to examine the evolving relationship between Russia and Central and East European states. In an effort to foster dialogue on the issue, CSIS hosted a May 3 event featuring Radek Sikorski of the American Enterprise Institute, Richard Krickus of Mary Washington College, Janusz Bugajski, director of the CSIS East Europe Project, and Keith Smith, CSIS senior associate. The panelists asserted that Russia must recognize the crimes perpetrated by the Soviet regime during and after World War II and abandon its imperial ambitions in order to normalize relations with its neighbors and foster democracy. Meeting Report>     Cold Peace>     Russian Energy Interests>

H13 The Times Wanted: a third-term plan Thatcher had a clear idea of what to do in 1987, but Labour is flaccid and empty-headed By Simon Jenkins

 

Tehran ripe for a spot of mischief-making Dean Godson After the election the Foreign Office should be how best to help dissidents in Iran

 

Time for Bush to show New Europeans that they are loved
Bronwen Maddox A sustained drive by the US to woo the former Soviet countries of Latvia and Georgia is needed

 

From evil tyrant to wartime saviour, Stalin's political makeover divides Russia

 

WSJ Advancing U.S. Strategy for East Asian Security Stability depends upon good relations in all three legs of the U.S.-China-Japan triangle. By JOSEPH S. NYE JR.

 

Nuclear Nonsense At the U.N., the nuclear threat is America, not Iran.

 

Why I'm Rooting for the Religious Right . . .  The secular left shows open contempt for traditionalists.
By JAMES TARANTO

 

. . . And Why I'm Most Certainly Not!
Save the Republic from shallow, demagogic sectarians. By CHRISTOPHER HITCHENS

 

Winston Blair Little Englanders get it badly wrong on Iraq.
By WILLIAM SHAWCROSS

H14 Financial Times LEADER: A Pyrrhic victory for Tony Blair 

 

COMMENT: How the Democrats have been paralysed by Bush  For the US Democrats, making foreign policy a foundation for the struggle to win the presidency in 2008 comes up against two immense obstacles By Anatol Lieven

 

COMMENT: So much else has changed, Europe must change too By Philip Stephens The source of Europe's present discontent lies in the series of seismic shocks that have redrawn the continent's boundaries and transformed its relationships with the world beyond

 

COMMENT & ANALYSIS: Memories and meaning: the west recalls Russia's past but is wary of its future 

 

COMMENT: Deficits cannot simply be ignored Any economist will tell you that the dangers posed by swelling and sustained deficits are significant, writes Patrick Gavin in Washington. So why do Americans not care more?

 

US offers grants to opponents of Iran's clerics 

 

Syria's retreat from Lebanon emboldens Islamist opposition 

 

Italian PM gives pledge on pull-out from Iraq 

 

Use of ethanol additive 'would reduce petrol prices in US' 

 

Baltic states shiver in the shadow cast by Russian occupation 

 

LEADER: Labour victory and Conservative dismay 

 

A welcome revival John Maynard Keynes was once quoted as saying: "When the facts change, I change my mind." Not for the first time, the US Treasury has taken a leaf from the great...

H15 Los Angeles Times Editorial Back in the U.S.S.R. When President Bush travels to Russia for Sunday's ceremonies marking the 60th anniversary of the Allies' World War II victory in Europe, he'll stop in Latvia first to signal his support for democracy in the region. At least some former Soviet states are making progress. Not so Russia. As President Vladimir V. Putin continues to hark back to the Soviet past and bully his neighbors, Bush will be hard-pressed to put a happy face on that part of his visit.

 

Is Blair a Liar? Brits Don't Care

By Max Boot How can you tell if a political party is brain-dead? Easy. It spends an entire campaign denouncing the incumbent as a smarmy, good-for-nothing liar, rather than outlining its own agenda. The Republicans tried it against Bill Clinton in 1996, the Democrats tried it against George W. Bush in 2004, and now in Britain the Conservatives are trying it, with equal lack of success, against Tony Blair.

 

Charges Filed in Pentagon Secrets Case

 

H16  The Economist Victory Day, 60 years on

 

The International Criminal Court's first case

 

Pakistan's restive province

 

Obituary Ezer Weizman, Israel's anti-establishment president

 

Books and Arts Modern China

Village Voice Intelligence Whistleblower Canned

FBI Still Slow in Hiring of Intel Analysts

Dems Threaten to Stall Bolton Vote

Raimondo Larry Franklin and the Axis of Espionage

Cloud Cast Over AIPAC

 

H17 Daily TelegraphBlair may quit sooner Tony Blair may have secured a historic third term for the Labour Party but the reduction in the size of his majority will significantly change the way in which he can act.

 

Iraqi $100m ' black hole'
American officials who were given huge sums of cash to rebuild Iraq are being investigated for criminal wrongdoing after at least $100 million went missing

-

 

President Bush’s recent visit to Europe was billed as heralding a fresh start for transatlantic relations. But there is one area where the tensions of recent years has had surprisingly little impact

on the relationship. Philip Gordon reports

 

H18 Independent Blair secures third term ­ but how long will he last at No 10?

 

More carnage as Iraq's ethnic tensions ignite

 

 The promise of democracy and the threat of civil war Three months after Iraq's elections, the flame of hope that flared up looks more and more like a feeble and short-lived flicker than the harbinger of a new dawn

 

The 5-Minute Briefing: Iraq's missing millions

 

Schröder's party rages at 'locust' foreign companies

H19 

The Return of Bush's Pre-9/11 Foreign Policy

Opinion by Ivo Daalder, Center for American Progress

H20 PBS Newshour Nuclear Tensions Mount For U.S., Iran and North Korea
As diplomats meet at the U.N. headquarters to review the Nuclear Nonproliferation Treaty this month, tensions between the United States and Iran and North Korea continue to grow.

H21 FT COMMENT: Public policy and the pursuit of happiness  We are social animals, with a biologically evolved nature, writes Michael Prowse. And neo-Darwinism has profound - and largely unexplored - implications for public policy

 

GOOGLE seeks patents to rank news based on quality...      

 Ext links Blogs - Joshua Marshall - memeorandum  - Juan Cole  - Political AnimalBelgravia Dispatch - Phil CarterDaniel Drezner   -    

- war and piece - the washington noteHelena CobbanMatt Yglesias  - ChicagoboyzOxblog -   - Brad DeLong - Eric Alterman -abuaardvark   

iraqd - winds of change - OutSide the Beltway - InstaPundit - Kausfiles - andrewsullivan.com - Becker Posner-- armscontrolwonk - Registan

Turkey Watch



Turkey and Europe

ALMANYA'NIN SESİ RADYOSU: "SCHRÖDER'İN TÜRKİYE ZİYARETİ"

                         

     ANKARA, 05/05(BYE)--- Almanya'nın Sesi Radyosunun

08.30-09.00 Türkçe yayınından:

 

     Almanya Başbakanı Türkiye'ye giderken dile getirilen

endişelerden biri, Türkiye'deki Avrupa Birliği yorgunluğu

ve yükselen milliyetçilikti. Türkiye ve Almanya Başbakanları

bu kaygılara açık bir cevap verdiler: "Önemli olan, izlenen

yoldur."

     "Toplumda zaman zaman böyle bir hava oluşabilir, önemli

olan hükümetin kararlı davranması ve yola devam etmesidir"

diyen Schröder, Türkiye'nin Avrupa Birliği sürecindeki

reformları yerine getireceğine inandığını, böylece bir kez

daha vurguladı. Aynı vurguyu Türkiye Başbakanı Erdoğan,

Türk-Alman Ekonomisi Kongresi'ndeki konuşmasında yaptı:

     "Reformların uygulanmasına ve eksiklerimizin

tamamlanmasına verdiğimiz önem azalmamakta, aksine

artmaktadır" dedi. Brüksel'de ilişkilerde sorun olarak

görülen yeni üyelerin Ankara Anlaşması kapsamına alınmasını

sağlayacak uyum protokolünün de 3 Ekim'e kadar imzalanacağını

belirten Erdoğan, "3 Ekim'e kadar olan dönemde Avrupa

Birliği'nin de kendi açısından gerekli hazırlıkları

tamamlayacağından eminim" şeklinde konuştu.

     Almanya Başbakanı Schröder de "Avrupa Birliği açısından

da söylenecek hiçbir şey yok. Avrupa Birliği yükümlülüklerini

aynen yerine getirecektir, bunlara sadık davranacaktır" dedi.

Almanya Başbakanı Schröder'in ziyareti aynı zamanda ekonomi

ağırlıklıydı ve Schröder, Türkiye'nin bu konudaki önemini de

hatırlattı: "2004 yılında ticari ilişkilerimizde neredeyse

yüzde 130'la önemli bir artış olumuştur." Diyen Schröder,

Türkiye'ye yapılan ihracatın Almanya'da iş yerleri için

güvence anlamına geldiğini de hatırlattı.

     Türk-Alman Ekonomi Kongresi'nde bir araya gelen

işadamları ise ticaretteki artışın önümüzdeki yıllarda

da devam edeceği görüşündeydi. Almanya'daki Türk işadamlarından

Kemal Şahin, iki ülke arasındaki ticaret hacminin

artacağından emin konuştu: "20 milyar avroyu en az önümüzdeki

dört sene içinde 50 milyar avroya çıkartabiliriz diye

düşünüyoruz."

    

     Binden fazla katılımcıyla yapılan birinci Türk-Alman

Ekonomi Kongresi bugün de devam edecek. Başbakan Schröder

ise dün akşam Berlin'e döndü.

     Bu ziyaretin Türkiye'deki yankılarını İstanbul'dan

Semiha Öztürk derledi:

 

     Almanya Başbakanı Schröder, 24 saatlik Türkiye

ziyaretine sekiz program sığdırdı. Bir programdan diğerine

koşturdu. Başbakan Tayyip Erdoğan ile görüştü, Cumhurbaşkanı

Ahmet Necdet Sezer'i ziyaret etti ve ardından da İstanbul'a

geçti. Marmara Üniversitesinin kendisine verdiği fahri

doktora unvanını törenle aldı. İki başbakan Türkiye'nin

ve Almanya'nın önde gelen işadamlarıyla yuvarlak masa

toplantısında beyin fırtınası yaparak yeni iş yatırım

imkanlarını görüştü. Ardından da Almanya'dan 600, Türkiye'den

de 600 işadamının katıldığı birinci Türk-Alman Ekonomik

Kongresi'nde konuşma yaptı. Bu arada müzikli bir gösteri

izledi ve Fener-Rum Patrikanesini de ziyaret etti.

     Zamanlama olarak bu ziyaret önemli mesajlar taşıyordu.

Schröder'in, Patriği ziyaret etmesi ve Patrikhaneden

"ekümenik" olarak söz etmesi Ankara'ya bir mesaj olarak

niteleniyor. Gerçi Ankara'daki basın toplantısında Erdoğan,

ruhban okulunun açılması konusunda bir talep gelmediğini

söylese de Alman Başbakanı dini azınlıkların haklarının

genişletilmesini istedi.

     Schröder, Türkiye ziyareti boyunca sıcak mesajlar

verdi. Dini azınlıkların hakları, insan hakları, ifade

özgürlüğü, kadına ayırımcılık konularında Türkiye'nin

daha çok ev ödevi yapması gerektiğini vurgulasa da ziyaret

çok samimi bir havada geçti burada gerginlik yoktu.

Türkiye'yi AB sürecinde, Almanya'nın destekleyeceği ve

Türkiye'nin, Almanya'ya güvenebileceği mesajlarını verdi.

Erdoğan da Türkiye'nin 3 Ekim tarihine kadar tüm

yükümlülüklerini yerine getireceğini Türkiye'nin, Avrupa

Birliği'ne kilitlendiğini söylerken, Almanya'nın da

desteğini istedi. Schröder de Avrupa Birliği'nin,

Türkiye'ye üyelik konusunda bir söz verdiğini hatırlatarak,

"Ahte vefa ilkesi gereği, Türkiye sorumluluğunu yerine

getirmiş olduğuna göre Avrupa Birliği de yükümlülüklerini

yerine getirecektir" diye desteğini açıkça gösterdi. Hatta

Kıbrıs konusunda Avrupa Birliği'nin verdiği sözleri yerine

getiremediğini itiraf ederek, "İki ülke arasındaki yatırım

imkanlarını konuşurken Kuzey Kıbrıs'ı da dahil etmeliyiz"

dedi. Bu sözler işadamları tarafından da büyük alkış aldı.

     Schröder, Türkiye ziyareti için çantasına koyduğu Ermeni

dosyasını da açtı. Kapalı kapılar ardında Almanya Federal

Parlamentosunda Hristiyan Demokratların hazırladığı hükümet

ortağı Yeşillerin de destek verdiği Ermeni soykırımı

iddialarıyla ilgili önergeyi ve sonuçlarını anlattı. İki

ülke arasında doğabilecek gerginliği yatıştırmaya çalıştı.

Schröder, bu konuda Erdoğan'dan açılım istedi, ama kamuoyunun

önünde Erdoğan'ın ortak komisyon kurulması teklifini övdü ve

Schröder, "Ümit ediyorum ki Ermenistan da bu teklife olumlu

bakar" dedi.

     Yani kısacası Almanya Başbakanı sıcak mesajlar verdi

ve özellikle de iş çevlereleri bu mesajları olumlu karşıladı.

 

     Almanya başbakanı Schröder Türkiye'de görüşmelerini

sürdürürken Almanya'nın başkentinde de gözler Türkiye'ye

çevrilmişti. Dün yabancı basın mensuplarıyla buluşan

Dışişleri Bakanı Fischer, Türkiye-Avrupa Birliği arasında

müzakerelerin başlamasının önünde herhangi bir engel

görmediğini yinelerken, ana muhalafet partisinden

politikacılar, Schröder'in gezisi ve verdiği mesajlardan

pek memnun kalmadılar. Cem Sey'in haberi:

 

     Başbakan Schröder, Türkiye'de sıcak mesajlar verdi.

Bir yandan da Türkiye'yi reformları sürdürmeye ve yapılmış

reformları daha süratle uygulamaya geçirmeye çağırdı. Aynı

saatlerde başkent Berlin'de de Başbakan'ın gezisi dikkatle

izleniyordu. Dışişleri Bakanı Fischer, yabancı gazetecilerle

görüşürken Başbakanın gezisi hakkında yorum yapmayacağını,

Schröder döndükten sonra gezi hakkında ayrıntılı bilgi

alacağını belirtti.

     Schröder'in Türkiye gezisinde Ermeni sorunu da yeniden

gündeme geldi ve Türkiye'nin Alman Meclisindeki tartışmalardan

duyduğu rahatsızlığın hatırlatılması üzerine Fischer şunları

söyledi.

 

     FİSCHER: Alman Meclisindeki Ermeni tartışmasının

beklenenlerin aksine çok düşündürücü ve konunun ciddiyetine

uygun bir tartışma olduğuna inanıyorum.

 

     - Fischer, bu konuda atılan adımları da memnuniyetle

karşıladığını gizlemedi.

     

     FİCSHER: Her şeyden önce bu trajik konunun taraflar

arasında tartışılması gerektiğini düşünüyorum ve zaten

tartışılıyor da. Bütün güçlüklere ve aşılması gereken

engellere rağmen tartışmanın başlamış olmasını iyi buluyorum.

 

     - Alman Dışişleri Bakanı Türkiye ile Avrupa Birliği

arasında 3 Ekim'de başlayacak tam üyelik müzakerelerinin

Hırvatistan örneğinde olduğu gibi ertelenebileceği yolunda

Alman kamuoyunda var olan beklentilere katılmadığını vurguladı.

Fischer, hem Avrupa Birliği hem de Türk Hükümetinin yapılması

gerekenin ne olduğunu bildiğini söyledi.

 

     FİSCHER: Her iki tarafın da kararlaştırılan zaman

planının başarıyla uygulanmasında çıkarı olduğu için tüm

tarafların ekim ayındaki bu tarihe sadık kalınmasının ön

koşullarını yaratacağından hareket ediyorum. Şu ana kadar

bana gelen başka yönde bir bilgi de yok zaten. Bu nedenle

Avrupa Birliği zirvesi kararının hem içerik hem de

takviminin uygulanacağını umuyorum."

 

     - Buna karşılık ana muhalafet Başbakan Schröder'i

Türkiye'de Alman çıkarlarını savunmamakla suçladı. Hristiyan

Sosyal Birlik Partisi Meclis Grubu Sözcüsü Michel Glos                                                                                                                                                                                              Kuzey Ren Vestfalya'da iki hafta sonra yapılacak yerel

seçimi hatırlattı ve Schröder'in bu eyalette yaşayan Alman

vatandaşı Türklerin, oylarını almak için Türkiye'de seçim

kampanyası yaptığını ileri sürdü. Glos, Türkiye'nin ne

ekonomik ne de siyasi bakımdan Avrupa'ya katılmaya hazır

olduğunu savundu ve Schröder'in konuştuğu Türklere gerçeği

söylemesini istedi.

     Hristiyan Demokrat Birlik Partisinin dış politika

sözcüsü ise daha yumuşak konuştu. Sözcü, Türkiye'nin çok

güvenilinir bir ortak olduğunu vurguladıktan sonra, "Fakat

bu Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne katılmasını gerektirmiyor.

Türkiye'nin, Avrupa Birliği'ne tam üyeliği konusu insanların

siyasi bir birliğe olan inancını yok etmeden Avrupa'nın

nereye kadar genişleyebileceği de düşünülerek

değerlendirilmelidir şeklinde konuştu." (SO/LK/NIS)

 

AFP: "SCHRÖDER, ANKARA YÖNETİMİNİ AVRUPA YANLISI REFORMLARI

      UYGULAMAYA ÇAĞIRDI"

 

     İSTANBUL, 05/05(AFP)(BYE)--- Thomas Seibert bildiriyor:

 

     Almanya Başbakanı Gerhard Schröder, AB üyesi olmak

isteyen Türkiye'yi demokrasi alanındaki boşluklardan dolayı

eleştirdi ve Avrupa yanlısı reformların bir an önce

uygulamaya konulmasını istediğini belirtti.

     Schröder, Marmara Üniversitesi'nde yaptığı konuşmanın

ardından Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan ile

düzenlediği ortak basın toplantısında, geçtiğimiz aralık

ayında karara bağlandığı gibi Türkiye ile üyelik

müzakerelerine 3 Ekim'de başlanacağını belirtti.

     Avrupa demokrasisine uygun olarak Türk Hükümetinin

kabul ettiği yasa değişikliklerinin bir an önce hayata

geçirilmesini istediğini belirten Schröder, reformlara

devam edilmesi çağrısında bulundu ve "Türkiye, Avrupa

yanlısı çabalarına devam etmelidir" şeklinde konuştu.

     Marmara Üniversitesi'nde törenle Fahri Hukuk Doktorası

ünvanı verilen Schröder, "Türkiye'de şu ana kadar büyük

reformlar gerçekleştirildi, ancak daha alınması gereken

çok yol var. Almanya her zaman yanınızda olacaktır" dedi.

     Resmi bir ziyaret için dün Türkiye'ye gelen Schröder,

ayrıca insan ve azınlık haklarına daha fazla saygı

gösterilmesini arzuladığını açıkladı.

     Schröder, 71 milyon nüfuslu ve yüzde 99'u Müslüman

olan Türkiye'ye, gayrimüslimlerin (Hristiyan, Ortodoks ve

Museviler) dini özgürlüklerini artırma çağrısında bulundu.

     Schröder, "Güvenlik güçlerinin uyguladığı kötü muamele,

ifade özgürlüğünün kısıtlanması ve kadınlara uygulanan

ayrımcılık, bizim ortak değerlerimizle uyuşmuyor" dedi.

     Schröder ayrıca Ankara'ya, Gümrük Birliği Anlaşması'nı

Kıbrıs'a (Türkiye uluslararası olarak tanınan Rum kesimini

tanımıyor) genişleten ve imzalanmadığı takdirde müzakerelerin

başlamasını engelleyebilecek olan protokolü hatırlattı.

     Türk ve Alman iş adamlarını biraraya getiren bir

toplantıya davet edilen Schröder, turizm ve tarım alanlarında

Almanya'nın Kuzey Kıbrıs (1974 yılında Kıbrıs'ın Türkler

tarafından işgal edilen kesimi) ile işbirliği yapabileceğini

ifade etti.

     Schröder, "Bunu bir kesimi diğerine koz olarak kullanmak

için söylemiyorum. Amacımız BM'nin de girişimiyle adanın

yeniden birleşmesini sağlamaya çalışmaktır" şeklinde konuştu.

     Erdoğan ise, iki ülke arasındaki iyi ekonomik ilişkilerden

duyduğu memnuniyeti dile getirdi ve ticaret hacminin 2004'te

21 milyar dolara ulaştığını belirtti. (DY/ESE/AB)   

05/05/2005   10:44:21

 

THE WASHINGTON TIMES: "AVRUPA YOLSUZLUKLA MÜCADELE KONUSUNDA

                       TÜRKİYE'YE BASKI YAPIYOR"

 

     ANKARA, 05/05(BYE)--- ABD'de yayımlanan The Washington

Times gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Andrew

Borowiec imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında bir makale

yer almıştır. İnternetten sağlanan makalenin çevirisi

şöyledir:

 

     AB ile üyelik müzakerelerine başlamadan önce

yolsuzluklarla anılan siyasetini temizlemesi için

Türkiye'ye yapılan uluslararası baskılar artıyor.

Türk ordusunun siyasete karışması ve Türklerin Birinci

Dünya Savaşı sırasında Ermenilerin katlini reddetmesi

de, AB yetkilileri ve dünya çapında birçok hükümet

üyesi tarafından eleştiriliyor.

     Diplomatlar, Türkiye'nin uyarıları dikkate aldığına

dair hiçbir işaret bulunmadığını ifade ediyorlar. Üyelik

müzakerelerinin ekim ayında başlaması ve yaklaşık on yıl

sürmesi bekleniyor.

     Türkiye'nin üyeliğine karşı çıkan Avrupalı siyasetçiler,

üyeliğin gereklerini yerine getirmediği takdirde, Türkiye'nin

üyeliğinin daha ileri bir tarihe ertelenebileceğini

söylüyorlar. Topraklarının sadece yüzde 5'i Avrupa'da

olmasına rağmen, Türkiye yaklaşık 40 yıldır Avrupa'nın

kapısını çalıyor.

     Geçtiğimiz haftalarda Genelkurmay Başkanı Orgeneral

Hilmi Özkök'ün Kıbrıs'taki Türk askerlerini geri çekmek

ve Ermeni soykırımının sorumluluğunu üstlenmek gibi bir

niyetlerinin olmadığını açıklaması, Avrupalı yetkilileri

alarma geçirdi.

     Bu sırada, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan hükümeti,

içerde yaşadığı güçlükleri telafi etmek için dış politika

meseleleri üzerinde yoğunlaşıyor. Erdoğan, geçen haftaki

İsrail ve Filistin ziyaretlerinde, Orta Doğu'daki barış

sürecini ilerletmek için çalışma sözü verdi.

     Erdoğan'ın teklifine İsrail soğuk bir tepki

gösterirken Filistinli lider Abbas, iki ülkeyle de

iyi ilişkiler içerisinde bulunan Türkiye'nin "dürüst

bir arabulucu" olabileceğini ifade etti.

     İsrail, Türkiye'nin Batı Şeria'da ekonomik bir

rol üstlenmesine sıcak bakmıyor. Belki de bu yüzden,

Erdoğan Filistin'e mali yardım teklifinde bulunmadı.

     Erdoğan iki buçuk yıl önce yolsuzluğu bitireceğine

söz vermişti, fakat yenüz durumun iyileştiğine dair bir

işaret yok. Yorumcu Burak Bekdil, "Nedense söz verilen

temizlik bir türlü yapılmıyor" diye konuştu. Bekdil ve

diğer yorumcular, adam kayırmanın yaygın oluşuna işaret

ediyorlar. Erdoğan'ın Adalet ve Kalkınma Partisi'nden

(AKP) yetkililer, devlet yönetimi ve sanayi alanında

önemli mevkilere getirildiler.

     Türk basını, Maliye Bakanı Kemal Unakıtan'ın,

milletvekili dokunulmazlığı elde etmeden önce,

dolandırıcılık suçundan aleyhine dava açıldığını bildirdi.

     Tekstil firması Motif Tekstil AZ, devlete iki milyon

dolarlık elektrik borcu bırakarak ortadan kayboldu.

Gazeteler, siyasi bağlantıları nedeniyle firma hakkında

yasal işlem yapılmadığını belirttiler.

     Bazı Türk gazeteleri de, Erdoğan'ın ABD'de eğitim

gören çocuklarının masraflarının, siyasi bağlantıları olan

zengin bir Türk işadamı tarafından karşılandığını bildirdiler.

(MDR/BS/NIS)

 

05/05/2005   12:25:21

BYEGM  Haber No: 023

 

BBC: "SCHRODER TÜRK REFORMLARINA DESTEK VERDİ"

 

     ANKARA, 05/05(BYE)--- BBC'nin 05 Mayıs 2005 tarihli

internet sayfasında, yukarıdaki başlık altında yer alan

haberin çevirisi şöyledir:

 

     Almanya Başbakanı Gerhard Schröder Türkiye'den Avrupa

Birliği ile bu yılın sonunda üyelik müzakerelerine başlamak

için gerekli olan reformları sürdürmesini istedi.

     Türkiye Başbakanı ile görüşmesinin ardından Schröder,

ülkenin yakaladığı ivmeyi koruması gerektiğini söyledi.

     Schröder, azınlık ve kadın haklarının artırılması ve

Kıbrıs probleminin çözülmesi için önlemler alınması

gerektiğini söyledi

     Türkiye'nin ekim ayında AB ile üyelik görüşmelerine

başlaması bekleniyor.

     Türk hükümeti müzakereler için tarih alma öncesinde

insan hakları ve medya konusunda bir dizi reform

gerçekleştirdi, ancak bazı AB üyeleri Türkiye'nin reformları

uygulamakta geciktiğinden şikayet ediyor.

     Türkiye'nin AB üyeliğine güçlü destek veren Schröder,

AB'nin Türkiye ile planlandığı gibi 3 Ekim'de üyelik

müzakerelerine başlamasının önemli olduğunu söyledi.

     Schröder, gündeme getirilecek konulardan birisinin,

Gümrük Birliği'ni Kıbrıs dahil yeni AB üyesi ülkeleri

kapsayacak şekilde genişleten ek protokolün imzalanması

olduğunu söyledi. Bu da, tek taraflı ilan edilen Kuzey

Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni destekleyen Türkiye'nin

Kıbrıs'ı tanıması anlamına gelecek.

     Türkiye'nin reform sürecine başladığına ve tereddüt

etmediğine açıklık getirmesinin çok önemli olduğunu

söyleyen Schröder'e cevaben Erdoğan, "Şu andan itibaren

işimiz kolay değil. Uygulama açısından yapılacak çok

şey var. Türkiye bir yola girmiştir ve bu yolda

kararlılıkla ilerlemeyi sürdürecektir" dedi.

 

     --Referandum Endişesi--

 

     Almanya'nın Türkiye ile güçlü ilişkileri bulunuyor.

Almanya, Ankara'nın en büyük ticari ortağı ve Avrupa'daki

en büyük Türk göçmen toplumunu barındırıyor.

     Türkiye'nin AB üyeliği için müzakereler daha

10 yıl sürebilir. Türkiye, üyelik isteğini mümkün

kılabilmek için siyasal ve insan hakları reformlarına

başladı, ancak bu ülkenin üyelik ihtimali Birliğin

bütün üyeleri tarafından hoş karşılanmıyor. Kamuoyu

yoklamaları Fransız halkının büyük bir çoğunluğunun

29 Mayıs'taki referandumda Avrupa Anayasasını

reddedebileceğini gösteriyor. Bu reddin nedenleri

arasında Türkiye ile üyelik görüşmelerine başlama kararı

da var.

     Yasa haline gelmeden önce 25 üye devletin hepsinin

parlamento oylaması ya da referandum ile anayasayı

onaylaması gerekiyor.

     Schröder, Türkiye Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer

ve Ortodoks Kilisesi Ruhani Lideri Ekümenik Patrik

Bartholomeos ile görüşecek.

     Schröder'in Türkiye gezisini Bosna'ya yapacağı

kısa bir ziyaret takip edecek.

(ST/ASU/DG)    

 

05/05/2005   14:23:48

BYEGM  Haber No: 030

 

KAYHAN: "BATI'NIN MEZBAHASINDAKİ TÜRKİYE"

 

     TAHRAN, 05/05(BYE)--- Muhafazakar eğilimli Kayhan

gazetesinin 05 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Behruz Sagi

imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan yorumun

çevirisi şöyledir:

 

     Türk hükümeti bugüne kadar, Batı'nın ilgisini çekmek

ve Türkiye'nin AB üyeliğini sağlamak için defalarca

itibarını, haysiyetini, milli ve dini değerlerini kurban

etmiş, sahip olduğu tüm maddi ve manevi şeyleri Batı'nın 

kapitalist pazarında ucuza satışa çıkardı. Türkiye'nin,

ABD ile NATO üssüne dönüştürülmesi, IMF ve Dünya Bankası

tarafından dikte edilen talimatların kabul edilmesi,

konunun maddesel boyutunu; okullar, üniversiteler ve devlet

dairelerinde türbanın yasaklanması, dini okulların

kapatılması ya da onlara karşı bazı kısıtlamaların

uygulanması ve din derslerinin kaldırılması, konunun

maneviyata dönük boyutunu oluşturuyor. Tüm bunlar;

Türkiye'nin, AB üyeliği ve dünyanın yeni düzeninde oyuna

dahil olması yolunda beslediği boş ümitler sebebiyle

Batılıların ayağına serdiği servetlerdir.

     Ankara'nın, son yıllarda İsrail ile ilişkilerini

geliştirmesi, Türk-İsrail ilişkilerinde bir dönüm noktası

olarak sayılıyor. İlişkilerin geliştirilmesinin ardından

gerçekleşen Türkiye'nin sözde İslamcı Başbakanı'nın

Tel Aviv ziyaretini de bu süreç çerçevesinde

değerlendirebiliriz. Türkiye, Kudüs'ü işgal eden rejim

ile ilişkilerini geliştirmek yolunda izlediği bazı açık

ve gizli amaçlarının yanı sıra, AB üyeliğini kazanmak için

Batılılar ve Birliğin ilgisini de çekmeye çalışıyor.

     Bu, üst düzey Türk yetkilileri, özellikle de son sözü

konuşan askerlerin defalarca itiraf ettiği bir konu. Bir

süre önce, Türkiye Genelkurmay Başkanı "AB üyesi olabilmek

için, İsrail ile ilişkilerimizi geliştireceğiz" ifadelerini

kullanmıştı.    

     Türkiye Genelkurmay Başkanlığı Askeri Tarih ve

Stratejik Etüd Başkanı Aydın Okan ise şunları söylemişti:

"Türkiye, İsrail ile ilişkilerini geliştirecek her türlü

girişimi ilgiyle karşılamaktadır."

     Türk-İsrail ilişkilerinin geçmişi, eskilere, 1949

yılına dayanmaktadır. Ancak, son yıllarda bu ilişkiler

o kadar gelişti ki, halkın itirazının yanı sıra, bazı

devlet adamlarının da endişelenmelerine yolaçtı. 

     Türkiye bu yolda biraz aşırıya kaçtı. Öyle ki,

birçok Müslüman olmayan ülkenin, İsrail'in insanlık

dışı girişimlerini kınadığı durumlarda bile, bir İslam

ülkesi olan Türkiye, İsrail ile diplomatik ilişkilerini

en üst düzeye çıkararak, Şaron için çok yönlü stratejik

bir ortak haline geldi.

(TABM/AV/LA)(SK/DG)

05/05/2005   14:38:32

 

AFP: "AB TEMSİLCİSİ: TÜRKİYE'NİN AB ÜYELİĞİ, ANKARA-ERİVAN

      İLİŞKİLERİNE BAĞLI OLACAK"

 

     ANKARA, 05/05(AFP)(BYE)--- AB'nin Güney Kafkasya

Temsilcisi Heiki Talvitie bugün yaptığı açıklamada,

Türkiye'nin AB üyeliğinin, Türklerin 1915'teki Ermeni

soykırımını tanımasını isteyen Erivan ile Ankara arasındaki

ilişkilere bağlı olacağını belirtti.

     Ermenistan Dışişleri Bakanı Vardan Oskanyan ile

katıldığı ortak basın toplantısında Talvitie, "AB ile

Türkiye arasındaki müzakereler yakında başlayacak.

Şüphesiz, Ermenistan ile Türkiye arasındaki ilişkilerin

bu müzakereler üzerinde bir etkisi olacaktır" dedi.

     Bununla beraber Almanya Başbakanı Gerhard Schröder

nisan ayı sonunda bu konunun Türkiye'nin AB üyeliği için

"asla" bir ön şart teşkil etmeyeceği konusunda güvence

vermişti.

     Talvitie, "Ermenistan ve Türkiye arasındaki sınırların

açılmasının ardından olumlu bir gelişme kaydedilmiş olacak.

Bunun çok hassas bir konu olduğunu ve iki ülke arasındaki

ilişkileri düzeltmek için zaman gerektiğini anlıyoruz"

dedi.

     Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, Ermenistan

Devlet Başkanı Robert Koçaryan'a bir mektup göndererek,

1915'deki Ermeni ölümlerinin incelenmesi amacıyla ortak

bir komisyon kurulmasını önermişti.

     Basın toplantısı sırasında Ermenistan Dışişleri

Bakanı, "Avrupa, Türk Başbakanı'nın önerisini, Türkiye'nin

tarihi ile barışması için bir imkan olarak kabul ediyor"

dedi.

     Türkiye, 1991 yılında bağımsızlığını ilan ettiğinde

Ermenistan'ı tanıdı, ancak soykırım hakkındaki büyük

anlaşmazlık nedeniyle diplomatik ilişki kurmadı

 

KÖLNISCHE RUNDSCHAU: "SCHRÖDER'İN KARMAŞIK TÜRKİYE MİSYONU"

 

      ANKARA, 05/05(BYE)--- Almanya'da yayımlanan Kölnische

Rundschau gazetesinin 4 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Joachim

Schucht imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında İstanbul/Ankara

çıkışlı bir yazı yer almıştır. İnternetten sağlanan yazının

özet çevirisi şöyledir: 

 

     Her ikisi de yakınlık arayışı içerisindeydi. Şansölye

24 saat boyunca Boğaz'da kalacağını bildirdi ve Recep Tayyip

Erdoğan'da neredeyse hep yanındaydı. Schröder'in ülkeye

gelişinden sonra akşam saatlerinde gerçekleştirilen

görüşmeye çarşamba günü sabah saatlerinde Ankara'da devam

edildi. İki hükümet lideri daha sonra -delegasyonları

olmadan- İstanbul'a geçti.

     "Çok sevilen dost" Schröder'e verilen "Fahri Doktora

Ünvanı" töreninde de Erdoğan yanındaydı. Programın sonunda

ikisinin birlikte ekonomi temsilcileriyle görüşmesi vardı.

     Schröder başka hiçbir mevkidaşı ile bu kadar kısa süre

içerisinde bu denli yakınlaşmadı. Her ikisi de, birbirinden

tamamen farklı siyasi karargahlardan geliyor olmasına rağmen,

birçok ortak noktaya sahipler. Sosyal demokrat ve ılımlı

İslami muhafazakar, çok aşağı sıralardan bu kadar yukarılara

tırmandı.

     Her ikisi de, idareci kimlikleri ve retorik yetenekleri

sayesinde tüm dikkatleri üzerlerine çekmeyi başardılar ve daha

sonradan da siyasi değişim konusunda ne denli yetenekli

olduklarını sergilediler. Her ikisinin futbol tutkusu da ortak

noktalarından birini oluşturuyor. Ancak Erdoğan'ın aldığı

politika yerine profesyonel olarak bir takımda top oynaması

teklifini, Schröder almadı.

     Erdoğan sürekli olarak, kendisini Türk çıkarlarını Avrupa

hedefi uğruna değişmekle suçlayan, artan milliyetçi güçlerle

çebelleşmek zorunda. Buna bir de toplumun olası bir üyeliğin

beraberinde getirebileceği sonuçlar konusundaki endişeleri

ekleniyor. Şansölye buna benzer tavırları kendi ülkesinden

tanıyor ve biliyor. AB'nin, Balkan devi ve 70 milyonluk nüfusunun

üyeliği ile zorlanabileceği yönündeki eleştiriler sadece muhalefet

kanadından değil, örneğin eski Almanya Başbakan Helmut Kohl

gibi kendi sıralarındaki tanınmış simalardan da geliyor.

     Ancak halefi bu görüşte değil. Schröder önceden de

olduğu gibi halen, Avrupalı standartları yerine getiren

bir İslami ülkenin üyeliğinin, tüm kıtanın güvenliği

açısından çok önemli bir kazanç olduğu görüşünde. Ancak

Şansölye, Birliğin yaklaşık bir yıl sonra yapılacak olan

Federal Meclis (Bundestag) seçimlerine değinerek, Türkiye

mevzusunu nasıl ele alacağını merak etmiyor değil. O gayet

sakin bir gösteride Türk polislerinin göstericilere

müdahale etmesinden sonra Almanya'da hemen "Türklerin

AB'de işi yok" diye ortaya çıkılmasını sorumsuzluk olarak

nitelendiriyor.

     Schröder, Türkiye'deki reformları kontrol etmek için

geldiği yönündeki söylentilere şiddetle karşı çıkıyor.

Ancak ülkeye geldiğinde aday ülkenin ödevlerini yerine

getirdiğinden ve son zamanlarda duraklayan reform

programının hareketlendiğinden emin olmak istedi. Schröder

Erdoğan ile gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından

rahatlamış gibi görünüyordu. Schröder, Türklerin verdikleri

sözleri kesinlikle yerine getireceği izlenimiyle evine

dönecek. Fransızlar mayıs ayı sonunda yapılacak referandumda

AB Anayasası'nı reddetse bile, Alman tarafı bunun 3 Ekim

tarihinde Türkiye ile katılım müzakerelerine başlanması

konusunda hiçbir şey değiştirmeyeceği görüşünde. (BA/BK/PG)

 

 

AMERİKA'NIN SESİ RADYOSU: "SCHRÖDER TÜRKİYE'Yİ BAŞLICA

                           REFORMLARI UYGULAMAYA ÇAĞIRDI"

 

     ANKARA, 05/05(BYE)--- Amerika'nın Sesi Radyosu'nun

06.30-07.00 Türkçe yayınından:

 

     Almanya Başbakanı Schröder, Türkiye'yi AB'ye üyelik

görüşmeleri başlamadan önce, başlıca reformları uygulamaya

çağırdı.

     Schröder, Ankara'da Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile

görüştükten sonra yaptığı açıklamada, Türkiye'yi gümrük

anlaşmasını genişleten belgeyi imzalamaya da çağırdı. AB,

Türkiye ile 1995'te imzaladığı gümrük anlaşmasının on yeni

üyeyi kapsayacak şekilde genişletilmesini istiyor. Bazı

AB ülkeleri belgenin imzalanmasını Türkiye'nin Kıbrıs Rum

yönetimini fiilen tanıması olarak görüyor. Ankara ise, bu

görüşü reddediyor.

     Schröder, Başbakan Erdoğan'ın soykırım iddialarını

soruşturacak bir Türk-Ermeni ortak komisyonu kurulması

yolundaki önerisini de desteklediğini söyledi.

     Başbakan Schröder'in İstanbul'daki temaslarını

muhabirimiz Soner Kızılkaya anlatacak:

 

     Schröder, Ankara ve İstanbul'daki temasları sırasında,

Türkiye'ye AB üyeliği konusunda hem eleştiriler yöneltti

hem destek verdi.

     Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Almanya Başbakanıyla

Ankara'da yaptığı görüşme sonrasında Schröder'in Heybeliada

Ruhban Okulunun açılması konusunu gündeme getirmediğini

söyledi. Ancak konu Schröder'in, Fener Rum Patriği

I.Bartholomeos ile yaptığı görüşmede gündeme geldi.

Bartholomeos, Schröder'den ruhban okulunun açılması için

destek istedi. Schröder ise, bu konuda ilerleme

sağlanacağından umutlu olduğunu ifade etti. Schröder'in

Bartholomeos'tan bahsederken, ekümenlik ifadesini

kullanması da dikkat çekti.

     Schröder, Marmara Üniversitesinin kendisine fahri

doktora vermesi nedeniyle düzenlenen törende ise, bu konuda

daha net konuştu ve Heybeliada Ruhban Okulunun açılması

gerektiğini savundu.

     Schröder konuşmasında, Türkiye'de demokrasi konusunda

eksiklikler bulunduğunu da vurguladı. Güvenlik güçlerinin

istismarı, fikir özgürlüğünün kısıtlanması ve kadınlara

yönelik ayrımcılık gibi uygulamaların Avrupa değerlerine

uymadığını kaydetti.

     Schröder, getirdiği bu eleştirilerin yanı sıra,

Türkiye'nin gönlünü alacak açıklamalarda da bulundu.

AB'nin Kuzey Kıbrıs'a verdiği sözleri tutması gerektiğini

söyledi ve "mali yardımlar engellenmemeli" diye konuştu.

Kıbrıs konusunda BM Genel Sekreteri Annan'ın sunduğu plana

destek veren Schröder, Türk-Ermeni ilişkileri konusunda da

Başbakan Erdoğan'ın ortak komisyon kurulması önerisini

takdirle karşıladığını söyledi.

     Schröder, Türkiye'nin AB ile üyelik müzakerelerinin

zorlu geçeceği uyarısında bulundu ve toplumsal bilincin

değişmesinin öneminin vurguladı.

     Schröder, "Türkiye'deki reform sürecinin gelişmesi

müzakerelerin seyrini büyük oranda belirleyecektir" dedi.

Almanya'nın bu süreçte Türkiye'nin yanında olacağı mesajını

verdi. Schröder, daha sonra Başbakan Erdoğan ile birlikte,

Türk-Alman Ticaret ve Sanayi Odası tarafından düzenlenen

I. Türk-Alman Ekonomi Kongresine katıldı. Erdoğan buradaki

konuşmasında, Türk ekonomisinin kaydettiği ilerlemelere

dikkat çekti. Müzakere sürecinin zor olacağının bilincinde

olduklarını belirten Erdoğan, "Türkiye, ev ödevlerini

yerine getirecek, reformları kararlılıkla uygulayacaktır"

dedi. Schröder de zorlukların aşılmasında siyasi iradenin

önemini vurguladı.

     Türkiye'nin AB üyeliği konusunda, tarihi ve stratejik

bir karar verildiğini belirten Schröder, Türkiye'nin

Avrupa'nın güvenliği açısından büyük bir önem taşıdığını

belirtti. Schröder'in Kuzey Kıbrıs'ın ekonomik gelişimi

konusunda Almanya'ya da görev düştüğü yönündeki sözleri

ise, izleyicilerden büyük alkış aldı. (NV/BK/NIS)

 

 

ESSLINGER ZEITUNG: "BAŞBAKAN'IN GEZİSİ ÖNCESİNDE BOĞAZ'DA

                    SOĞUK HAVA" 

                   

     ANKARA, 05/05(BYE)--- Almanya'da yayımlanan Esslinger

Zeitung'un 4 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Joachim Schucht

imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında Berlin çıkışlı bir

yazı yer almıştır. İnternetten sağlanan yazının çevirisi

şöyledir: 

 

     İlk baştaki coşku yatıştı. Almanya Başbakanı yaklaşık

bir yıl önce Boğaz'a geldiğinde, her iki taraftaki hava çok

daha farklıydı. Şansölye, Türkiye'nin AB'ye dahil olması

gerektiği yönündeki açıklamasıyla o dönemde birçok yerden

destek aldı.

     Schröder'in ilk etaptaki soğukluğun ardından oldukça

yakın ilişkiler kurduğu Hükümet Başkanı Recep Tayyip Erdoğan,

mevkidaşına, ülkesinin Avrupa'daki "en yakın dostu" olarak

övgüler yağdırdı. Schröder Türkiye'nin bu güvenini iç politik

alanda ne yazık ki hiç kullanmadı. Öyle ki yapılan son

anketlere göre, Alman toplumunun dörtte üçü ülkenin tam

üyeliğine karşı çıkıyor. Ama Türkiye'de de üyeliği

onaylayanların sayısı büyük ölçüde azaldı. Buna özellikle

de hassas konularda çok fazla taviz verilmesi gerektiği

yönündeki endişeler ve toplumda var olan yapılacak

değişikliklerin hızının kendilerini zorlayabileceği

duyguları neden oldu.

     Türkiye'de milli duyguların gitgide alevlenmesi ise

Berlin'de endişe ile izleniyor. Ancak AB ile Ekim ayı

başında başlaması planlanan katılım müzakerelerinin tarihi

değişmeyecek. Ama bu konuda da bazı güvensizlikler var.

Diplomatlar, 29 Mayıs tarihinde AB Anayasası konusunda

yapılacak referandumda Fransızların çoğunluğunun red

oyu kullanması durumunda, Fransa Cumhurbaşkanı Jacques

Chirac'ın, şimdiye kadar bu konuda izlediği tutumu bir kez

daha gözden geçirebileceğini düşünüyor. 

     Schröder, Türkiye'ye soru işareti bırakmaksızın, Avrupa

giriş biletini alabilmek için daha yapacak çok şey olduğunu

göstermek niyetinde. Artan hassasiyeti gözönünde bulundurarak

daha yoğun bir reform temposu isteklerinin daha somut olarak

yapılması gerekir. Schröder programına, evsahiplerine daha

yapılması gereken birçok ödevleri olduğunu açıkça gösteren

randevuları da dahil etti. Almanların açısından buna, insan

ve azınlık haklarının daha iyi korunması da dahildir.

Schröder seyahati öncesinde, Türkiye'de bir "zihniyet

değişiminin" gerekli olduğu açıklamasında bulunmuştu.

     Schröder bu nedenle de Fener Rum Patrikhanesi'nde

Bartholomeos'u ziyaret etti. I. Bartholomeos tüm Ortodoks

Hristiyan aleminin "reisidir". Ancak Türk politikası bunu

kabul etmiyor. Türkiye Genelkurmay Başkanlığı geçen günler

içerisinde, kilise liderinin statüsünün yükseltilmesi, 30

yılı aşkın bir süredir kapalı olan bir ruhban okulunun

yeniden açılması ve halen ülkede yaşayan yaklaşık 150 bin

Hristiyana daha fazla hak tanınmasını bir kez daha kesin

bir dille reddetti.

     Berlin, ikili bir hukuki ortaklığı kapsayan anlaşmanın

imzalanmasını Türk tarafının ani bir kararla, Başbakan'ın

seyahati sırasında reddetmesini şaşkınlıkla karşıladı. Bu

anlaşma, Türk hakim ve avukatların Almanya'nın yardımıyla

modern hukuk devleti metodlarıyla tanıştırılmasını öngörüyordu.

     Schröder'in gerçekleştireceği görüşmelerde, Ankara'nın

yaklaşık 1.5 milyon Ermeninin Osmanlı İmparatorluğu döneminde

öldürülmesi konusundaki tutumu da büyük rol oynayacaktır.

Federal Meclis (Bundestag) 24 Nisan 1915 tarihinde başlayan

Ermenilere yönelik soykırımın 90. yılı dolayısıyla Türkiye'den

bu tarihi gerçeğin sorumluluğunu üstlenmesini istedi. Ancak

sonuç itibariyle, Başbakan'ın gezisini zora sokmamak adına

soykırım ifadesinin kullanılmaması kararlaştırıldı. Ankara'nın

tutumunda bir şeyin değişmemesi durumunda, bu konudaki metin

daha ağır bir şekilde hazırlanarak oylamaya sunulacak. Türkiye

soykırım suçlamasını halen reddediyor. Ülke son zamanlarda

Polonya ve başka parlamentoların bu konudaki kararlarına

sert tepki verdi. Ankara'daki "aşırılar", Ermeni meselesinin

sadece AB üyeliğini engelleyebilmek için kullanılan bir araç

olduğu görüşünde. (BA/BK/PG)

05/05/2005   11:33:31

BYEGM  Haber No: 016

 

KÖLNISCHE RUNDSCHAU: "ANKARA İÇİN AB İNDİRİMİ YOK"

 

     ANKARA, 05/05(BYE)--- Almanya'da yayımlanan Kölnische

Rundschau gazetesinin 4 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Norbert

Wallet imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında bir yazı yer

almıştır. İnternetten sağlanan yazının çevirisi şöyledir:

 

     Almanya Başbakanı Schröder dış politika alanındaki

sorunlarda da rüzgarın aksine hareket etmekten hoşlanıyor.

Bunu Çin'e yönelik silah ambargosunda ve uzun süredir de

Türkiye'nin AB üyeliği konusundaki gayretlerinde yapıyor.

     Bunu yaparken de çoğunlukla güvenlik politikasına

dayanıyor. Müslüman bir ülkenin Batılı bir topluma entegre

olması, İslami dünya için belirleyici bir sinyal

oluşturabilir. Bunun olması için de birçok sebep var:

Türkiye'nin, Arap dünyasındaki örnek etkisi; Osmanlı

geçmişine ya da Türkiye'nin İsrail yakını tutumunun halen

sınırlı olmasına rağmen. AB'nin kendisi hiç böyle bir

yorumda bulunmadı. AB için Türkiye prensipte Bulgaristan

gibi bir aday ülkedir. Eğer devlet gerekli kriterleri

yerine getiriyorsa, topluluk yeni ortaklara açıktır. Çok

enteresan ama tam da bu noktada yeni bir gelişme var.

Türkiye'de, ülkenin çok hızlı bir şekilde değişime

uğratılmasından ve Batılı dünya kültürüne gelenekleri

yıkan bir uyum sağlanacağından korkan endişeli sesler

artıyor.    

     Şansölye, gayet açık ve net bir şekilde AB'nin bir

reform molasını kabul etmeyeceğini gösterdi. Türkiye için

bir indirim yapılamaz, yarı fiyatına bir üyelik verilemez.

Ve eğer ülkenin çok fazla zorlandığı anlaşılırsa,

müzakerelerin körü körüne sürdürülmemesi gerekir. Ekim

ayında müzakerelere somut olarak başlanması sonucu önceden

belirlenmemeli. Ancak Türkiye, tüm kriterlere uygun olarak

AB üyeliği için yeterli olduğunu kanıtlarsa, Schröder'in

gerekçelerini terazide tartmak söz konusu olabilir.

(BA/BK/PG)

05/05/2005   11:36:15

 

NÜRNBERGER NACHRICHTEN: "CEPHELER ARASI CAMBAZLIK"

 

     ANKARA, 05/05(BYE)--- Almanya'da yayımlanan Nürnberger

Nachrichten gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli sayısında,

Susanne Güsten imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında bir

yazı yer almıştır. İnternetten sağlanan yazının çevirisi

şöyledir:

 

     Patrik, Almanya Başbakanı'nı uğurlarken, sırtını moral

verircesine sıvazladı. Bu jest sanki, "hala başarabilirsin"

dercesineydi; halbuki teselli ve morale ihtiyacı olan Patrik

olmalıydı.

     Dünya üzerindeki 300 milyondan fazla Ortodoks

Hristiyanının ruhani lideri olan I. Bartholomeos, kendi

kilisesinin yok olmasıyla karşı karşıya; şayet Türk devleti,

bütün dini cemaatler üzerindeki egemenlik talebini

bırakmadığı ve onlara belirli sınırda bir otonomi tanımadığı

takdirde. Almanya Başbakanı Schröder'in Türkiye ziyaretinde

dile getirmek isteyip de Patrikle görüşmesinin ardından

vazgeçtiği konu, AB tarafından hayata geçirilmesi talep

edilen reformlardan bir tanesi olan "dini özgürlük"tür.

     Ardından yapılan saptamalar, Schröder'in, İstanbul'daki

Patrikhanenin ziyareti sırasında Hristiyanlar için pek de

bir şeyler yapamadığı yönündeydi. Schröder, Ortodoks makam

sahiplerini, acele edilmemesi ve fazla büyük umutlar

beslenmemesi gerektiği konusunda uyardı. Hassas olan bu

sorunda, böyle bir şey ancak ters etki yaratırdı.

     Schröder, Başbakan Erdoğan'la görüşmesinde de dikkatli

davrandı ve yapılan ortak basın açıklamasında, yıllarca

kapalı kalmış Ortodoks Ruhban Okulu'nun açılması konusuna

takılmadı. Bu, herhalde korkaklık nedeniyle olmamıştır.

Almanya Başbakanı daha ziyade, reform sürecindeki sorunlu

zeminin ve güçler dengesinin farkında olduğunu tutumuyla

kanıtladı.

     Türk devletinin dini özgürlükler konusundaki sorunları,

Erdoğan ve İslam eğilimli partisinden kaynaklanmıyor.

Erdoğan'a kalsa, Ortodokslar hemen ertesi gün din adamları

yetiştirmeye başlayabilirdi. Hakların herkes için eşit

olması gerektiğinden, elbette İslami çevreler de kendi

Kur'an kurslarını ve imam yetiştirme okullarını devletin

kontrolünde olmadan açabilirlerdi. İşte tam da bu yüzden,

hükümetin şu ana kadar böyle bir reform uygulamasıyla katı

İslam karşıtı devlet aygıtına, özellikle de

Cumhurbaşkanlığına, hukuka ve orduya karşı hiçbir şansı

olamazdı.

 

     --Reform Yoksa, Üyelik de Yok--

 

     Schröder, bu yüzden bu cepheler arasında dikkatli bir

şekilde mekik dokudu. Bir bakımdan Erdoğan'ı fazla baskı

altına almamaya gayret etti. Ancak Patrikhane ziyaretiyle

Schröder, devlet aygıtındaki karşıt güçlere, AB'nin dini

özgürlüklere verdiği önemi ve bu hususta sürdürülmeyecek

reformlarla, AB üyeliğinin söz konusu olamayacağını

göstermiş oldu.

     Hassas dengelerin korunması gerekliliği, Schröder'in

başka sorunlara yönelik açıklamalarında da belirleyiciydi.

Schröder, Türklere, üyelik müzakerelerine başlamadan önce

halledilmesi gereken mevcut reform sıkıntılarının varlığına

dikkati çekmeliydi: Dini özgürlükler konusu dışında polisin

şiddet göstermesine ve kadınlara yönelik uygulanmaya devam

eden ayrıma işaret etti. Aynı zamanda, son yıllardaki

reform temposundan biraz kafası karışmış Türklere, AB'nin

kendilerini sürekli olarak yeni isteklerde bulunarak

gücendirmek istemediğine, hatta en azından Almanya'nın

desteğinin süreceğine onları inandırmak gerekliydi.

     Cambazlık başarılı oldu. "Reformların sürdürülmesi

için gerekli olan siyasi irade var. Türkiye bu yolda

kararlı bir şekilde yürümeye devam edecektir" sözünü

Erdoğan, Alman misafirine verdi. "Bu yola, Alman

dostlarımızla birlikte devam edeceğiz: El ele ve omuz

omuza." Bu mesaj, Ortodoks Patriği de coşkuya sevk

ettirmeye yeterli gelmiş olmalı. (MLG/AHÇ/ÇS)

 

Turkey and the U.S.

AEI: "BİR YANLIŞLIKLAR KOMEDYASI: AMERİKAN-TÜRK DİPLOMATİK

      İLİŞKİLERİ VE IRAK SAVAŞI" (1)

 

     ANKARA, 05/05(BYE)--- Washington'da faaliyet gösteren

Amerikan Girişimciler Enstitüsü'nün (AEI) internet sayfasında

02 Mayıs 2005 tarihinde, Michael Rubin imzasıyla ve yukarıdaki

başlık altında yayımlanan yazının çevirisi şöyledir:

 

     ABD ile Türkiye arasındaki ilişkilerde son iki yılda

yapılan hataların geriye dönüşü yok, ama ilişkiler böyle

bozulmaya devam ettiği sürece Washington ile Ankara çok şey

kaybedeceğe benziyor. Oysa görüş ayrılıkları aşılabilirse bu

ortaklık, Kerkük'ün statüsü ve Irak Anayasası'na ilişkin

tartışmalar gibi önemli bölgesel sorunların çözülmesine ve

Irak'ın istikrarıyla Türkiye'nin güvenliğinin teminat altına

alınmasına yardımcı olabilir. Türkiye ile ABD, yarım yüzyılı

aşkın bir süredir özel bir ilişki içinde. Kore Savaşı'nda

Türk askerleri, Amerikalıların yanında savaştı. Sovyetler

Birliği'yle sınırı bulunan yalnızca iki NATO üyesinden biri

olan Türkiye, Soğuk Savaş sırasında tam anlamıyla cephe

hattındaydı. 11 Eylül 2001 terörist saldırılarının ardından

Türkiye, müttefik olduğunu bir kez daha gösterdi. Bir ay

zarfında Türkiye Büyük Millet Meclisi, Teröre Karşı Küresel

Savaş'ta ABD'ye yardımcı olmak amacıyla Afganistan'a asker

göndermeyi 101'e karşı 319 oyla kabul etti. [1] Aradan üç yıl

geçti ve ABD-Türkiye ilişkilerinde bir karışıklık söz konusu.

     Türk Parlamentosu İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Mehmet

Elkatmış, ABD'yi, "Irak'ta soykırım uygulamakla" suçladı.

Adalet ve Kalkınma Partisi milletvekili Faruk Anbarcıoğlu,

Türk-Amerikan Parlamentolararası Dostluk Grubu'nun

dağıtılmasını önerdi. [2] Uzun süredir Türkiye ile dost olan

Amerikalı yetkililer de endişeye kapıldı. Gerek Türk, gerekse

Amerikalı diplomatlar sık sık, ABD-Türkiye ilişkilerinin

düzelmekte olduğuna dair teminatlar verdikleri halde Savunma

Bakanlığı Siyasi Müsteşarı Douglas J. Feith, 17 Şubat 2005

günü New York'ta Dış İlişkiler Komisyonu'na hitaben yaptığı

konuşmada sorunların sürdüğünü beyan etti. Feith, bir Türk

gazetecinin sorduğu bir soruya cevaben, "İlişkilerin, hükümet yetkilileriyle sınırlı kalmayıp halk geneline de yayılması

gereğinin anlaşılması, hayati değer taşımaktadır, çünkü aksi

takdirde bu ilişkinin gerçek anlamda sürdürülmesi mümkün

değildir" dedi. Feith, Amerikan karşıtlığının artmasından

AKP'nin sorumlu olduğuna işaret ederek "Ortağımız olan

ülkelerdeki yetkililerin, ilişkilere kamoyu desteği sağlamak

amacıyla bizim kendi ülkemizde sarfettiğimiz türden çabalar

göstereceği umudundayız" yorumunu yaptı.

     [3] Türkiye'deki Amerikan karşıtlığını irdeleyen

"Avrupa'nın Hasta Adamı- Yeniden" başlıklı bir makale; gerek

kullanılan sert üslup, gerekse George W. Bush yönetimini ve

ABD-Türkiye ilişkilerini genellikle destekleyen muhafazakar

eğilimli gazete Wall Street Journal'da yayımlanması nedeniyle

Türk aydınları üzerinde şok etkisi yarattı. [4] AKP'nin

ilişkileri düzeltmek adına pek bir şey yapmamasına -ve

Dışişleri Bakanı Abdullah Gül ile Meclis Başkanı Bülent Arınç

gibi bazı önde gelen isimlerin ilişkileri daha da

kötüleştirecek pek çok şey yapmalarına- karşın ABD-Türkiye

ilişkilerindeki aşınma aslında, Irak Devlet Başkanı Saddam

Hüseyin'i devirmek amacıyla askeri güç kullanma kararından

kaynaklanıyor. Gerek Amerikan gerekse Türk medyası, Türkiye

Büyük Millet Meclisi'nin 1 Mart 2003 günü Türk askerlerinin

Irak'a gönderilmesi aleyhinde aldığı karar üzerinde duruyorlar,

ancak ABD-Türkiye ilişkilerinde bozulmaya yol açan olaylar

çok daha karmaşık niteliktedir.

 

    --Sarsıcı Uyanış--

 

     Büyük Millet Meclisi'nin 1 Mart 2003 günü aldığı karar,

uzun süredir Türkiye'nin desteğine mutlak gözüyle bakan

Amerikan kamuoyunu şoka uğrattı. Boston Globe, "ABD'ye Darbe,

Türkler Üsleri Vermedi" [5] başlığını kullanırken Chicago

Tribune, "Türkiye ABD'ye Burun Kıvırdı, Askerleri Reddetti"

[6] diye yazdı.

     Oylamaya katılan milletvekillerinin çoğu, tasarı lehinde

oy kullanmakla birlikte Arınç, 19 çekimser oyu da göz önüne

alarak çoğunluğun, ABD'nin asker sevkiyatı lehine oy

kullanmadığı gerekçesiyle tasarının reddine hükmetti. Gerek

Türk, gerekse Amerikalı yazarlar -özellikle de Irak Savaşı'na

karşı olanlar- bu kararın bir demokrasi örneği olduğunu ilan

ettiler. Bu doğru olmakla birlikte tasarının reddedilmesine

yol açan mekanizmalar çok daha karmaşıktı ve AKP'deki

düzensizlik, iç siyasi dinamikler ve Amerikan diplomasisinin

yanılgıları gibi unsurlar içeriyordu. 1 Mart oylaması,

Türkiye Parlamentosunun Amerikan askeri harekatı konusunda

yaptığı ilk oylama değildi. 17 Ocak 1991'de de Türkiye Büyük

Millet Meclisi, Amerikan kuvvetlerinin Irak'a saldırmak için

Türk üslerini kullanma talebini oylamıştı. Parlamentoda

bulunmayan ya da çekimser oy kullanan 52 kişinin varlığına

rağmen çoğunluğu elinde tutan Anavatan Partisi'nin lideri

ve eski Cumhurbaşkanı Turgut Özal, gerekli oyu toplama

konusunda pek sorun yaşamamıştı.

     Amerikalı yetkililer, AKP lideri Recep Tayyip Erdoğan

ile dönemin Başbakanı Abdullah Gül'ün de 2003'te aynı parti

disiplinini temin edecebileğini varsaymışlardı. İstihbarat

Komitesi'nin üst düzey üyelerinden Demokrat Parti mensubu

Senatör Jay Rockefeller, oylamanın ertesi günü CNN'e yaptığı

açıklamada, "Bu, bizim amaçlarımız açısından çok ters bir

gelişme. Beni fazlasıyla şaşırttı" demişti. [8] Oylama

öncesinde siyasi ortamı değerlendiren Türk ve Amerikalı

gazeteciler, Amerikalı yetkililere özel olarak sızdırdıkları

bilgilerle Erdoğan'ın bu tasarıyı onaylamayı sahiden de

istediğini, ancak AKP'li milletvekilleriyle parti

yöneticilerinin parti üyelerini oy vermeye ikna etmek 

konusunda bireysel olarak sorumluluk üstlenmediklerini;

AKP'nin düzensizliği nedeniyle de parti yönetiminin tasarıyı

geçirecek kadar oy bulunmadığının farkında olmadığını haber

vermişlerdi.

     Tasarının reddedilmesinde başka etkenler de rol oynamış

olabilir. Bazı Iraklı Kürt iş adamı ve politikacıların

ifadelerine göre de, Kürdistan Demokratik Parti (KDP) lideri

Mesud Barzani, topraklarına Türk askerlerinin girmesini

engellemek amacıyla, Türkiye'nin güneydoğusundan gelen AKP'li

milletvekillerini savaşa karşı oy kullanmaya -bazı durumlarda

da parayla- özendirmişti. Türk topraklarının kullanılmasına

yönelik iznin alınamamasının sebebi ne olursa olsun birçok

Amerikalı yetkili de, Erdoğan ile Gül'ün içtenliğini

sorgulamaya başladılar.

     Amerikan diplomasisi de hatasız değildi ve hatta

kabahatin büyüğü de onlardaydı. Türk üsleri ve topraklarının

kullanılması Amerikalılar için askeri açıdan vazgeçilmez

olmamakla birlikte ABD, gerek askeri gerekse politik

mülahazalar doğrultusunda Türkiye'nin 2003 Irak Savaşı'na

katılmasını fazlasıyla istiyordu. Bu da, Dışişleri

Bakanlığı'nın üst düzey diplomasi yürütmedeki başarısızlığını

her zamankinden de tuhaf bir görünüme sokuyor: Irak'ın

Kuveyt'i istila etmesiyle Çöl Fırtınası Harekatı arasında

geçen süre içinde Dışişleri Bakanı James Baker, Türkiye'yi

dört kez ziyaret etmişti. Mevcut Dışişleri Bakanı Colin

Powell ise, 2001'de yaptığı kısa bir ziyaretin dışında,

Millet Meclisi'nin yaptığı oylamanın bir ay sonrasına kadar

Türkiye'ye gitmedi. [9] 2002 sonları ve 2003 başlarında

Angola'ya, Cape Verde'ye ve Kolombiya'ya gidecek zamanı

bulabilen Powell'in Türkiye'yi ziyaret edememesi, yönetimi

altındaki Amerikan resmi diplomasisinin başarısızlığının da

bir göstergesi niteliğindedir. Gerek Dışişleri Bakanlığı

gerekse Ankara'daki ABD Büyükelçiliği, Amerika'nın Türkiye'ye

yönelik yaklaşımlarını farklı yollardan ve el yordamıyla

yürüttüler. Şubat 2003'te Powell, müzakereleri yönetmesi

için Büyükelçi Marisa Limo'yu oraya gönderdi. Lino, yanlış

bir işe gönderilen güçlü bir kadındı. Kendisi, Suriye ile

Irak konusunda deneyimliydi ve Arnavutluk'ta büyükelçilik de

yapmıştı, ama Türkiye ile ilgili pek fazla deneyimi yoktu.

[10] Irak'taki ABD-Türk işbirliğini konu alan askeri

mutabakat zaptını müzakere eden ABD heyetinin başkanı olarak

Lino, husumet yüklüydü ve ABD yanlısı Türk diplomatların bile

ifade ettiği üzere, dürüst davranmıyordu. [11] Buna karşılık

Ankara'nın, Türk heyetine başkanlık yapması için Büyükelçi

Deniz Bölükbaşı'yı seçmesi de aynı şekilde talihsizlikti.

Ankara ile Washington nihayetinde bir anlaşmaya vardılar,

ancak Bölükbaşı'nın Ankara'da da iyi bilinen aşırı

milliyetçiliği, gerek kendisi gerekse Lino'nun müzakerecilik

konusundaki deneyimsizlikleri de eklendiğinde ortam

olumsuzlaşmıştı. Savaş arefesinde ikili ilişkilerde yaşanan

aşınmada Amerika'ya düşen payın büyük bölümü, Ankara'daki

ABD Büyükelçiliği'ne aittir. Savaş öncesindeki pazarlıklar

sırasında Büyükelçi W. Robert Pearson, gerek Amerikan gerekse

Türk basınına Türkiye hakkında aşağılayıcı ifadeler kullandı.

[12] Türkiye'deki politik ortama da kulakları tıkalıydı. Türk

yetkililerin özel olarak yaptıkları ricalara rağmen, oylama

günü Büyük Millet Meclisi'nde Amerikalı diplomatların

bulunmasının, Amerika'nın asker sevkiyatına karşı güçlü

milliyetçi tepkiler doğurabileceği yolundaki uyarıları

dikkate bile almadı. Pearson ayrıca, kendi kişisel

sorumluluklarını da ciddiye almadı; ve ülkeden ayrılmadan

kısa bir süre önce diplomatik bir resepsiyonda yaptığı

açıklamada, söz konusu oylamadan bir önceki günü Türk iş

adamı Mustafa Koç ile golf oynayarak geçirdiğini söyleyerek

Amerika'daki siyasi karar mercilerini de şaşkınlığa uğrattı.

Gerek Pearson gerekse kendisine bağlı personel, Amerika'nın

politikalarını Türk basınına anlatmakta başarılı olamadılar.

Yalanlar yazan gazeteciler sık sık büyükleçiliğin

etkinliklerine davet edilir ve yaptıkları kışkırtmaların

sözü bile edilmezken, büyükelçilik, Amerika yanlısı birçok

gazeteci ve yetkiliyi dışladı. Belki de altında bir kasıt

yoktu, ama bu küçümsemeler, Amerikan politikalarının,

Türkiye'deki yandaşlarını küstürmese bile en azından

morallerini bozdu ve Türk toplumuna da Washington'un

dostlarına pek önem vermediği yolunda işaretler gönderdi.

Daha büyük ölçekte ise ABD Büyükelçiliği, resmi politikayı

uygulamakta başarısız kaldı. Büyükelçilik yetkilileri Irak

müdahelesini etkin bir biçimde anlatamadılar ve hatta

Türkiye'de öne sürülen hatalı görüşlere de karşı çıkmadılar.

Örneğin, birçok Türk yetkili, Irak harekatının Türk

ekonomisini ve turizm endüstrisini harap edeceğini öne sürdü.

Keza parlamentodaki muhalefeti oluşturan Cumhuriyet Halk

Partisi'nin lideri Deniz Baykal da, Irak müdahelesinde

Amerika ile işbirliği yapılması halinde Türkiye'nin turizm

gelirlerinde 10 milyar dolarlık bir kayıp oluşacağını iddia

etti. [13] Kısa sürede yaşanan gerçekler ise bunun tersini

kanıtladı. Irak'taki isyanlara ve güvenlik sorunlarına

rağmen 2004 yılında Türkiye'nin turizm gelirleri yüzde 32.5

oranında artarak 15.9 milyar dolara yükseldi. [14] Türk

yetkililerin zarar etme olasılığını büyütmüş olmaları

ihtimaline karşılık -çoğu Türkiye'de yeni olan- Amerikalı

meslektaşları da, George W. Bush ve Bill Clinton

yönetimlerinin 1991 Çöl Fırtınası Harekatı ve bunu izleyen

Kuzeyden Keşif Harekatı sırasında yaptığı kayda değer

fedakarlıklar için Türkiye'ye bir tazminat ya da ödül

vermeyi becerememiş olmasından ötürü Türk devlet makamları

ve kamuoyunda duyulan hayal kırıklığının da farkına

varamadılar.

 

     --Oylama Sonrasında El Yordamıyla Arayışlar--

 

     Büyük Millet Meclisi'nin Amerikan kuvvetlerine izin

vermeyi reddetmesi, bunu izleyen yanlışların sebebi olmasa

bile ABD-Türk ilişkilerinin altına düşülen bir dip not

olabilir. Hava öylesine bozuldu ki Türk yetkililer,

Mart 2003'te müzakerelere katılmak üzere Esenboğa hava

limanına gelen Amerikan heyeti mensuplarını vize ücretinden

muaf tutmayı bile reddettiler. Ankara'daki Sheraton

Oteli'nde de otel yetkilileri, "tesisattaki arızalar

nedeniyle" Amerikalı delegelerin odalarını sabah erken

saatlerde zorla değiştirdiler. Aynı gün ilerleyen saatlerde

ise bu boşaltılan odalara -Amerikalı yetkililerin gözleri

önünde ve Iraklı Kürt heyetinin gelmesinden de kısa bir süre

önce- Türk güvenlik görevlileri yerleştiler. Türk istihbarat yetkililerinin bu tip uygulamaları anlayışla karşılanabilir,

ancak uygulamalardaki nezaket eksikliği de ters sonuçlara yol

açtı.

     Ankara yönetiminin Irak muhalefetiyle görüşmek için

savaştan önceki haftayı seçmesi de akıllıca değildi. Burada

en çekişmeli tartışmalar, Irak Türkmen Cephesi'nin Irak'taki

muhalefet yönetiminde üstleneceği rol konusunda yapıldı. ABD

heyeti, Irak Türkmen Cephesi'nin Irak muhalefetine katılmasına

izin verilmesini tercih ederken, Iraklı Kürt politikacılar

açısından da Türkiye'nin ev sahipliğinde ödün vermek, ABD'nin

ev sahipliğinde ödün vermekten daha zor oldu. Müzakere yerinin

seçimi, kısmen de Özgür Iraklılar için Başkanlık özel

temsilcisi ve büyükelçisi Zalmay Halilzad'ın hatasından

kaynaklandı. Halilzad, Washington'un toplantı yerine ilişkin

kaygılarını dikkate almadı. Kendisi, Ankara'da basının ve

diplomatik çevrelerin ilgi odağı olabilecekti, ancak

Washington'da böyle bir şey mümkün değildi. Halilzad çok

hırslıydı ve maiyetindeki birçok kişi de, onun kendisini

Richard Holbrook tipinde biri olarak gördüğü kanısına

kapılıyordu. [15] Görüşmelerin Ankara'da yapılması ve savaşın

başlamasına bir haftadan az bir süre kalmış olması nedeniyle

de Bush yönetiminin, heyetlerin önemli konularda çıkmaza

düşmeşi durumunda bir anlaşma temin edebilecek -Colin Powell,

Condoleezza Rice, Donald Rumsfeld, Dick Cheney ve hatta

Başkanın kendisi gibi- en üst düzey yetkililerini getirmesi

maalesef mümkün olamadı.

 

     --Türkmen Sorunu--

 

     Birbirini izleyen Türk hükümetlerinin tamamı, Irak

Türkmen cemaatiyle ilgilenmektedir. Eskiden beri de Türkler,

Irak'ta üç milyonu aşkın Türkmen bulunduğu iddiasındalar.

[16] Iraklı Musevi cemaatinin yanı sıra bu Türkçe konuşan

Iraklılar geleneksel olarak ülkenin seçkin iş ve meslek

çevrelerini ve hatta Osmanlı döneminde siyasi eliti de

oluşturuyorlardı. 1991 ayaklanmasını ve Kuzey Irak'ta bir

güvenlikli bölge oluşturulmasını takiben bazı Türkmen

gruplar bir araya gelerek Irak Türkmen Cephesi'ni (ITC)

oluşturdular. ITC başlangıçta Türk Hükümetinden bağımsız

hareket etmekle birlikte kuruculardan Muzaffer Aslan gibi

bazı eski yöneticiler, Türk askerleri ve istihbaratının

beceriksizce müdahelelerinin giderek arttığından şikayet

ederek 1996 yılında örgütten ayrıldılar. ABD'li yetkililer

ayrıca, ITC'nin Türk Genelkurmayı ve Milli İstihbarat

Teşkilatı ile de bağlantı içinde olduğu kanısında. Iraklı

Türkmen yetkililer de, müzakere sürecinde Türk askeri ve

istihbarat yetkilileriyle sık sık görüş alışverişi yapmak

suretiyle bu kanaatin daha da güçlenmesine yol açtılar.

     Iraklı Türkmenler, ABD-Türk ilişkilerini, her seferinde

de olumsuz olmak kaydıyla, çeşitli biçimlerde etkilediler.

Dışişleri ve Savunma bakanlıkları Washington'da bir ITC

bürosu açılmasını memnuniyetle karşılarken, bu büronun

direktörü olan Orhan Ketene, Amerikalı yetkilileri gereksiz

yere kızdırarak Türk yetkililerle olan ilişkilerde olumsuz

bir seyre yol açtı. Örneğin Ketene, bazen Savunma Bakanına

başvurarak aynı gün için görüşme talep ediyordu, böyle kısa

süre içinde görüşme yapmak ise yalnızca büyükelçiler için

değil, Amerikalı parlamenterler için bile mümkün olmuyordu

ve her şeyin ötesinde de görüşme isteyen taraf, görüşmenin

konusunu bile açıklamayı reddediyordu. Kendisi, bizzat

aldığı randevulara gelmemesiyle ün kazandı (KDP'nin

Washington temsilcisi Ferhad Barzani de aynı üne sahipti).

Bazı Amerikalı yetkililer, Iraklı Kürtlere açıkça sıcak

davranırken Ketene, en fazla Türk yanlısı olan Amerikan

hükümet yetkililerine bile Kürt yanlısı oldukları

gerekçesiyle çatıyordu. Tıpkı Pearson'un Ankara'da sohbet

ettiği Türkleri eleştirmesi gibi Ketene de, Washington'da

aynı şekilde davranarak hükümet yetkililerine karşı sık sık

ağzını da bozuyordu; her iki durumda da bu tür davranışlar

amatörceydi ve özellikle de çalışma düzeyindeki yetkililer

arasındaki ilişkileri olumsuz etkiliyordu.

     Türkmen sorunu, müzakereleri başka biçimlerde de

gölgeledi. Amerikalı yetkililer, ITC lideri Sanan Ağa'nın

Iraklı Kürtleri hedef alan, ancak Amerikalıların da

bulunacağı bir yerde düzenlenen bir bombalı saldırıya

karışmış olduğu suçlamasını öğrendikten sonra bu kişiyle

yapılacak olan görüşmeyi ertelediler. ABD hükümeti ITC ile

çalışmaya hazırlanırken, gerek Amerikalı gerekse Türk

yetkililer, bu bir tek kişi için diplomatik birikimlerini

büyük bir ölçüde boşa harcadılar. Ağa'nın altı kişilik

Irak muhalefet yönetimine girmek istemesi ve Washinton

yönetiminin Irak Kürt yönetiminden bu tavizi zorla

koparmasının ardından bile Ağa, herhangi bir Iraklı grupla

birlikte çalışma konusundaki isteksizliğinin devam ettiğini

söyleyince, artık geride kalan bütün iyi duygular da

buharlaşıp gitti. Türkmen sorunu, Saddam yönetiminin

devrilmesini takip eden dönemde ABD-Türk ilişkilerinde bir

çıban oluşturdu. En basitinden birçok Iraklı Türkmen -ve

özellikle de Şii olanlar- ITC'nin kendilerini temsil

etmesini reddediyor, çünkü bu örgütün Sünni cemaatine yakın

durduğunu ve Iraklı seçmenlerden çok Türk seçmenlerle

ilgilendiğini düşünüyorlardı.

     (Iraklı) Kürdistan Bölgesel Hükümeti, Touz ve Dohuk gibi

karışık etnik unsurların yaşadığı kentlerde Kürt bayrakları

dağıttığı zaman bile bir çok Türkmen, buna tepki olarak uçuk

mavi ve bayaz renkli ITC bayrağı yerine farklı Şii grupların

siyah, yeşil ve kırmızı bayraklarını çektiler. Geçici

Koalisyon Yönetimi idari direktörü Ryan Crocker de Geçici

Yönetim Konseyi'ne Songül Çapuk'u seçerek ilişkilerin daha da

bozulmasına yol açtı. Kariyerinin büyük bir bölümünü Dışişleri Bakanlığı'nın Yakın Doğu İlişkileri Bürosu'nda geçirmiş olan

Crocker, Türklerden çok Arapları ilgilendiren konulara

hassasiyet gösteriyordu. Çapuk'u atamasının öncelikli sebebi

de, Yönetim Konseyi'nde bir kadına ihtiyaç olduğunu

düşünmesiydi ve bu kişinin yalnızca Kerkük'te değil, Irak'taki

tüm Türkmen cemaati içinde de bir seçmen tabanının

bulunmadığını dikkate dahi almadı. ITC, Amerikalılar ile daha

iyi bir çalışma ilişkisi geliştirmiş olsa ya da sürece daha

erken katılmış olsa, süreç üzerinde çok daha büyük bir etkide

bulunmuş olurlardı. Çapuk'un atanması ve yöneticiliğin

gerektirdiği dirayeti göstermekte başarısız kalması, Türkmen

cemaatinin de fiilen oy kullanma hakkından mahrum kalmasına

yol açtı.

     Türk Dışişleri Bakanlığı ile Genelkurmay'ının

Türkmenlere yönelik orantısız ilgisi, Türklerin Irak'taki

etkinliğini de belirgin biçimde azalttı. Türk yetkililer,

Amerikalı mevkidaşlarında Ankara'nın Bağdat ya da güney

Irak'taki gelişmelerle değil, yalnızca Kuzey Irak'la

ilgilendiği izlenimini uyandırdılar, halbuki Amerika'nın

baş müttefiklerinden biri olarak Türklerin bu konularda

verecekleri tavsiyeler başlangıçta büyük bir memnuniyetle karşılanabilirdi. Türk yetkililer, Washington'un izleyeceği

politikalar ana hatlarıyla belirlendikten sonra engel

çıkarma tehditleriyle bazı tavizler koparmaya çalışacaklarına,

politikaların belirlenmesi sürecine daha kuluçka dönemindeyken

katılmış olsalardı, gerek Türkmen politikası gerekse Irak'a

ilişkin daha genel konularda çok daha büyük bir etkinliğe

sahip olabilirlerdi. (MSO/MDK/ÇS)

 

    

 

05/05/2005   19:20:31

BYEGM  Haber No: 057

 

AEI: "BİR YANLIŞLIKLAR KOMEDYASI: AMERİKAN-TÜRK DİPLOMATİK

      İLİŞKİLERİ VE IRAK SAVAŞI" (2)

 

     ANKARA, 05/05(BYE)--- Washington'da faaliyet gösteren

Amerikan Girişimciler Enstitüsü'nün (AEI) internet sayfasında

02 Mayıs 2005 tarihinde, Michael Rubin imzasıyla ve yukarıdaki

başlık altında yayımlanan yazının çevirisi şöyledir:

 

     --Kürt Sorunu--

 

     1 Mart kararı, ABD'nin savaş planlarına indirilen bir

darbeydi, ancak Amerikalı yetkililer, Türkiye'nin katılımını

arzu etmişlerse de sonraki gelişmeler, bunun çok da hayati

bir önem taşımadığını gösterdi. Bununla birlikte, Büyük

Millet Meclisi'nin bu kararı bazı sonuçlara da yol açtı. Eğer

Türkiye, Kuzey Irak'taki Amerikan askerlerine askeri açıdan

destek veremeyecekse ABD kuvvetlerinin Iraklı Kürt milislerle

ortaklığı güçlendirmek dışında fazla bir seçenekleri

kalmıyordu. Iraklı Kürtler, Amerikan askerlerini kucakladılar.

Özellikle de Kürdistan Demokratik Partisi, Amerikan

askerlerine ziyafetler çekti, bazı komutanlara ve siyasi

görevlilere halılar ve altın mücevherat türünden hediyeler

yağdırdı ve maalesef bu görevliler de bu tür hediyeleri kabul

ettiler. Hatta Erbil'deki 40. Sivil İşler Birimi Komutanı,

Kürtlerin hediyelerini kabul ettiği gerekçesiyle ABD

yetkilileri tarafından görevden alındı ve hakkında yolsuzluk

soruşturması başlatıldı. Durumun daha da bozulmasına yol açan

şeyse, Irak'taki birçok üst düzey ABD yetkilisinin, 1991'deki

Çekiç Güç Operasyonu'ndan edindikleri tecrübeyle Kürtlere

duygusal yaklaşmaları ve Iraklı Kürt siyasi liderlerin

yaptıkları yolsuzlukları da yetki suistimallerini de

görememeleriydi; çünkü bu iki olgu da birbirini izleyen

12 yıl boyunca giderek yaygınlaşmıştı.

     Geçici Koalisyon Yönetimi yetkilisi L. Paul Bremer ve

diğer üst düzey diplomatlar, Kürtlerin misafirperverliğini

fazlasıyla kabul etmek suretiyle, kasten olmasa bile simgesel

olarak Iraklı Kürtlerin siyasi konulardaki uzlaşmaz tavrını

onaylamış oldular. Örneğin Geçici Yönetim Konseyi'nin

kurulduğu 13 Temmuz 2003'ü izleyen bir kaç ay boyunca KDP

lideri Mesud Barzani, Bağdat'a gitmeyi reddederek Selahaddin

Massif'in eski evlerinden birini kendi özel kullanımına

tahsis ettiği Sar-i Reş'de kalmayı tercih etti. Bremer ise,

Sar-i Reş'e gitmesinin, Amerikalıların pozisyonuna ters

düştüğü yolundaki uyarıları da bir kenara bırakarak

helikopterlerini ve maiyetini defalarca Barzani'nin

karargahına götürdü. Amerikalı diplomatlar, Barzani'nin özel

konutunda şarabın ve yemeklerin tadını çıkarırken sıradan

Kürtler de bu tek yönlü ziyaretleri Amerikalıların Barzani'yi

kabullendiği şeklinde yorumladılar ve Washington'un, ülkenin

her yanında yaptığı gibi Kuzey Irak'ta da aynı demokratik

reformlar için ısrarcı olmayacağının bir işareti olarak

algıladılar. Bremer'in bu toyluğu, Amerikalıların konumunu güçlendireceğine onların zaafını gösteren bir imaj oluşturdu.

     ABD askerlerinin Iraklı Kürtleri koruduğu görüşüne

yapılan bu katkı, normal olarak askeri işlerle uğraşan gerek

Amerikalı gerekse Türk birçok diplomatın algılayamadığı ve

anlayamadığı ve bir öfkeyi de kalıcı hale getirdi. Birçok

askeri görevli, özel konuşmalarında Amerikan askerlerinin

ölümünü Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 1 Mart kararına

bağlıyordu: Koalisyon güçleri bir kıskaç harekatıyla Irak'a

iki yönden girebilmiş olsa, o zaman Cumhuriyet Muhafızları

ile Saddam'ın Fedaileri de Amerikalıların ilerlemesine karşı

güçlerini böylesine birleştirerek direnemeyeceklerdi. ABD

kuvvetlerinin Türk askerleriyle olan ilişkileri düzeltmemesi

talihsizlikti, ancak bu da politikadan çok bürokrasiden

kaynaklandı. Türk diplomatların, ülkelerinin batı ile doğu

arasında çok önemli bir ülke olduğunu ilan etmelerine [17]

karşın bu ülkenin coğrafi konumu, ABD'nin askeri

planlamasını da karmaşıklaştırıyordu. Teknik açıdan ABD'nin

Türkiye ile olan askeri ilişkileri Avrupa Komutanlığı (EUCOM)

çerçevesinde iken, Irak ile Arap dünyası söz konusu olduğunda

Merkez Komutanlık (CENTCOM) öne çıkıyordu. EUCOM

yöneticilerinin Türk siyasetini ve demokrasisini anlamalarına

karşın CENTCOM yetkilileri, Türk yetkililerle konuşurken sanki

onların da Basra Körfezi'ndeki diğer Arap seçkinler gibi bir

demokratik seçmen tabanları yokmuş gibi davrandılar. Türk

Genel Kurmayı ile CENTCOM arasındaki kişisel ilişkilerin

zayıflığı, ABD, Türkiye ve Iraklı Kürtler arasındaki dengeleri

de altüst etti ve 4 Temmuz 2003 günü Süleymaniye'deki ABD

güçleri, Bremer'in de rızasıyla bir Türk komando birimini göz

altına aldılar.

     Amerikalı yetkililer, Türk birliğinin mevcudiyetini

ciddiye almışlardı, çünkü Türklerin Irak'a sızmasına yönelik

en ufak bir tolerans, İran birliklerini de aynı şekilde

davranmaya yöneltecek bir siyasi ve diplomatik gerekçe

oluşturacaktı. Gerçi 173. Havadan İndirme biriminin Türk

askerlerini kelepçeleyip kafalarına da başlık geçirmemesi

gerekiyordu, ama Türk siyasi yetkililerinin, bu olayı

basına sızdırma kararı, bunu izleyen çığlıklar ve

genellikle abartılı yorumlar da olayın düzeltilmesine

yönelik girişimleri engelledi. Bremer Türk komando

birliğini Kerkük'teki bir siyasetçiye suikast planlamakla

suçlarken Türk yetkililer de bunu yalanlıyorlardı; gerçeği

ise ancak tarihçiler ortaya çıkaracaktır. Çalışma düzeyinde

ise bu olaydan kaynaklanan güvensizlik ve husumet,

ABD-Türkiye ilişkilerine 1 Mart 2003 oylamasından çok daha

büyük bir hasar verdi. 4 Temmuz 2003'ten sonra Bremer

giderek daha fazla Türk aleyhtarı oldu. 6 Ekim 2003 günü

Büyük Millet Meclisi Irak'a Türk barış görevlileri

göndermeyi kabul etti. ABD Dışişleri Bakanlığı, Pentagon

ve Ulusal Güvenlik Konseyi de ender rastlanan bir söz

birliğiyle bu kararı memnuniyetle karşıladıklarını beyan

ettiler. Ancak Bremer öfke içindeydi. Yönetimdeki ekibine

Türk askerlerinin Irak'a girmesini engelleyecek gerekçeler

bulmaları talimatını verdi ve Washington da, ortaklık

önerisini geri çekerek Türk barış görevlilerinin gönderilmesi

için gereken oy sayısını temin etmek amacıyla siyasi

sermayesinden fazlasıyla fire vermiş olan Erdoğan'ı mahcup

duruma düşürdü. Amerikalıların, Kürdistan İşçi Partisi'ne

(PKK) yönelik hiçbir işlem yapmaması da askeri ilişkilerin gerginleşmesinin hem sebebi hem de sonucu oldu. Amerikan

kamuoyu, Türkiye'nin karşı karşıya bulunduğu terörist

tehdidi anlamamaktadır. Amerikan basını sık sık Türkiye'yi

ihmal etmektedir. İsrail'deki tek bir terör olayı bile

ABD'de haber başlıklarına taşınırken PKK'nin son aylarda

düzinelerce kişiyi katletmesinden pek bahsedilmemektedir.

ABD askerleri, PKK'nın, Kuzey Irak'taki mevcudiyetine

tolerans göstermek suretiyle Başkan Bush'un Teröre Karşı

Küresel Savaş'ının ruhuna da, maddesine de aykırı

davrandılar.

     Türk yetkililer defalarca Amerika'nın PKK'ye karşı somut

bir eyleme girişmesini talep ederken, -Erdoğan, bu sorunu

Haziran 2004'te İstanbul'daki NATO zirvesi sırasında Bush'a,

Şubat 2005'te de Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice'ye açmıştı-

Türk yetkililerin Amerikalı mevkidaşlarına getirdikleri

sorunların genişliği de tersine kaygı konusu olan her biri özel

konular üzerindeki dikkatlerin dağılmasına yol açtı. Taleplere

-Türk Genelkurmayı içindeki pratik düşünceli kişilerden gelen

gayrıresmi çağrılar doğrultusunda kısıtlı bir biçimde de olsa-

cevap verilmemesi, Bush yönetiminin samimiyetsizliğinden değil,

daha çok CENTCOM'un ataletinden kaynaklandı. Irak'taki ABD

askeri yetkilileri, Amerikan güçlerine karşı bir terör

hareketini kışkırtmaktan korkuyor ve PKK teröristlerinin

ateşkes kararını terkettikleri 1 Haziran 2004 gününden bu yana

yaptıkları tahribatı da anlamıyorlardı. Bir zamanlar PKK ile

mücadele etmiş olan, ancak son yıllarda bu örgüte pasif destek

veren KDP de harekete geçme konusunda cesaret kırıcı biçimde

davrandı. Bundan dolayı da CENTCOM, yalnızca zaman kazanmaya

yönelik bir cevap üretti: PKK'ye yönelik bir operasyon planlama

talebini kabul etti, ancak baskıların sürekliliği olmadığı için

de yöneticiler, planlamayı tamamlama ve harekete geçme eğilimi göstermiyorlar. Umarız ki Rice, Powell'in aksine Amerikalıların

PKK'ye karşı alacağı önlemler konusunda vermiş olduğu sözlerin

yerine getirilmesini temin eder. [18]

 

     --Kerkük ve Gelecek--

 

     Türk-Amerikan ilişkileri, bir kez daha kriz noktasına

yaklaşıyor. Büyük ve küçük rahatsızlıklar çözümsüz

kalmışken, çözümü ancak ortaklık içinde mümkün olan

sorunlar da büyüyerek krizlere dönüşüyor. Bunun son örneği

ise Kerkük'tür. Washington yekililerinin büyük bölümü

30 Ocak 2005 günü Irak'ta yapılan seçimleri kutlarken,

Erdoğan şöyle bir uyarıda bulundu: "Bölgeye demokrasi

getirmeye geldiklerini iddia eden güçler, buradaki

antidemokratik emellere karşı duyarsız kalmayı tercih

ettiler. Bu coğrafyanın yıllar sürecek bir karmaşaya

sokulmasına Türkiye'nin izin vermeyeceğini herkes bilmek

zorundadır". [19] Kerkük'ün şu anda uluslararası bir sorunun

kaynağına dönüşmekte olması, yalnızca ABD-Türk ilişkilerindeki

durumun değil, aynı zamanda Ankara'nın Irak'taki etkinliğini

azaltan ve iki yıldır süren Türk politikalarının da bir

yansımasıdır. Süleymaniye ve Şamşamal'daki Kürtlerin Kerkük'e

akmasının durdurulmasına yönelik talepler, Türkiye'de

milliyetçi bir destek toplamaktadır. Kürdistan Yurtseverler

Birliği'nin (KYB) bu kente taşınmaları için Kürtlere baskı

yaptığı ve hatta buna uymadıkları takdirde hükümet mevzileri

ve tesislerinden üzerlerine ateş açma tehdidinde bulunduğu

doğru olmakla birlikte, Saddam Hüseyin döneminde kentten

kaçan birçok Türkmenin rahat bir orta sınıf yaşamı temin

etmiş oldukları Bağdat'tan ayrılmaya pek yanaşmadıkları da

aynı derecede doğrudur. Kerkük'te sağlam Türkmen bölgeleri

-özellikle de kale ve hava alanı çevresinde- mevcuttur,

ancak bunlar hiçbir büyüme eğilimi göstermemektedir.

Amerikalı yetkililer, Türklerin kaygılarını anlayışla

karşılamakla birlikte, Kerkük'e göç konusunda Washington'un

yapabileceği fazla bir şey yoktur: Iraklıların belli

kentlerde yaşamasını yalnızca etnik kökenlerine dayanarak

yasaklamak, Amerikalı yetkiller açısından siyasi olarak

imkansızdır. Türk yetkililer bu Kürt göçüne daha etkin bir

biçimde karşı koyabilir ve bu noktada da Amerikan yardımına

ilişkin şikayetleri, Kürtlerin yolsuzluklarını ve Kürtlerin

yetki suistimallerine ilişkin kesinleşmiş ve doğru

şikayetleri gerekçe gösterebilirler. Gerek ABD gerekse

Türkiye'nin Irakta birçok ortak çıkarları bulunmaktadır ve

birbirini diplomatik husumetlerle tehdit edeceklerine

işbirliği yapsalar çok daha fazla kazanım sağlayabilirler.

Örneğin, Türk Hükümeti, her tür diplomatik yönteme

başvurmakta, Amerikalıların Irak'taki Amerikan mevzileri

için İncirlik hava üssünü kullanmasını gelecekte engelleme

tehdidinde bulunmaktadır. [20] Ancak Türklerin bu tür

talepleri, Washington'un Kürtlerden taviz koparmasını tam

tersine zorlaştırmaktadır. Gerek Kürdistan Demokratik Partisi

lideri Mesud Barzani, gerekse Kürdistan Yurtseverler Birliği

lideri Celal Talabani, ABD askerlerinin kendi topraklarında

kalıcı bir üs kurmasını istiyorlar. Ankara, ABD'nin

Türkiye'de hoş karşılanmayacağının işaretlerini verdiği

takdirde Amerikalıların Kürt federasyonu ya da Kerkük'ün ve

petrol yataklarının bu federal birim içindeki statüsü gibi

konulardaki pazarlık gücü de azalmış olacaktır.

     Ancak ABD ile Türkiye ortak bir cephe oluşturdukları

takdirde hem Irak'taki istikrarı hem de Türkiye'nin

güvenliğini daha sağlam bir biçimde teminat altına

alabilirler. ABD-Türk diplomatik ilişkileri, iki yılı aşkın

bir süredir bir yanlışlıklar komedyası halindedir. Yapılan

hatalar olmamış sayılamaz ve ilişkileri yeniden inşa

etmek de yıllar alabilir. Her iki taraf da birbiri için

vazgeçilmez değildir, ancak ilişkilerinin daha da bozulması

halinde gerek Washington gerekse Ankara çok şey

kaybedeceklerdir. Etkinlik, en fazla ortaklık içinde

gösterilebilir. Türkiye'deki politikacılar için seçim günü

tekrar yaklaşırken Türkiye'deki Amerikan karşıtlığının

sürmesi de popüler ve hatta siyasi açıdan yararlanılacak bir

yöntem olabilir, ancak Kerkük'ün statüsü gibi sorunlar

çözülmeden dururken ve Irak Anayasası'na ilişkin en önemli

tartışmalar daha başlamamışken ABD-Türk birlikteliği,

kaybedilemeyecek kadar önemlidir. Türk ve Amerikan politikacı

ve diplomatlar geçmişteki hatalarını kabul edip bir kenara

bırakmazlarsa ikili ilişkiler bozulmaya devam edecek ve bu,

yalnızca bir zamanlar çok özel olan bu ilişkiyi değil,

Türkiye'nin güvenliğini ve Irak'ın gelecekteki şeklini de

etkileyecektir.

 

     Notlar:

 

     1. Leyla Boulton, "Türkiye, Terörle Savaş İçin

Yurtdışına Asker Gönderecek", Financial Times,

11 Ekim 2001 (BYEGM, 11 Ekim 2001, Haber No:80)

     2. "İktidar Partisi Milletvekilleri, Türkiye-ABD

Dostluk Grubu'nun Dağıtılmasını İstedi" Radikal,

5 Aralık 2004.

     3. Douglas J. Feith, "İkinci Dönemde Ulusal Savunma"

(Konuşma, Dış İlişkiler Konseyi, New York, 17 Şubat 2005).

     4. Robert L. Pollock, "Avrupa'nın Hasta Adamı-Yeniden"

Wall Street Journal, 16 şubat 2005. (BYEGM, 17 Şubat 2005,

Haber No:22)

     5. Charles M. Sennott, "ABD'ye İndirilen Darbe: Türkler

İzin Vermediler" Boston Globe, 2 Mart 2003. (BYEGM,

2 Mart 2003 Haber No:20)

     6. "Türkiye ABD'ye Burun Kıvırdı, Askerleri Reddetti"

Chicago Tribune, 2 Mart 2003.

     7. Jonathan Randal, "Türkiye Meclisi, Hava Üslerinin

ABD Saldırılarında Kullanılmasını Onayladı" Washington Post,

18 Ocak 1991.

     8. Jay Rockefeller, Wolf Blitzer ile söyleşi, Wolf

Blitzer ile Son Haber, CNN, 2 Mart 2003.

     9. Dışişleri Bakanlığı, "Bakanların Dış Seyahatleri"

(Tarihçiler Dairesi, ABD Dışişleri Bakanlığı, 2001-2004).

     10. "Mezunların Profili: Büyükelçi Marisa Lino"

(Brifing, Elliot Uluslararası İlişkiler Okulu, George

Washington Üniversitesi, 2003 Baharı)

     11. "Gazete Sütunlarından: Washington Görüşmelerinin

Perde Arkası", Turkish Daily News, 25 Şubat 2003.

     12. "Dumanlı Kafa Yapısı", Washington Times,

16 Ocak 2003.

     13. "Baykal AKP'ye Sordu, 'Siz Tetikçi misiniz?'",

Turkish Daily News, 5 Mart 2003.

     14. "Turizm, 2004 Yılında Türkiye'ye 15.9 Milyar

Dolar Kazandırdı", Ajans France-Presse, 26 Ocak 2005.

     15. Richard Holbrooke, Bosna Savaşı'na son veren

1995 Dayton Anlaşması'nın arabulucusuydu ve gelecekteki

bir Demokratik Parti yönetiminde dışişleri bakanlığının

önde gelen adayı sayılmaktadır.

     16. "Kim Kürt Devleti İstiyor?", Haftalık El Ahram,

10 Ekim 1996.

     17. Örnek: Uğur Ziyal, "Türk Dış Politikasında

Perspektifler: Irak'tan Sonrasını Beklemek"

(17 Temmuz 2003 günü AEI, Washington'da yapılan konuşma)

     18. "Türk Büyükelçi, Rice'nin PKK Konusundaki Sözüne

Değindi", Turkish Daily News, 4 Mart 2005.

     19. "Türk Başbakan, Irak Seçimlerinin Çarpıtılmış

Olabileceğini Söyledi", Associated Press Worldstream,

1 Şubat 2005.

     20. "İncirlik Üssü'nün Gelecekteki Kullanımı Büyük

Ölçüde Irak'a Bağlı", Turkish Daily News, 22 Şubat 2005.

(MSO/MDK/ÇS)

 

 

KATHİMERİNİ: "WASHINGTON'DA 15 GÜN SONRA NE KARARLAR VERİLECEK"

 

     ATİNA, 05/05(BYE)--- Tirajı günde 54 bin olan Kathimerini

gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Georgior Maluhos

imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan yorumun

çevirisi şöyledir:

 

     Biz görsek de görmesek de, tarih bazen yanımızdan geçer.

Birçok şey, tarihin bu pek nadir olan bahisleri ile davetlerine

karşı nasıl tepki gösterdiğimize bağlı. Zaten, Yunanistan'ın

varlığı, bu tür bir anın neticesidir: Yunan ayaklanması,

kanda boğulmuş ve özgürlük hayali yok olmuşken, Batı'nın

büyük güçlerinin donanmaları Osmanlıları İnebahtı'da

yenmiş ve sonunda çağdaş Yunanistan'ın oluşmasına izin

vermişlerdir.

     Çağdaş Yunanistan'ın doğuşu gibi, yaşamasının devamı

da Batı dünyasının bölgedeki seçeneklerinin neticesidir:

1897'de, Yunanistan için intihar oluşturan bir savaşın

sonunda Türkler herhangi bir direnişle karşılaşmadan azgınca

bütün ülkeyi işgal etmek üzere ilerleyerek Atina'ya

yaklaşıkları bir sırada onları İngilizler durdurttu. 15

yıl sonra, birkaç hafta süren Balkan Savaşları sırasında

Venizelos, Osmanlı İmparatorluğu'nun dağılması prosedürü

sırasında ülkenin çıkarlarını Batı'nın çıkarlarına bağladığı

için Yunanistan'ı iki misli genişletti. Ardından

Venizelos, ülkenin Batı uğruna stratejik rolünü güvence

altına almak için "Selanik Devleti" ile yaratmış olduğu

Yunanistan'ı ikiye bölmekte tereddüt etmedi. Fakat, yine

birkaç yıl sonra, 1922'de Yunanistan Küçük Asya felaketini

yaşadı: Halefleri, Venizelos'un, İstanbul ile Küçük Asya'ya

Batı'nın temsilcisi olarak gitmediğine, Bizans

İmparatorluğu'nu canlandırmak isteyen Megali İdea taraftarı,

Yunanistan için özerk bir rol oynamak isteyen imparatorluk

hayalleri dolu biri olarak gittiğine inandılar. Halbuki

Venizelos'un bu tür düşünceleri hiçbir zaman olmadı ve

Yunanistan Batı'nın sivri ucu olarak rol oynadığını

unutmasını çok pahalıya ödedi. Aynı şekilde 20 yıl

sonra da, ülkenin Sovyet etkisi dışında kalması için

dökülen Yunan kanıyla da yine bir o kadar ödedi.

Fakat, aynı anda, II. Dünya Savaşı'na girmeyen Türklerin

de talep ettiği Onikiadalar'ı alarak, Batı dünyasının

ihtiyaçları için ülke yine büyüdü. O günden bugüne yaklaşık

60 yıl geçti ve bugün Irak savaşında Amerikan güçlerinin

topraklarından geçmesine izin vermemesi nedeniyle Türkiye'nin

artık güvenilir bir müttefik sayılmaması; Yunanistan'ı,

uzun yılların ardından tarih içinde defalarca kanıtlanmış

olan rolünü oynaması için yeni bir fırsatın önüne getiriyor.

     NATO ve Amerikalılar Selanik-Ege-Suda-Orta Doğu/Irak

deniz yolundan, bir Türk limanını kullanılsın ya da

kullanılmasın, en kısa zamanda yararlanmak istiyorlar.

Konuyla ilgilenenler, bu yolun askeri savunmasının, başka

bir ifadeyle Ege'nin savunmasının sağlanmasına hemen

katkıda bulunmak niyetinde olduklarını belirttiler. Bu

konu, diğer herhangi bir konunun önemini aşarak, Başbakan'ın

20 Mayıs'taki Washington ziyaretinin ana konusunu oluşturacak. Karamanlis'in oaradan, başka şeylerle birlikte Ege'deki

dengelerin tümünü değiştirecek olan iki süper güçlü Amerikan

destroyerini sağlayarak geri dönmesi olasıdır. Yunanistan, bu

hemen hemen "varlığıyla ilgili" olan rolü oynadığında

kazançlı çıktı, bu rolü unuttuğunda kaybetti. Bu nedenle,

bu belirsizlik döneminde geleceği belirleyecek olan bu

yolculuğunda herkes Başbakan'ı desteklemeli.

(ATBM/MK/NB)(EML/DG)

05/05/2005   15:41:51

 

ASBAREZ: "ANCA, BAŞKAN BUSH'U ERMENİ SOYKIRIMI KONUSUNDA

          DÜRÜSTÇE KONUŞMAYA ÇAĞIRDI"

 

     ANKARA, 05/05(BYE)--- ABD'de yayımlanan Asbarez

gazetesinin 4 Mayıs 2005 tarihli İngilizce sayısında

yukarıdaki başlık altında yayımlanan haberin özet

çevirisi şöyledir:

 

     Amerikan Ermeni Ulusal Komitesi(ANCA) Başkanı Ken

Haçikyan 3 Mayıs'ta ABD Başkanı Bush'a bir mektup

gönederek, 24 Nisan'da yaptığı açıklamanın yarattığı

hayal kırıklığını iletti ve bu konuyla birlikte Amerikan

Ermeni cemaatinin kaygı duyduğu bir dizi meseleyi

görüşmek üzere randevu talebinde bulundu.

     Başkan Bush'a, "trajik 24 Nisan olaylarını anma

gününde" Ermenilerin yanında yer aldığı için teşekkür

eden Haçikyan, Başkan'ın Şubat 2000'deki seçim

kampanyasında verdiği Ermeni soykırımını tanıma

vaadini yerine getirmeyişinden duyduğu kaygıyı dile

getirdi.

     Haçikyan mektubunda, "Bu vaadinizi yerine getirmeyi

reddetmeniz ve yönetiminizin Kongre'de Ermeni soykırımı

hakkında yasa çıkmasına sürekli muhalefet etmesi, bize

göre, Amerika'nın manevi öncülüğünün iflası olup, ulusumuzun

Kafkasya ve Orta Doğu'daki barış ve istikrara bağlı uzun

vadeli çıkarları açısından sakıncalı ve sığ bir yaklaşımdır"  

dedi.

     Başkan'ın Türk-Ermeni Uzlaşma Komisyonuna yaptığı

dolaylı göndermeyi de yorumlayan Haçikyan şunları kaydetti:

"Türk-Ermeni ilişkilerinin iyileştirilmesi için tek sağlam

zemin, Türkiye'nin soykırım suçunu açıkça tanıması ve Ermeni

ulusuna karşı sorumluluklarını tümüyle kabul etmesidir. Bu

bağlamda, Almanya'nın, Yahudi soykırımıyla nasıl yüzleşip

hesaplaştığını; son dönemde de İsrail hükümetinin hazırladığı 

ve Yahudilerin soykırım sorasında uğradıkları maddi zararı 

240 ila 330 milyar dolar gösteren kapsamlı bir raporu

hatırlıyoruz."

     Haçikyan, mektubuna, Başkan Bush'u, "Ermeni soykırımından 

ahlaki açıklıkla soz etmeye, Kongre'ye gelecek Ermeni soykırım

yasa tasarısına destek vermeye, Türk Hükümetine gerçeği tanımsı

için baskı yapmaya, -Ermeni halkına  karşı işlenen  bu cinayetin  bütünüyle tazmini de dahil olmak üzere- adil bir çözüme

kavuşturulması için görevini kullanmaya" çağırarak son verdi.

(EZ/MDK/DG)     

05/05/2005   16:04:01

 

Greek press on Cyprus and Turkey

TA NEA: "KIBRIS, BİR YIL SONRA..."

 

     ATİNA, 05/05(BYE)--- Tirajı günde 81.570 olan Ta Nea

gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Athanasios

Ellis imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan

yorumun çevirisi şöyledir:

 

     Kıbrıs konusuna ilişkin referandumdan bir yıl sonra

BM, ABD ve AB sorunun çözümlenmesi için Kıbrıs Rum

tarafının kaygılarının gözönünde tutulmasının gerekli

olduğunu anladılar. Tarih, çözümün kabul ettirilmesinin

kalıcı çözümlerle sonuçlanmadığını gösteriyor. Konuyla

doğrudan ilgilenenler önerilmekte olan çözümün mümkün olan

en iyi çözüm olduğu ve bundan yararlanacakları yönünde

ikna edilmeli. Sadece bu durumda çözüm kabul edilebilir ve

uzun vadede işlevsel olabilir.

     Aylarca süren ve hakaret edici tehditlere kadar ulaşan

baskılardan sonra uluslararası toplum -Washington'daki

diplomatik çevrelerin dediğine göre- planın sadece adanın

büyük çoğunluğunu oluşturan Kıbrıslı Rumlar tarafından kendi

istekleriyle kabul edilmesi durumunda iki toplumun işlevsel

bir şekilde yeniden birleşmesinin ve düzenli olarak birlikte

yaşamalarının mümkün olacağını anlıyor.

     Talat'ın işgal kesiminde siyasi düzeyde süper güçlü

olması yeni bir sayfa açıyor. Kofi Annan her tarafın

önerilerini dinlemek için temsilcisini bölgeye gönderecek.

Amerikalılar, AB'nin de katkısıyla üst hakemlik ve katı

zaman çizelgeleri olmadan, yeniden müdahil olmaya

hazırlanıyorlar.

     Washington'un ilk baştaki öfkesinin daha sakin bir

tutuma dönüşmesi, gerçeği daha realist bir şekilde

değerlendirdiğini gösteriyor. Amerikalılar şimdi "hayır"

diyen Kıbrıslı Rumların yarısının "evet" demesi yönünde

çabaların sarfedilmesi gereğini açıklıyorlar.

Washington'dakiler, bir yıl önce "hayır" için oy

kullanmakla ülkesinin taksiminin devam etmesine katkıda

bulunduğundan dolayı gözleri yaşaran Kıbrıslı Rum kadının

ikinci bir fırsat için susamış olduğunu anlıyorlar. Bu

nedenle, uluslararası toplumun bu kadına Annan planında

yapılması gerekli değişiklikleri ve garantileri sağlaması

durumunda, "evet" demesine yardımcı olacağına inanıyorlar.

(ATBM/MK/NB)(BK/AB)

 

FİLELEFTHEROS: "TALAT SÖZ SAHİBİDİR"

 

     LEFKOŞA, 05/05(BYE)--- Tirajı günde 26 bin olan,

bağımsız, liberal eğilimli Fileleftheros gazetesinin

5 Mayıs 2005 tarihli sayısında yayımlanan haberin çevirisi

şöyledir:

 

     İşgal altındaki Kıbrıs'ın kuzeyindeki bütün bölgeler, 

işgalci tarafından yeni bir yağmaya maruz kaldı ve bu

bölgelerin demografik yapısı bozuldu. Bütün kuzey sahili,

ayrıca Beşparmak Dağlarının kuzey tarafı, korkunç bir

bozulmaya maruz kaldı. İşgal rejimi, Annan Planı'nın

birçok maddesinden faydalanarak, Türk ve yabancı şirketlere

izin verdi veya Kıbrıs Rum mallarını kelepir fiyata sattı.

     Bütün bölgeler tamamıyla değişti. Bir uçtan diğer

uca kadar inşaat yapılıyor. İsrail'in Ankara Büyükelçisi,

İsrail şirketlerinin işgal altındaki bölgelere yatırım

yaptıklarını ve kendisinin bundan memnun olduğunu gizlemedi.

Bu demografik değişim, kalıcı ve işlevsel bir çözümün

bulunması amacıyla müzakerelerin yeniden başlamasına yönelik

bir girişim için uygun zeminin olup olmadığının araştırıldığı

bir dönemde gerçekleşiyor.

     Kıbrıs Türk toplumunun yeni güçlü adamı Mehmet Ali

Talat'ın, çözüme ilişkin iradesinin sınandığı ortada.

İşgal bölgesinin inşaat açısından kalkınması konusunda

sergilenen hoşgörüden veya bunun körüklenmesinden, Talat

da sorumlu. Küçük konularda gerekli iradeyi göstermediği

zaman, Kıbrıs Rum tarafı daha büyük adımlarda ona nasıl

güvenebilir? (LEBM/EA/ZK)(SK/ALİ)

 

05/05/2005   14:16:39

BYEGM  Haber No: 028

 

HARAVGİ: "YAVUZ HIRSIZ EV SAHİBİNİ BASTIRIR"

 

     LEFKOŞA, 05/05(BYE)--- Tirajı günde 9 bin olan, AKEL

yayın organı Haravgi gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli

sayısında, Lenia Stilianu imzasıyla ve yukarıdaki başlık

altında yayımlanan haberin çevirisi şöyledir:

 

     Sahte devletin "Dışişleri Bakanlığı", işgalin

çalınmışlarını, aynı zamanda çalınmış alanları korumak

için kışkırtıcı ve her şeyden önce tehdit edici bir

şekilde ortaya çıktı.

     "Dışişleri Bakanlığı"nın, BM'yi, Kıbrıslı Rumların

işgal bölgelerindeki mallarını yasa dışı bir şekilde

satın alan yabancılara mahkeme celpnamesi dağıtanların

tutuklanacağı yolunda uyardığı açıklaması, "yavuz hırsız

ev sahibini bastırır" deyimini hatırlatıyor.

     31 yıldır binlerce Kıbrıslı Rumun insan haklarını

ihlal ederek, onları işgal bölgelerindeki mallarını

kullanmalarından yoksun bırakanlar, şimdi, bilerek

yasa dışı davranan yabancıların koruyucuları olarak

ortaya çıkıyorlar.

     Kıbrıslı Rumların mallarını satın almak, işgal

altında bulunan yabancıları, Kıbrıs halkı aleyhinde

işlenen bir suçun ortağı olarak sorumluluk altına

sokuyor. Yabancılar, yaptıkları alışverişin yasa dışı

olduğunu önceden biliyorlardı.

     Vatanını terk edip işgal bölgelerinde yaşamayı

tercih eden hiçbir yabancının Kıbrıs'taki durumdan

haberdar olmaması ve yaptığı alışverişin yasa dışı

olduğunu bilmemesi mümkün değil.

     Diğer yandan sahte devletin "Dışişleri Bakanlığı"

yaptığı tehdit ve uyarılarla, yargı sürecini durdurmayı

ve her türlü hukuk ilkesini ihlal ederek, bu şekilde

Kıbrıslı Rumların işgal bölgelerindeki mallarını yasa

dışı bir şekilde sonsuza dek kullanmayı arzu ediyor.

     Mallar konusu, Kıbrıs sorunundaki en karmaşık

konulardan biri olarak görülüyor. Eğer işgal makamları,

Kıbrıs sorunu ve çözüm çabalarına ilişkin uzlaşmazlıklarını

teyit eder şekilde davranmaya devam ederlerse, sorun daha

da zorlaşacak. (LEBM/BŞ/ZK)(SK/ALİ)

 

TO VİMA: "ZİYARET VE FIRSAT"

 

     ATİNA, 05/05(BYE)--- Tirajı günde 70.533 olan To Vima

gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli sayısında, A.D. Papayannidis

imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan yorumun

çevirisi şöyledir:

 

     Paskalya tatili geçti ve siyasi sahne yeniden düzene

sokuluyor, Başbakan Karamanlis'in ABD ziyareti için

valizlerin hazılanması başlıyor. Yorumcular, Karamanlis-Bush

arasındaki küçük diyaloğlarını yorumlamak için kalemler,

"life style" programlar yapan televizyonlarımız da

Başbakan'ın doktorası ve Beyaz Saray ziyaretine ilişkin

paneller hazırlıyorlar. Bu arada, Yunanistan-ABD ilişkileri

için dikkati hemen hemen çekmeyen bir fırsat -gerçekten

büyük bir fırsat- ortaya çıkacak.

     Yunan-Amerikan ilişkilerine ilişkin fırsatın yolunu

Dışişleri Bakanı Petros Mıolivyatis'in sessiz ve sistematik

çalışması açtı. Başbakan, Molivyatis için saygı duyuyor,

ona güveniyor, belki de biraz korkuyor. Bakan'ın Washington

ziyareti sırasında Condoleezza Rice-Molivyatis arasındaki

şakalar nedeniyle, iki ülke arasındaki ortamın olumlu yönde

geliştiği hakkında bazı yüzeysel haberler duyuldu. (Daha

önce Rice Avrupa'yı ziyaretinden Atina'yı dışlamış, ancak

Türkiye'yi ilginç bulmuş, ziyaret etmek için de vakit

bulmuştu.) Molivyatis, "yeni" Yunan-Amerikan ilişkilerinin

genişliği ve derinliğinden söz ederek, konuyu yeniden ön

plana çıkardı.

     Garip bir şekilde, Yunan-Amerikan ilişkilerinin

pekiştirilmesi fırsatını Savunma Bakanlığı'ndaki

liderliğin ortalarda olmaması verdi. Bu nasıl mı oldu?

Savunma Bakanı'nın ortada görünmemesi, askeri liderliğin

esaslı bir savunma diplomasisine yönelik hareketler

yapmasını sağladı. Türk-Amerikan ilişkilerinde, Ankara'nın

Irak'taki Amerikan macerasında işbirliğinde bulunmaya

tereddüt ettiği (hatta işbirliğini reddettiği) dönemden

bu yana çok ilginç şeyler ortaya çıkmaya başladı. Daha

ayrıntılı olarak:

     Avrupa'daki NATO güçlerinin -başka bir ifadeyle

Polonya/Macaristan/Romanya/Bulgaristan ekseninden-

Orta Doğu'ya geçişi Batı Türkiye'nin sahil kuşağından

geçerek yapılırken, belirtilere göre, Selanik-Suda-Orta

Doğu deniz yolunun önerilmekte olduğu belirtileri var.

Bu, Selanik'in statüsünün yükseltilmesi, armatörlerin

işbirliği, belki de Girit'te yeni bir kavşağın yaratılmasıyla

olacak. Buna paralel olarak, yıllardan sonra ilk kez

ABD Yunan Deniz Kuvvetleri'ne kullanılmış olan, ancak

operasyona hazır (ve de büyük ateş güçlü) iki destroyeri

vermeyi ciddi olarak düşünüyor. Bu destroyerler önünde

Ege'de herhangi bir güç platformu yıllarca solacak.

Fiyatlarına gelince, çağdaş bir fırkateynin değeri kadar.

Tabii, bunun yapılması için Yunan tarafının da yerinden

kımıldaması gerekir! Bunları isteyip istemediğini

kararlaştırmalı. Dışişleri ve Savunma Konseyi'ni toplayarak,

silahlanma siparişlerinin profiline ilişkin uyumları

sağlayarak, ön hazırlıkarla ilgili hareketlerini tamamlamalı.

Başbakan'a transatlantik ziyaretinin ayrı bir önem kazadırmak

fırsatı veriliyor: Savunma Bakanı'nın Amerikayı ziyareti

sırasında Rumsfeld-Spiliotopulos arasındaki F-16'larla

kimin daha fazla uçuş saati olduğuna dair karşılıklı şakalar

elbette yararlıdır. Ancak, biraz da çalışmak gereklidir.

     Bu hükümetin dört yıllık görev süresine rastlayacak

olan "asrın siparişi" çerçevesinde satın alınacak uçaklar

için daha da fazla çalışmak gerekir. Çünkü bu konuda,

şimdiye kadar gelir kaynakları eksikliğinden söz ediyoruz,

(bu nedenle biraz modernize edilmiş 20 ya da 40 F-16 alacağız)

diğer taraftan da Suudi Arabistanmışız gibi hayallere

kapılıyoruz. (Yani? Yani daha sonra, "Avrupalı ortaklarımıza

söz verdik diye" 30 ya da 40 Eurofighter ve "gerçek dördüncü

nesil uçağı olan" 30 ya da 40 JSF/F-35 alacağız. Ah, evet,

bütün bunları uluslararası eksiltme ile mezat sayesinde

yapacağız!)

     Kostas Karamanlis, ABD ziyareti için hazırladığı

valizlere biraz daha fazla ciddiyet de koysun.

(ATBM/MK/NB)(SK/DG)

05/05/2005   15:52:40

 

 

KATHİMERİNİ: "RAHATLIK DEĞİL, BASİRET"

 

     ATİNA, 05/05(BYE)--- Tirajı günde 54.305 olan Kathimerini

gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Kostas Yordanidis

imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan yorumun

çevirisi şöyledir:

 

     Türkiye'nin son haftalarda Avrupa'daki uygulamalara uyum

sağlaması amacıyla yapısal değişiklikler yapması için baskı

altında olması, rahat etmek için neden oluşturmuyor, tam

aksine Yunanistan'ın siyasi liderliğinin dikkatli davranması

için neden oluşturuyor. Birkaç gün önce Türkiye-AB ilişkileri

hakkında yayımlanan rapor, aynı zamanda da Alman Başbakan'ın

dün İstanbul'da Ekümenik Patrikhane ile ilgili açıklamaları,

Yunan çıkarları için kazançlar oluşturmuyor, Avrupa'nın

bugünkü koşullardaki çaresizliğini yansıtıyor.

     Türkiye-AB Ortaklık Konseyi'nin sert tezi doğrudan Avrupa Anayasası'nın Fransızlar tarafından reddedilmesi tehlikesiyle bağlantılıdır, son zamanlarda bu ülkede ortamın değişmeye

başlamasında, bu tezin de rol oynamış olması olasıdır.

Fransızların, Nice AB zirvesindeki kararlar temelinde,

"Anayasa"nın reddedilmesi durumunda AB genişlemesinin devam

etmesinin mümkün olmayacağı ve böylece Türkiye'nin AB dışında

kalacağı için Avrupa Anayasası'na karşı olumsuz bir tavır

takındıkları vurgulanmalı.

     Bunun yanı sıra, Josef Ratzinger'in Papa seçilmesi

Avrupa'nın siyasi liderliğinde şaşkınlık yarattı, çünkü

Müslüman Türkiye'nin Hristiyan Avrupa'nın bünyesine katılması

olasılığına karşıtlığını dile getirmişti. Papa 16. Benedict'in

ordusu olmayabilir, ancak Vatikan, AB liderlerinin henüz

sabote etmeyi başaramadıkları Hristiyan Avrupa'nın en eski

kurumudur. Ayrıca, yeni Papa Alman asıllıdır ve tezleri

vatanında ayrı bir önem taşıyor. Bu parametreler büyük bir

olasılıkla Schröder'i; Türkiye'nin AB'nin bünyesine katılmasını

en sıcak şekilde destekleyen liderlerden birini, İstanbul

Patrikhanesinin hakları hakkında bu kadar sıcaklıkla konuşmak

kararını almasına yöneltti.

     Geçmişteki deneyim, AB-Türkiye ilişkilerinin fırtınalı

olduğunu ve AB'nin çeşitli konseyleri tarafından alınacak

kararların koşullara göre biçimleneceğini gösteriyor. Aralık

1997 Lüksemburg zirvesinin nihai sonuçları Türkiye için o

kadar olumsuzdu ki Ankara tarafından reddedildi. Altı ay

sonra, 1998 yılının Haziran ayında, Cardiff zirvesi Türk

kaygılarını dağıttı ve AB ile işbirliği yolu açıldı.

     AB'nin veya Almanya gibi güçlü Avrupa ülkeleri

liderlerinin son zamanlardaki açıklamalarını küçümsemek

elbette doğru değil, ancak Avrupa baskıları ve bu ülkede

belirmeye başlayan milliyetçi eğilimlerin yoğunlaşması

nedeniyle Türkiye'nin daha sert bir tavır takınması olasılığı reddedilmemeli.

     Yunan siyasi liderliğinin göz önünde tutması gereken

temel ilke, Türkiye'nin Avrupalılaşmasının AB'nin tümünü

ilgilendirmesine rağmen, Türk politikasında daha sert bir

tavrın benimsenmesinin, özellikle Yunanistan'ı doğrudan ve

olumsuz yönde etkileyeceğidir. (ATBM/MK/NB)(LK/AB)

 

ELEFTEROS TİPOS: "KALKINMA BORU HATLARI"

 

     ATİNA, 05/05(BYE)--- Tirajı günde 37 bin olan Elefteros

Tipos gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Kostas

Vutsadakis imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan

yorumun çevirisi şöyledir:

 

     Hükümetin, ülkemizin enerji ağlarını komşumuz ülkelerin

enerji ağlarıyla bağlama yönündeki girişimlerinin, dış politika

için anahtar faktör oluşturdukları belli oluyor. Enerji,

ekonomiyi hareketlendiriyor ve AB tamamıyla enerji ithalatına

bağlı. Ülkemiz de madem ki petrol ya da doğalgaz üretmiyor,

o halde bunları Hazar Denizi'nin geniş bölgesindeki üretici

ülkelerden, Avrupa'nın tüketim merkezlerine doğru nakletmede

rol oynayabilir.

     Yunanistan-Türkiye, Yunanistan-İtalya ve Arnavutluk

vasıtasıyla, Yunanistan-Avusturya doğalgaz boru hatları ile

Burgaz-Dedeağaç petrol boru hattı, bu çerçevede Güneydoğu

Avrupa'nın birleşmiş enerji piyasasına dahil ediliyor.

     Önceki hükümet tarafından geliştirilmemiş olan bu

inşaatlar ve girişimlerin sadece Yunan enerji politikasının

değil, ikmalin daha büyük bir güvenlikle yapılmasına önem

veren Avrupa enerji politikasının öncelikli konuları

arasında yer alabilmesi için, Dışişleri ve Kalkınma

bakanlıkları tarafından büyük çabalar sarfedildi.

     Yunan ekonomisi ve ülke için kazanç, doğalgaz ve

petrol sevkiyatıyla ilgili boru hatlarının inşası için

yapılan yatırımdan çok daha büyüktür.

     Enerji ağları, bunları inşa eden ülkeler için ortak

çıkarlar yaratıyor, ayrıcadaha geniş işbirlikleri için

önşartlar oluşturuyor, sonunda da Avrupa'nın en hassas

bölgesi olan Balkanlar'da çarpışma olasılıklarını

uzaklaştırıyor.

     Ortak parası ve yeni Anayasası olan AB'nin, Avrupa

Komür ve Çelik Topluluğu olarak başlamış olduğunu

unutmayalım. (ATBM/MK/NB)(EML/DG)

05/05/2005   14:56:01

BYEGM  Haber No: 035

 

POLİTİS: "TÜRKİYE BAŞBAKANI'NIN İSRAİL ZİYARETİ"

 

     LEFKOŞA, 05/05(BYE)--- Tirajı günde 4.500 olan, sağ

eğilimli Politis gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli sayısında,

Stefanos Konstantinidis imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında

yayımlanan haberin çevirisi şöyledir:

 

     Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, 1-3 Mayıs

tarihleri arasında İsrail'e resmi bir ziyaret gerçekleştirdi.

Türkiye Başbakanı'na ziyaretine, özellikle işadamlarından,

gazetecilerden ve danışmanlarından oluşan 200 kişilik bir

heyet eşlik etti. Bu, Erdoğan'ın bu ülkeye gerçekleştirdiği

ilk ziyaret ve bir Türk Başbakan'ın iki ülke arasındaki

diplomatik ilişkiler tarihinde gerçekleştirdiği ikinci

ziyaret. Ankara'nın bu ziyaretle isteği ve amacı, son

zamanlarda bir taraftan Türkiye'de hakim olan

anti-semitizmden dolayı, diğer taraftan da Türk

yetkililerinin, İsrail'in Filistinlilere karşı izlediği

politika hakkındaki eleştirilerinden dolayı bozulan

İsrail-Türkiye ilişkilerini güçlendirmekti. Özellikle

Tayyip Erdoğan'ın birkaç ay önce iç tüketim amaçlı

yapmış olduğu "İsrail, Filistinlilere karşı devlet terörü

uygulamaktadır" şeklindeki açıklamaları, İsrail'de büyük

bir hayal kırıklığına neden oldu. Ayrıca Türkiye-Amerika

ilişkilerindeki gerginliğin şu veya bu şekilde

Türkiye-İsrail ilişkilerini de etkilediği görülüyor. Ancak

diğer yandan Erdoğan ve Türk yetkililerinin, İsrail'in

desteğine ihtiyaçları var ve bu nedenle iki ülke

arasındaki ilişkilerin iyileşmesi için çalışacaklarına dair

söz verdiler. Elbette Ankara, İsrail'in Irak'taki

Kürtlerle ilişkiye sahip olmasından memnun değil. İki ülke

arasında özel stratejik ittifakın her zaman candan

destekçisi olan Türk generaller bile, şimdi İsrail'in

Irak'taki Kürtlere sağladığı askeri eğitim ve destekten

endişe duyuyorlar. Diğer yandan İsrail de endişe duyuyor,

çünkü Erdoğan'ın İslamcı AK Partisi, iktidarı devraldığı

dönemden beri yaşadığı değişikliğe rağmen, çeşitli İslam

hareketleri ile yakın ilişkilere sahip ve hala Suudi

Arabistanlılardan para yardımı aldığından bahsediyor.

Üstelik Türkiye ile Suriye arasında gelişen iyi ilişkiler,

İsrail'i hiç heyecanlandırmıyor. Bununla birlikte iki

ülkenin stratejik ittifaktan ortaya çıkan karşılıklı

çıkarları, her türlü uzlaşmazlıklarından çok daha güçlü.

Aralarındaki ticaret, iki milyar doları geçiyor. Öte

yandan Türkiye, son yıllarda İsrail'den üç milyar dolardan

fazla silah satın aldı. Düşman Arap dünyası tarafından

çevrili olan İsrail için Türkiye, varolan uzlaşmazlıklara

rağmen, Orta Doğu bölgesinde sabit bir stratejik ortak

olmaya devam ediyor. Üstelik Ankara, Ermeni soykırımının

Amerikan Kongresi tarafından tanınmasını engellemek ve

Amerikan yönetimini Türk çıkarları lehine etkilemek için

her zaman ABD'deki Yahudi lobisine güveniyor. Tayyip

Erdoğan ayrıca, Washington ile ilişkilerini iyileştirmek

için İsrail'in yardımına güveniyor.

     Erdoğan, İsrail ziyareti sırasında İsrail Cumhurbaşkanı

Moşe Katzav ve İsrail Başbakanı Ariel Şaron ile görüştü.

Şaron, Erdoğan ile görüştükten sonra yaptığı açıklamada,

bilgi alış verişi ve daha yakın temas için büroları arasında

doğrudan telefon bağlantısının kurulmasına karar verdiklerini

söyledi. Erdoğan'ın Kudüs ziyareti sırasında Türkiye'nin

silahlanması için 500 milyon dolar değerinde anlaşmaların

imzalanacağına ilişkin haberleri yorumlamaları istenen iki

başbakan, yorum yapmayı reddetti. Yine de edinilen

bilgilere göre, en önemli anlaşma, Türk savaş uçaklarının

teknolojik açıdan iyileştirilmesi ile ilgili olacaktı.

Orta Doğu'daki durum hakkında, özellikle de Filistin

sorununun çözümü hakkında Erdoğan, tarafların talep etmesi

halinde Türkiye'nin, arabuluculuk görevi yapmaya hazır

olduğunu söyledi. Ayrıca Türkiye Başbakanı, Batı Şeria'daki

Ramallah'ı ziyaret etti ve burada Filistin Devlet Başkanı

Mahmud Abbas ve Filistin Başbakanı Ahmet Kurey ile görüştü. 

Türkiye, Gazze Şeridinde elektrik enerjisi üreten bir

santralin kurulması ve İsrail'in bölgeden çekilmesinin

ardından Gazze'de Filistinliler için ev inşa edilmesi

konusunda Filistin makamlarına yardım etme sözü verdi.

Sonuç olarak Tayyip Erdoğan'ın İsrail ziyareti, iki ülke

arasındaki her türlü yanlış anlamanın giderilmesine ve

aralarındaki bağların sağlamlaşmasına katkıda bulundu. Bu,

her ikisinin de çıkarına. Her ne kadar şu anda, Tel

Aviv'in Türkiye'ye değil de, Ankara'nın İsrail'e daha çok

ihtiyacı olsa da.

(LEBM/EA/ZK)(SK/DG)

 

05/05/2005   15:03:22

BYEGM  Haber No: 036

 

ESTİA: "DOĞU AKDENİZ'DE GÜÇ BOŞLUĞUNU KİM DOLDURACAK"

 

     ATİNA, 05/05(BYE)--- Tirajı günde 2.966 olan Estia

gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Eft. P. Petros

imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan

haber-yorumun çevirisi şöyledir:

 

     Yakında Türk MGK'nun onayına sunulacak olan Türkiye'nin

savunma politikası "belgesi" tepkilere yol açtı. Bu belgenin

esas noktaları, artık Yunanistan'dan tehdit olarak bahsedilmeyip

esas tehdidin uluslararası terörün olduğudur. Bu metnin olduğu

gibi onaylanacağı kuşkusuzdur. Zaten Türkiye'de tekflifle onay

arasındaki prosedür formalite icabıdır. Bu sebepten dolayı bu

metnin içeriğini yorumlayabiliriz.

     Olaylara Ankara'nın yaklaşımının iyi niyetli olduğunu

varsayarak bakarsak, hakikaten Yunanistan'ın tehlike

oluşturmadığını vurgulamamız gereklidir. Ne bir "casus belli"

ilan ettik ne de Türkiye'nin egemenlik haklarında taleplerimiz

vardır. Ankara'nın düşüncesinin bu olmadığı bellidir. Yakın

geçmişte komutanlardan ve aynı zamanda Başbakan Erdoğan

tarafından hakikatlerin komik çarpıtılmalarını okuduk. Hepsi, Yunanistan'ın Ege'deki tavrının "tahrik edici" olduğunu ifade

ediyorlar. Erdoğan ve komutanlar, Yunanistan'ın haklarını

kullanıp (İCAO'ya karşı yükümlülüklerimiz) Atina FIR hattında

güvenlik kanunlarını uygulayarak Türkiye'nin haklarını

kıstladığını iddia ediyorlar. Türkiye'nin savunma politikasının

"siyasi doğruluğa" dayandığı bellidir. Ege'deki sürtüşmelerin

esas sorumlusunun Türkiye olmadığını göstermek amacıyla

Yunanistan'ı tehlike olarak göstermiyorlar. Türkiye, süper

gücün çıkarlarıyla uyum sağlamak için asimetrik tehlikeler

ve uluslararası terörden bahsediyor. Ankara gibi düzenlerde

bu lüks vardır, iç durum kontrolsüz olduğundan uluslararası

toplumu kandırmak için keyfince yalan söyleyebiliyorlar.

Bizimki gibi bir demokratik düzende bu taktik kabul edilemez.

Bu taktik, Türkiye'nin katılmayı arzuladığı AB prensiplerine

de aykırıdır. Türkiye'nin bu "siyasi doğruluk" tezlerini

böyle bir zamanda benimsemesi bizi düşündürmelidir.

Uluslararası sahnede ve özellikle Orta Doğu'daki gelişmeler

Ankara'yı zor durumlara sokuyor. Türk Hükümetinin, ABD'nin

Saddam Hüseyin'e karşı Türk topraklarının kullanmasını kabul

etmeyişinden beri durum kötüye doğru gitmektedir.

     Irak'ta ABD'nin temel müttefiki olan Kürtler, Türkiye'nin

doğusunda temel problemdir. Ankara bunları isimlendirmemekle

beraber "asimetrik tehlike" olarak görmekte ve terörist

saymaktadır. Aslında Kürtler Türk devletinin birliği için

ciddi tehlike oluşturmaktadır. Kürtlerin Irak'taki

konumlarının güçlendiğini gören Türkiye'nin tedirginliği

zamanla artmaktadır. Irak Devlet Başkanlığı mevkiinde bir

Kürt vardır ve Musul bölgesinde aslında özerk bir rejim

bulunmaktadır. Türkiye'nin doğu sınırlarında Kürt devleti

kurulması korkuları gerçekleşmese dahi, yeni Irak devletinde

Kürtler önemli role sahiptirler ve bu durum er veya geç

Türkiye'yi çok elverişsiz gelişmelerle karşı karşıya

bırakacaktır.

     Bu sebepten dolayı, söylenenlerin tersine Türkiye süper

gücün çıkarlarının dümen suyunda gitmemektedir. Türkiye,

ABD'nin istediği Kürtlerin güçlenmesinin varlığını tehlikeye

soktuğu gerçeğini saklayamaz.

     Burada vurgulamak istediğimiz bir başka nokta ise,

Kürtlerin sadece Irak'ta ABD'nin yanında olması değil,

aynı zamanda İran'da da eşit sayıda Kürt bulunmasıdır.

Bu topluluk Washington'un "kötünün merkezi" olarak kabul

ettiği teokratik düzenin dengesinin bozulması için

kullanılacak bir unsuru teşkil ediyor. Bu imkanlar

Türkiye'nin itirazları için ABD tarafından feda edilemez.

     Ortaya çıkan itibarlılık problemi, ABD'nin Orta Doğu'daki

nüfuzu için gerekli kapı-devletlere Türkiye'yi de ilave eden

stratejik planlamayı geçmişte kalmış kılıyor. Diğer bir deyişle,

ABD, Ankara'nın bölge gücü rolünden hiçbir çıkar görmemektedir.

Bu durum Doğu Akdeniz'de hemen doldurulması gereken bir güç

boşluğu yaratıyor. Yine "çulsuz Yunanistan sendromu" hüküm

sürmezse, bizim rolümüzün bu boşluğu doldurmak olduğunu

anlamanız gerekmektedir. Bunu diğerleri ve ilk olarak

Amerikalılar anlamış bulunuyor. Yunan dışişleri ve savunma

bakanlarının ABD ziyaretlerinin tesadüf olduğunu düşünmek

saflık olur. Condoleezza Rice'in ülkemiz için "stratejik

ortak" demesinin iltifat olduğunu ve Yunan Başbakanı'nın

12 ay içinde Washington'u ikinci kez ziyaretinin önemsiz

olduğunu düşünmek saflık olur. (ATBM/SK/NB)(EML/ALİ)

 

ELEFTEROTİPİA: "AB'YE KIBRIS VASITASIYLA"

 

     ATİNA, 05/05(BYE)--- Tirajı günde 77.032 olan Elefterotipia gazetesinin 05 Mayıs 2005 tarihli sayısında yukarıdaki başlık

altında yayımlanan İstanbul çıkışlı haber-yorumun çevirisi

şöyledir:

 

     Türkiye'yi ziyaret eden Alman Başbakan G. Schröder,

Türkiye'nin AB üyeliği için şart olan reformların fiilen

gerçekleşmesi gerektiğini, ancak AB'nin de üyelik

müzakereleri için zaman çizelgesini uygulamasının şart

olduğunu ve Türkiye'nin AB'ye katılımının "stratejik önem

taşıdığını" belirtti.

     Başbakan Schröder, Türk Başbakan Recep Tayyip Erdoğan

ile verdikleri müşterek basın mülakatında, reformların

dinamizmle devam etmesi, Anayasa ve kanun değişkliklerinin

fiilen hayata geçirilmesi ve Kıbrıs Cumhuriyeti'nin

tanınması gerektiğini vurguladı.

 

     --İnsan Hakları--

 

     Schröder, "Güvenlik kuvvetlerinin kötü muamelesi,

ifade özgürlüğünün kısıtlanması ve kadınlar aleyhindeki

ayırımlar, müşterek prensiplerimize aykırıdır. Önemli olan

Erdoğan Hükümetinin 'tereddüt edilmediğini' ve 'bu yolda

kararlılıkla ilerleneceğini' açıklığa kavuşturmasıdır"

dedi. Schröder, AB'nin müzakerelerin zamanında başlamasını

sağlaması gerektiğini bidirdi. AB Anayasası hususunda ise

Schröder, "Bir referandumun, -AB'nin neresinde olursa olsun-

Türkiye'nin AB prosedürünü etkilemeyeceğini" ifade etti.

     Son kamuoyu araştırmalarına göre, Schröder'in

desteklediği Türkiye'nin üyeliği meselesine, Almanların

üçte ikisinin karşı olduğu anlaşılmaktadır. Diğer taraftan

Başbakan Erdoğan, Türkiye'yi geçmişiyle hesaplaşmaya ve

1915 Ermeni soykırımını tanımaya davet eden metnin Alman

Parlamentosuna sunulması dolayısıyla Türkiye'nin "derin

huzursuzluğunu" ifade etti. Schröder ise konuya değinerek,

Türkiye'nin Ermenilerle işbirliği yaparak tarihi tetkik

etme kararını memnunlukla karşıladığını bildirdi.

 

     --Özkök: Süratli Değişim--

 

     Türk Genelkurmay Başkanı Hilmi Özkök dün, Türkiye'nin

AB yönelimine değinerek, "AB yönelimi prosedüründe süratli

değişime uğrayacağız, Türk Silahlı Kuvvetleri bu değişime

uyum sağlayacaktır" dedi.

     Özkök, Harp Okulu Dergisine verdiği mülakatta,

"Türkiye'nin, AB üyeliği için müzakerelerin başlangıç

tarihini temin etmekle, uzun zaman devam edecek yeni ve

zorlu bir döneme girdiğini" ifade etti.

     Özkök, dünyada oluşan yeni ortam çerçevesinde

Türkiye'nin güvenliğiyle ilgili düşüncelerin de değiştiğini

ifade etti.

     Özkök, gericilik (İslamcı) ve bölücülük faaliyetlerine,

uluslararası teröre, uyuşturucu kaçakçılığına ve yasa dışı

göçe değinerek, "Türkiye eskiden simetrik tehditlerle karşı

karşıya idi, bugün tehlikeler asimetrik tehditlere dönüştü"

dedi. (ATBM/SK/NB)(SK/ALİ)

 

KIBRIS HABER AJANSI: "KENNEDY, KIBRIS'A TARAFLARIN GÖRÜŞLERİNİ

                      ALMAK İÇİN GİTTİĞİNİ SÖYLEDİ"

 

     ANKARA, 05/05(BYE)--- Kıbrıs Haber Ajansı'nın (KİPE)

5 Mayıs 2005 tarihli internet sayfasında yer alan Larnaka

çıkışlı Yunanca haberin çevirisi şöyledir:

 

     ABD Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Laura

Kennedy, Kıbrıs sorununa bir çözüm bulmak için görüşmelerin

yeniden başlaması çabaları çerçevesinde iki toplum lideriyle

temaslarda bulunacağını söyledi.

     Kennedy, bugün Larnaka havaalanına gelişinde yaptığı

açıklamada, ABD'nin BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın iyi

niyet görevini desteklediğini, ancak Kıbrıs sorununa çözümü

ABD, BM veya AB'nin değil, bizzat Kıbrıslıların kendilerinin

bulacağını vurguladı.

     Kıbrıs sorununa bulunacak bir çözümün Kıbrıs'ta iki

tarafın da çoğunlukla kabul etmesi gerektiğini belirten

Kennedy, Kıbrıs'taki temaslarının amacının, soruna bir

çözüm bulunması çabalarına ivme kazandırabilmek için

çeşitli kesim ve iki toplum liderleriyle görüşmek ve

görüşlerini almak olduğunu bildirdi.

     Kenndy, BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın görüşmelerin

yeniden başlamasıyla ilgili talepleri konusunda görüşmelerde

bulunacağını ve diyaloğun yeniden başlaması konusunda gerekli

girişimleri teşvik edeceğini söyledi.

     Kennedy ayrıca, ABD'nin, Kıbrıs sorununa Annan planı

temelinde iki bölgeli ve iki toplumlu bir federasyonu

desteklediğini yineledi.

     Bu arada Dışişleri Bakanı Yorgo Yakovu, dün AB-ASEAN

toplantısına katılmak üzere Japonya'ya hareketinden önce

Larnaka havaalanında yaptığı açıklamada, Kıbrıs Hükümetinin,

ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Laura Kennedy'nin her iki

tarafın Kıbrıs konusunda görüşlerini almak için "araştırma"

kabilinde Kıbrıs'a geldiğine inandığını bildirdi. Yakovu,

"Şayet Kennedy, bize ekim ayında söylediklerini yineleyecekse,

bu ziyarete gerek yok" dedi.

     Öte yandan Meclis Başkanı Dimitris Hristofias da dün

Lefkoşa'da yaptığı açıklamada, mal varlıkları sorununu

Kıbrıs sorununun en hassas ve zor yönlerinden biri olarak

niteledi ve önerilen çözümlerin Kıbrıs halkını tatmin

etmediğini vurguladı. Hristofias, Kıbrıs'ta durumun

gerginleşmemesi için, herkese ve özellikle Kıbrıs Türk

tarafına soğukkanlı ve kendilerine hakim olmaları çağrısında

bulundu.

     Hristofias, ABD Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı

Laura Kennedy'nin ziyaretinden ne beklediği yolunda bir soruya

cevaben de, "Amerikalılar harekete geçtiğinde, bu hiçbir

zaman aynı şeyin bir tekrarı değildir. Sayın Kennedy'yi

bölgeye boşuna göndermiyorlar, muhakkak akıllarında bir

şey var" dedi.

(AHA/EML/DG)

05/05/2005   16:20:17

 

ELEFTEROS TİPOS: "KIBRIS KONUSUNUN ZORLU GİDİŞATI"

 

     ATİNA, 05/05(BYE)--- Tirajı günde 37 bin olan Elefteros

Tipos gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli sayısında, yukarıdaki

başlık altında yayımlanan başmakalenin çevirisi şöyledir:

 

     ABD Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Laura

Kennedy, Ankara ile Atina'daki temaslarını tamamladıktan

sonra, bugün Lefkoşa'daki görüşmelerine başlıyor. Mesaj az

çok nettir: BM Genel Sekreteri'nin yaptığı gibi, Kennedy de

Kıbrıs Hükümetini Annan planındaki değişikliklere ilişkin

önerilerini yazılı olarak sunmaya davet edecek, aksi halde

Kıbrıs sorununun çözümlenmesi için yeni prosedürün

başlamayacağını, tam aksine "Kıbrıslı Türklerin izolasyonuna

son verilmesi" için gelişmelerin ivme kazanacağını

vurgulayacak.

     Kıbrıs Rum tarafı, kartlarını önceden açmakla ve

görüşlerini uluslararası örgütün Genel Sekreteri önünde

sergilemekle müzakere avantajlarını kaybettiğini, aynı

zamanda da ona üst hakemlik hakkı tanıdığını düşünerek,

Kofi Annan'ın talebine olumlu cevap vermiyor. Konuya

ilişkin sürtüşme bir dereceye kadar prosedürle ilgili,

ancak özlü içeriği de var. Durum, Kıbrıs siyasi liderliği

ile ABD arasında hala var olan derin kuşkuyu belirtiyor.

Durum aynı zamanda, BM'nin geçen yılki referandumun güçlü

Kıbrıs Rum "hayır"ını Annan planının kökten değişmesi

yönünde toplu bir talep olarak algılama niyetinde olmadığını

gösteriyor. Gerek Washington gerekse BM, çözüm için "anahtar"

olarak sadece Kıbrıs Cumhurbaşkanı Tasos Papadopulos'un tavır değiştirmesini görmeye devam ediyor.

     Türk ve Kıbrıs Türk tarafından esaslı değişiklikler

için hazırlanmalarını talep etmiyorlar ve AB'den, özellikle

de Atina'dan Lefkoşa'ya baskıların uygulanması durumunda

Annan planının uygulanması yönündeki yolun açılabileceğine

inanıyorlar. Bu görüş, adanın sadece planlarda kalmayıp

gerçek hayat koşulları çerçevesinde birleşeceğini ve baskı

altında yapılan bu tür bir anlaşmanın da, halkların söz konusu

olması nedeniyle çıkmazdan daha da kötü sonuçlar

doğurabileceğini gözardı ediyor. Referandumdan bir yıl

sonra, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin AB üyesi olmasına ve Avrupa

para birliği yoluna girmiş olmasına rağmen, Kıbrıs konusunun

gidişatı, hala zorlu ve en azından şimdilik, hakkında

güvenilir tahminlerde bulunulması mümkün değil.

(ATBM/MK/NB)(EML/DG)

05/05/2005   15:14:39

 

ERT: "EGE'DE REKOR TÜRK TAHRİKİ"

 

     ANKARA, 05/05(BYE)--- Yunanistan Radyo-TV

Kurumu (ERT)'nun 4 Mayıs 2005 tarihli internet sayfasında,

Annita Pashalinu imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında

yer alan Yunanca haberin çevirisi şöyledir:

 

     60 Türk savaş uçağı bugün 16'sı Kuzey, Orta ve

Güney Ege'de ulusal hava sahası ihlali olmak üzere,

Atina FIR hattında hava trafik kurallarını 31 defa

ihlal ettiler.

     Sekiz tanesi silahlı olan Türk uçakları Yunan

uçakları tarafından püskürtülürken üç defa da it dalaşı

yaşandı. (AHE/BK/PG)

05/05/2005   09:40:56

BYEGM  Haber No: 003

 

ERT: "DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI'NDA KIBRIS GÖRÜŞMESİ

 

     ANKARA, 05/05(BYE)--- Yunanistan Radyo-TV

Kurumu (ERT)'nun 4 Mayıs 2005 tarihli internet sayfasında,

Athina Salustru imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yer

alan Yunanca haberin çevirisi şöyledir:

 

     --ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Atina'da--

 

     ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Laura Kennedy, Dışişleri

Bakanlığı Genel Sekreteri Büyükelçi Yorgos Genimatas ile bugün

bir görüşme yaptı. Ziyaret, Yunanistan ile ABD'yi ilgilendiren

ortak konularda yapılan olağan müzakereler çerçevesinde

gerçekleşti. Edinilen bilgilere göre Büyükelçi Gennimatas,

Kıbrıs'ın tekrar birleşmesi için adadaki soruna Güvenlik

Konseyi kararları ve Annan Planı temelinde adil, kalıcı ve

hayata geçirilebilir bir çözüm bulunmasının Yunan Hükümeti'nin

öncelikli meselesi olduğunu vurguladı. Yunan tarafı, geçen

seneki referandumdan sonra tekrarlanacak olan müzakerelere

çok iyi hazırlanılması gerektiğine inanıyor.

 

     --Paputsis ile Görüşme--

 

     Yunanistan Dışişleri Bakanlığı'na göre, nihai hedefin,

hakemlik ve takvimler olmaksızın, üzerinde mutabık kalınacak

ve ayrı ayrı referandumlara sunulacak bir çözüm planı olması

gerekiyor.

     Laura Kennedy öğleden sonra da PASOK Dışişleri Sorumlusu

Hristos Paputsis ile biraraya geldi. Paputsis görüşmede,

Türkiye'nin 10 yeni AB üyesi ülkeyle Gümrük Birliği protokolünü

imzlaması ve uygulamasının gerekliliğini vurguladı.

     Protokolün uygulanmasının Türkiye'nin Kıbrıs'ta çözüm

istediğini göstermesi için iyi bir yöntem olduğunu kaydeden

Paputsis, Kıbrıs'ta çözümün BM Güvenlik Konseyi kararları

çerçevesinde, BM Genel Sekreteri himayesinde ve AB'nin etkin

rolüyle bulunması gerektiğinin altını çizdi.

     Laura Kennedy, Atina'dan sonra Tasos Papadopulos

ile görüşmek üzere Kıbrıs'a gidecek, ardında da Brüksel

ve Londra'ya geçecek.(AHE/LK/PG)

05/05/2005   09:45:04

 

AFP: "ATİNA'YA GÖRE, KIBRIS GÖRÜŞMELERİ ŞARTSIZ

      VE ZORLAYICI TAKVİM OLMAKSIZIN BAŞLAMALI"

 

     ATİNA, 05/05(AFP)(BYE)--- Yunanistan Dışişleri

Bakanlığı tarafından dün yayımlanan bir bildiriye

göre Yunan hükümeti, Kıbrıs'ın yeniden birleşmesi

konulu görüşmelerin yeniden başlamasının, dışarıdan

arabulucu ve zorlayıcı bir takvim olmadan gerçekleşmesi

gerektiğini düşünüyor.

     Söz konusu bildiri, Avrupa ve Avrupa-Asya işlerinden

sorumlu Amerikan Dışişleri Bakan yardımcısı Laura Kennedy

ile Yunanistan Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreteri Yorgo

Gennimatas arasındaki görüşme sonunda yayımlandı.

     Bu görüşmenin sonunda yayımlanan bildiride şöyle

deniyor: "Bizim nihai hedefimiz, dışarıdan arabulucu ve

zorlayıcı takvim olmadan ayrı ayrı referandumlarda

Kıbrıslı Rumlar ve Kıbrıslı Türkler tarafından onaylanan,

kabul edilir bir çözüm bulmak olmalıdır."

     Bakanlık, Yunanistan'ın halihazırda, Avrupa Birliği

değerleriyle bağdaşan ve BM Genel Sekreteri Kofi Annan

tarafından Nisan 2004'de önerilen, yeniden birleşme planı

üzerinde temellenen bir çözüm arayışında olduğunu

vurguluyor.

     Laura Kennedy, ilgili taraflar nezdinde adanın

yeniden birleşmesi konulu görüşmelerin yeniden

başlatılması şansını incelemek üzere bölgeye bir ziyaret

gerçekleştiriyor.

     Kennedy'nin bugün Lefkoşa'da, Kıbrıs Cumhuriyeti

Cumhurbaşkanı Tasos Papadopulos ve Kuzey Kıbrıs Türk

Cumhuriyeti'nin -sadece Türkiye tarafından tanınan-

yeni "Cumhurbaşkanı" Mehmet Ali Talat ile biraraya gelmesi

bekleniyor. (ESE/DY/NIS)

    

    

     ANTENNA TV: "TALAT'TAN PAPADOPULOS'A SALDIRI"

 

     ANKARA, 05/05(BYE)--- Yunanistan'ın özel Antenna

televizyonunun 4 Mayıs 2005 tarihli internet sayfasında,

yukarıdaki başlık altında yer alan Yunanca haberin

çevirisi şöyledir:

 

     Kıbrıs Cumhurbaşkanı Tasos Papadopulos'a yeni saldırılarda

bulunan Mehmet Ali Talat, Papadopulos'un Annan Planı'nın

özüne karşı olduğunu, bundan dolayı da Kıbrıs Rum tarafının

planda reddettiği noktaları BM'ye sunmak istemediğini iddia

etti.

     Tasos Papadopulos'un, yönetimi Kıbrıslı Türkler ile

paylaşma görüşüne karşı olduğunu iddia eden Talat, bu

durumun da Kıbrıs'ta uzlaşmayı ortadan kaldırdığını

söyledi.

     Bir televizyon programında konuşan Talat, Tasos

Papadopulos'un müzakere masasına dönmesinin Kıbrıslı

Türklere uygulanan uluslararası izolasyonun kaldırılmasıyla

sağlanabileceğini söyledi. Ayrıca Kıbrıs Rum Yönetimi'nin

AB üyeliğini kullanarak adadaki siyasi durumu kullanmaya

çalıştığını belirtti.

     Kıbrıs Rum tarafının, işgal altındaki topraklarda

ikamet eden Kıbrıslı Türklerin ve yabancı uyrukluların

Kıbrıslı Rumlara ait mal varlıklarını işgal etmekten

dolayı serbest bölgedeki mahkemelere davet edilmeleriyle

kendi kurduğu tuzağa düştüğünü ifade eden Talat, "Kıbrıs

Rum mahkemeleri, daha önce Kıbrıslı Rumlara ait mal

varlığını kullanan ve sahip olan kuzeydeki herhangi birini

yargılama yetkisine sahip değil" dedi.

     Kıbrıs Cumhuriyeti mahkemelerine çıkmaları yönündeki

çağrının ciddi bir gelişme olduğunu ifade eden Talat,

"Kıbrıs Rum Yönetimi, AB üyeliğini kullanarak ve uluslararası

hukuku gözardı ederek Kıbrıs Türk halkının varlığını ve

kişisel haklarını tehdit etmeye başladı" dedi.

     Bu açıklamalar Kıbrıslı bir gazetecinin, eşinin eski

evinden bir çiçek koparmakla işlediği suçtan dolayı ailesiyle

birlikte bir akşam sahte devletin nezaretinde kaldıkları bir

anda yapıldı. (AHE/BK/PG)

05/05/2005   10:50:57

 

REUTERS: "PAPADOPULOS: TÜRKİYE ÜYELİK MÜZAKERELERİNE

          BAŞLAMADAN ADANIN BİRLEŞMESİ ZOR"

 

     LEFKOŞA, 05/05(REUTERS)(BYE)--- Brian Williams

bildiriyor:

 

     Kıbrıs Devlet Başkanı Tassos Papadapulos, Türkiye'nin

AB ile üyelik müzakerelerine başlamasından önce Kıbrıslı

Rumları ve Türkleri birleştirmeye yönelik bir anlaşmaya

varılabileceğinden şüphe duyduğunu belirtti.

     Papadopulos, Reuters'e verdiği bir mülakatta,

Türkiye'nin üyeliğine karşı veto hakkını ancak Türkiye

üyeliğin gereklerini yerine getirmezse kullanacağını ifade

etti.

     Papadopulos, Kıbrıs'ın birleşmesi konusunda aceleci

davranılırsa, varılan uzlaşmanın kusurlu olabileceğini

belirtti. Papadopulos, Türkiye AB ile üyelik müzakerelerine

başlamadan Kıbrıs konusunda bir uzlaşmaya varmanın mümkün

olup olmadığı sorulduğunda, "Uzlaşmaya varmak için daima

vakit var. Fakat henüz görüşmelere başlamadığımız için,

sonucu şimdiden tahmin etmem mümkün değil. Daha önce kötü

bir deneyim yaşadık, şimdi de insanlar baskı altındalar.

Çoğu teknik çizelgeler ve zaman sınırlamalarıyla köşeye sıkıştırıldıklarını düşünüyor" diye konuştu.

     Papadopulos, Kıbrıs'ın birleşmesine yönelik

Türkiye'nin atabileceği en büyük adımın ne olduğu

sorulduğunda, Ankara'nın adada bulunan yaklaşık 30 bin

askerini geri çekmesi gerektiğini söyledi ve ekledi: "Bize

göre Kıbrıs sorununun en önemli kaynağı, Kıbrıs'ın Türkiye

tarafından işgal edilmiş olmasıdır. Burada Türkiye'nin atması

gereken büyük bir adımdan bahsediyoruz. Türkiye, işgale son

vererek askerlerini adadan çekmelidir."

     Papadopulos, Türkiye'nin AB üyeliğine karşı olmadığını,

üyelik şartlarını yerine getirdiği sürece de Türkiye'ye karşı

veto haklarını kullanmak için bir sebepleri olmayacağını,

kesinlikle Türkiye'nin üyeliğini engellemek gibi bir amaçları

olmadığını belirtti. (MDR/TK/AB) 

           

             

 

Turkey and the Middle East

EL MÜSTAKBEL: "ERDOĞAN'IN ZİYARETİ, KENDİSİNE VE İSRAİL'E

               NE KAZANDIRDI?"  

 

     BEYRUT, 05/05(BYE)--- Tirajı günde 25 bin olan

el-Müstakbel gazetesinin 04 Mayıs 2005 tarihli sayısında,

Hüsnü Mahalli imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında

yer alan Ankara çıkışlı haberin çevirisi şöyledir:

 

     İsrail, Türkiye Başbakanı Erdoğan'ın ziyaretine çok

büyük önem verdi ve dostluğunu kazanmak için siyasi ve

ekonomik imkanlarını seferber etti. Diplomatik kaynaklara

göre İsrailli yetkililer, Erdoğan'a, Tel Aviv ve Yahudi

lobisinin Türkiye'ye koşulsuz destek vermeye hazır

olduğunu ifade ettiler.

     Erdoğan'ın İsrail'den, Ankara'nın Tel Aviv ve bölge

ülkelerine ilişkin olarak bundan sonra izleyeceği

politikalar konusunda bazı soru işaretleriyle döneceği

açık. Zira Arap ülkelerinin çoğu, Ankara'nın bölgeye

yönelik olumlu politikalarıyla Türk rolünü görmezden

geldiler.

     Türkiye'nin gerek siyasi alanda gerekse bölgesel

ve uluslararası arenada Arap ülkeleriyle ilişkilerinden

-İsrail ile mukayese edildiğinde- bir fayda görmediğini

herkes idrak etmektedir. ABD ve dünyada güçlü olan Yahudi

lobisi, Türkiye'ye siyasi ve ekonomik destek vermektedir.

Ayrıca İsrail, Türkiye'ye zaman zaman büyük ekonomik

projeler teklif etmektedir. Büyük mali imkanlara sahip

olan Arap ülkeleri ise böyle bir şeyi akıllarından bile geçirmemektedirler. Diğer yanda MOSSAD, Türkiye'ye terörle

mücadele ve PKK'nın faaliyetleri konularında stratejik

bilgiler sunmaktadır.

     Geriye şu önemli soru kalıyor: Acaba İsrail ile

ilişkilerindeki bu ayrıcalıklar, İsrail ile ilişki ve

dostluğu daima reddeden, İslam kültürü ile yetişen ve

İsrail'i Türkiye ve İslam dünyasını tehdit eden bir ülke

olarak gören Erdoğan ve arkadaşları açısından yeterli

olacak mı?

     Tabii ki karar Erdoğan ve arkadaşlarının olacak,

ancak Şaron'un adımlarına yanıt vermede hiç kuşkusuz

acele etmeyeceklerdir.

     Her halükarda takınılacak olan Türk tavrı, duygularla

Erdoğan'ı İsrail'i ziyaret etmeye iten siyaset arasındaki

ilişkinin ne ölçüde olduğunu gösterecektir.

     Arap ülke ve halkları ile bunların muhtelif güç

merkezleri, önümüzdeki dönemi yakından takip etmelidir.

Aynı zamanda Erdoğan'ın İsrail'e uzak ama Araplara yakın

olmayı düşünmesi halinde kendisine yardım edilmesi konusunda

önlemler almayı da ihmal etmemelidirler. Araplar, kendileri

ile ilişkilerinde bütün geçmiş Türk Hükümetlerinden farklı

olduğunu herkese ispat eden AK Parti ile yakınlaşmalıdırlar.

     Erdoğan'ın İsrail konusunda vereceği karar, hiç kuşkusuz

sadece Türkiye açısından değil, Erdoğan ve arkadaşlarının

inandığı siyasi ideoloji açısından da önemli olacaktır.

Washington ve Batı başkentlerinin dayandığı nokta da budur.

Zira Washigton ve Avrupa, yakında bölgede temel konuya

dönüşecek olan "Büyük Orta Doğu" adı verilen proje

çerçevesinde AK Parti deneyimini bütün verileriyle

pazarlamaya çalışmaktadırlar. (BEYBM/AÜ/OT)(BK/ALİ)

 

EL-LİWAA: "OSMANLI ERDOĞAN... LAİK ERDOĞAN!"

 

     BEYRUT, 05/05(BYE)--- Tirajı günde 20 bin olan El-Liwaa

gazetesinin 04 Mayıs 2005 tarihli sayısında, Adnan Hoteit

imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yer alan yorumun

çevirisi şöyledir:

 

     İsrail ve Filistin topraklarını ziyaret eden Erdoğan,

Filistinli yetkililerle görüşmesi ve El Aksa Camii'ni

ziyareti sırasında II. Abdülhamit'ten bir nebze bir şeyler

taşıyordu. İsrailli yetkililerle görüşmesi ve soykırım

anıtını ziyareti sırasında ise Atatürk'ten bir parça

barındırıyordu. Zira Filistin topraklarını ziyareti

sırasında, yahudilerin zorlu baskılarına boyun eğmeyen

II. Abdülhamit'in hissettiklerine benzer şeyler hissediyor,

İsrail topraklarını ziyareti sırasında ise Atatürk'ün,

çağdaşlığın yolunun bir nevi laiklikten, laikliğin de bir

nevi Batılılaşmadan geçmesi gerektiğini söylerken

hissettiklerinin benzerini duyumsuyordu. (Atatürk'ten sonra

gelenler, Batılılaşmanın yolunun iki kapıdan, yani ABD ve

Avrupa'dan geçtiğini ve her iki kapının sihirli anahtarının

İsrail olduğunu düşünüyorlar.)

     Türkiye'de laikler, ülkeyi Doğulu ve İslamcı kimliğinden

çıkarmanın yolunun Batılılaşma olduğuna inanıyorlar, buna

rağmen Avrupa'dan kabul görmüyorlar. 

     Necmettin Erbakan gibi şahsiyetler ise bunun tam tersine

inanıp Avrupa tercihini reddederek, Doğulu ve İslamcı kimliğe tutunuyorlar. Ancak O'nun da Batılılaşma yanlılarına karşı

koyamadığı bir gerçek.

     Devlet, onlarca yıl süren çekişmeler nedeniyle bir türlü

kimliğini belirleyemiyor. Bütün bu deneyimleri biraraya

getiren Erdoğan ise, Erbakan'ın İslamcılığı ile Demirel,

Özal ve Ecevit'in laikliği arasında bir denklik kurabildi.

Kendisi ve partisinin hızlı bir şekilde yükselişi ve halk

desteğinin her geçen gün artmasının nedeni bu.

(BEYBM/AÜ/OT)(SK/DG)

05/05/2005   14:04:19

 

CUMHURİ İSLAMİ: "HAFTANIN SİYASİ DEĞERLENDİRMESİ"

 

     TAHRAN, 05/05(BYE)--- Muhafazakar eğilimli Cumhuri

İslami gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli sayısında, 

yukarıdaki başlık altında yayımlanan yazının Türkiye

ile ilgili bölümünün çevirisi şöyledir:

 

     Haftanın üzüntü verici bir diğer gelişmesi ise,

Türkiye'nin sözde İslamcı Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın,

işgalci ve cani Siyonist rejimin önde gelen yetkilileriyle

tokalaştığı ve oturup konuştuğu Tel Aviv ziyaretiydi.  

     Başbakan Erdoğan'ın, işgal edilen Filistin'i ziyareti,

yavaş yavaş Türkiye'ye hakim olan laik askerlerle uyum

sağladığının bir göstergesidir. Yani, işgalci İsrail ile

bir arada yaşamanın ve onunla dostluk kurmanın, bölgedeki

stratejilerinin bir parçası olduğunu savunan askerlere. 

     Tel Aviv ve Ankara yetkililerinin, farklı amaçlarla

ikili ilişkilerin geliştirilmesini ilgiyle karşıladığı

görülmektedir. Siyonistlerin amacı, "Orta Doğu Barışı"

adlı plandaki ağırlıklarını artırmak ve daha çok imtiyaz

alabilmek için konumlarını güçlendirmektir. Türklerin amacı

ise, Türkiye'nin AB üyeliğini kolaylaştırmak ve Siyonistlerle

bir arada yaşamak, türbanla mücadele ve Türkiye'nin Müslüman

toplumunda laikliği güçlendirmek ve yaymak gibi girişimler

konusunda Avrupalıların desteğini kazanmaktır. Ancak bugüne

kadar, Orta Doğu'daki hiçbir ülke Siyonistlerle dostluk

kurmaktan kazançlı çıkmamıştır. AKP'ye bağlı olan Erdoğan da,

er ya da geç, Filistin halkının katilleriyle dostluk kurmanın

ne Filistin halkına, ne de Türk milletine hizmet sayıldığını

ve bu gibi ihanetlerle, AB üyeliğinin kolaylaştırılmayacağını

anlayacaktır. (TABM/AV/LA)(EML/DG)

05/05/2005   14:48:08

BYEGM  Haber No: 032

 

21. ASIR: "TÜRK-İSRAİL İLİŞKİLERİ YUMUŞUYOR"

 

     TAŞKENT, 05/05(BYE)--- Tirajı günde beş bin olan ve

Özbekçe yayımlanan 21. Asır gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli

sayısında, yukarıdaki başlık altında yayımlanan haberin

çevirisi şöyledir:

 

     Kursor Ajansı'nın haberine göre, İsrail ile Türkiye

Başbakanları gerekli olduğunda doğrudan telefon görüşmesi

yapacaklar. Bu konuyla ilgili mutabakata Türkiye Başbakanı

Recep Tayyip Erdoğan'ın İsrail ziyareti sırasında varıldı.

Düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan İsrail Başbakanı

Ariel Şaron, mevkidaşının terörle mücade konusunda ortak

görüşe sahip olmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

     Şaron, Erdoğan'ın Türkiye'ye yaptığı daveti memnuniyetle

kabul ettiğini ve bunun en kısa zamanda gerçekleştireceğini

söyledi. Başbakan Şaron, İsrail'in çekileceği Gazze'de

yeniden yapılanma çalışmalarında Türkiye'nin rolünün büyük

olacağına inandığını bildirdi.

     Şaron, "Türkler bu bölgedeki mülteci kamplarında yaşayan Filistinlilere içme suyu ve yüksek kaliteli konut sağlanması

konusunda katkıda bulunabilir" dedi.

     Ziyaret sırasında ayrıca, Türk Hava Kuvvetlerinin 30 adet

F-4 Fantom tipi savaş uçaklarının modernize edilmesine ilişkin

anlaşma da imzalandı.

     Türkiye Başbakanı Erdoğan, Ramallah'ta Mahmud Abbas ve

Filistin'in üst düzey yetkilileriyle de bir araya geldi.

(TASBM/RT/BD)(EML/ALİ)

 

 

 

İRAN: "İSTANBUL'DAKİ ULUSLARARASI GÜVENLİK VE DEMOKRASİ

       KONFERANSI'NA 80 ÜLKEDEN TEMSİLCİ KATILACAK"

 

     ANKARA, 05/05(BYE)--- İran'da yayımlanan İran gazetesinin

5 Mayıs 2005 tarihli sayısında, yukarıdaki başlık altında bir

yazı yer almıştır. İnternetten sağlanan yazının çevirisi

şöyledir:

 

     Haziran ayında İstanbul'da düzenlenecek "Uluslararası

Güvenlik ve Demokrasi Konferansı"na 80 ülkenin uluslararası

güvenlik uzmanları, güvenlik sorumluları, üst düzey

yetkilileriyle içişleri bakanları katılacak.

     Bu konferans, İstanbul Emniyet Müdürlüğü'nün ev

sahipliğinde uluslararası güvenlik ve demokrasi uzmanları

ve İstanbul Emniyet Müdürlüğü'nün ortak girişimiyle yapılacak.

     9-11 Haziran tarihleri arasında yapılacak olan konferansa,

80 ülkenin içişleri bakanları, dünyanın çeşitli ülkelerinden

500 kadar uluslararası güvenlik ve demokrasi uzmanı ve

üst düzey yetkililer katılacak.

     Konferansın önemli konuları arasında güvenlik dengesi,

huzurun sağlanması, terörizmle mücadele, insan haklarının

korunması ve sosyal adalet yer almaktadır. Bu konferansın

amaçlarından biri, önemli güvenlik ve özgürlük konularında

diyalog ortamı hazırlamaktır. Söz konusu konferans, politikacı,

hukukçu ve güvenlik ile huzuru sağlayan güvenlik güçlerinin

biraraya gelmeleri için iyi bir fırsat olarak görülüyor.

     Türkiye Emniyet Müdürlüğü'nün hazırladığı davetiyelerde,

"Türkiye her şart altında demokratik istikrardan ödün

vermeyecek. Türkiye, istikrar için demokrasiyi sınırlamayacağı

gibi demokrasi adı altında ülkede istikrarın sarsılmasına da

izin vermeyecek. Türkiye, suçsuz insanların canına kasteden

her türlü hareket ve girişimi terörizm kapsamında

değerlendirerek, her türlü düşünce ve hedefe sahip olan kişi

veya grupların tüm faaliyetlerini kınıyor" yazılmıştır.

     Konferansta dört konu tartışılacak. Her konu için ayrı

masalarda ilgili yetkililer ve sorumlular incelemelerde

bulunacak. Uluslararası güvenlik ve güvenlik formülleri

konusunda; demokrasi ve terörizm, din ve terörizm, terörizmi

desteklemenin nedenleri ve terörizmle mücadele politikaları

incelenecek.

     İç güvenlik sorunları konusunda ise, uluslararası

suçlarla ilgili ulusal güvenlik politikaları incelenecek.

Türkiye'nin tarihi deneyimleri ve güvenlik sorunları

bölümünde, bu ülkenin uluslararası terörizmi önlemedeki

rolü diğer ülkelerle kıyaslanarak ele alınacak.

     Konferansın danışma konseyini, üçü Türk 18 profesör

ile konferansa katılan ülkelerin emniyet müdürlerinden üçü

üstlenecek. (YTY/BK/PG)

05/05/2005   09:24:08

 

EL BEYAN: "ERDOĞAN HAREMÜŞŞERİF'TE İSRAİL BAYRAĞINI

           ARACINDAN KALDIRDI"

 

     ANKARA, 05/05(BYE)--- Birleşik Arap Emirlikleri'nde

Arapça yayımlanan el Beyan gazetesinin 5 Mayıs 2005 tarihli

sayısında, yukarıdaki başlık altında Kudüs çıkışlı bir haber

yer almıştır. İnternetten sağlanan haberin çevirisi şöyledir:

 

     Basın-yayın organlarında gösterilenin tersine, Türkiye

Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın İsrail ziyaretinde gergin

anlar da yaşandı. Erdoğan'ın, Nazi soykırım müzesi ziyaret

edilirken alışılageldiği üzere kippa takmayı reddetmesinden

başlayarak, Haremüşşerif'i ziyareti sırasında aracındaki

İsrail bayrağının kaldırılmasında ısrar etmesine kadar.

     İsrail'de yayımlanan Yediot Ahranot gazetesi, dün,

Erdoğan'ın Haremüşşerif'e yaptığı ziyaretin ilginç bir

olayla bittiğini yazdı. Gazete, Erdoğan'ın, protokol gereği

Haremin içine aracı üzerinde Türk bayrağının yanında İsrail

bayrağının da dalgalandığı bir halde girmek istemediğini

yazdı.

     Yediot Ahranot olayı, "İsrail Dışişleri Bakanlığı

görevlileri, İsrail ziyareti sırasında Erdoğan'a tahsis

edilen limuzinin üzerinde İsrail bayrağının kalması

konusunda başlangıçta ısrar ettiler. Ancak, Türkler

İsrail'in Harem üzerinde egemenliği bulunmadığı

gerekçesiyle buna ısrarla karşı çıktılar" şeklinde yazdı.

     Gazeteye göre, sonunda orta yol bulunarak Erdoğan'ı

taşıyan araç kentin doğusuna İsrail bayrağıyla geçti.

Ancak Haremin içine girdiğinde İsrail bayrağı kaldırıldı.

Erdoğan Haremin içinden çıkar çıkmaz da bayrak yeniden

araca takıldı.

     İsrail Dışişleri Bakanlığı kaynakları, ziyaretin

önemine binaen, kriz yaratılmamaya ve orta yollu bir

çözüm bulunmaya çalışıldığını bildirdi. Yediot Ahranot'a

göre haremin içinde yaşanan bu olayı başka can sıkıcı

olaylar izledi. Örneğin Erdoğan, geçen pazar günü

Kudüs'teki Nazi soykırım müzesi Yad Vahem'de soykırım

anısına kurulmuş olan müzenin anma salonunu ziyareti

sırasında kippa takmayı reddetti. (MŞ/AHÇ/ÇS)

 

Turkey, Russia, Caucasus and C. Asia

EL HAYAT: "TÜRKİYE'YE KARŞI YÜRÜTÜLEN KAMPANYANIN BAŞINI

           ERMENİ DİASPORASI ÇEKİYOR"

           

     ANKARA, 05/05(BYE)--- Londra'da Arapça yayımlanan

el Hayat gazetesinin 4 Mayıs 2005 tarihli sayısında,

Suriyeli yazar Nizam Mardini imzasıyla ve yukarıdaki başlık

altında bir yazı yer almıştır. İnternetten sağlanan yazının

çevirisi şöyledir:

 

     Ermeni diasporası Ermenilere karşı işlenmiş katliamların

90. yıldönümünü çeşitli etkinliklerle andı. Ermeniler 90 yıl

önce 24 Nisan 1915'te, Osmanlı padişahının aldığı bir kararla

ülkenin kuzey ve güneydoğusunda yaşadıkları köy ve kentlerden

çıkarılarak Suriye, Lübnan ve Irak'a doğru tehcire tabi

tutulmuşlardı.

     Ermeniler bu tehcir sürecini ve bu süreç öncesinde

kendilerine karşı gerçekleşen askeri eylemlerin, 1.5 milyonu

aşkın Ermeninin ölümüne yol açtığını söylüyorlar. Türkler

ise, bu iddiaları reddederek, Ermenileri, vatandaşı oldukları

Osmanlı devletine tuzak kurmak ve devlete isyan etmekle

suçluyorlar.

     Ermeniler, Avrupalı bazı çevrelerin desteğiyle, -Osmanlı

yönetiminin İslam'ı Avrupa içlerine kadar sokması nedeniyle

birçok Avrupa devleti ve halkı tarafından kötü anılarla

hatırlanan- Türkiye'yi köşeye sıkıştırmayı başardı. Ermeni

iddialarını reddederek, Ermenilerin de Batılı devletler ve

Rusya'nın desteğiyle o dönemde 500 bini aşkın Müslüman

Türkü öldürdüklerini söyleyen Türklerden, şimdi bu

halklar intikam almak istiyor.

     Avrupa'lı birçok parlamentodan Ermeni katliamını

tanıyan ve Türkiye'den de katliamı tanıyıp Ermenilerden

özür dilemesi gerektiğini belirten birçok karar çıkmış

olmasına rağmen, olay, Ermenilerin iddiaları ile Türklerin

inkarı arasında sallantıda kalıyor. Bu hafta alınması

beklenen Alman Parlamentosunun kararının özel bir önemi

var. Çünkü 1914-1918 yılları arasındaki Birinci Dünya

Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin ortağı olan Almanya,

Ermenilerden resmen özür dileyecek. Bu da, Ankara'yı

yeni bir durumla karşı karşıya bırakacak. Bu durum,

Türkiye'yi, cesur bir kararla Ermeniler ve Suriyeli

Süryanilere karşı, -Süryaniler ile Ermenilerin çoğunluğu

oluşturduğu- Diyarbakır, Mardin, Nizip, Antep, İdil, Urfa

ve başka köy ve kentlerde insani ihlaller işlendiğini

kabul etmeye sürükleyebilir.

     Ancak bu konuda inat eden Ankara, var gücüyle Avrupa

ve Amerika'dan destek alan Ermeni iddialarına karşı

koymaya çalışıyor. İlgili ülkelerden, bu konuda arşivlerini

açarak konunun ayrıntılı bir şekilde araştırılması için

uzmanlar ve akademisyenlerden oluşan ortak gruplar

oluşturulmasını isteyen Türkiye, arşivlerini bütün

araştırmacılara açıyor. Ermeni diasporası öncüleri, hala

tarihe ve tarihte saklı kalmış olaylara dönmek için sadece

İstanbul'daki Osmanlı arşivlerinin dayanak kabul edilmesine

karşı çıkıyor ve AB'nin Türkiye ile Brüksel arasındaki

görüşmeler başlamadan önce uyguladığı baskı üslubunu

tercih ediyor. Diaspora öncüleri, Osmanlı İmparatorluğu'nun

torunlarını soykırımı tanıma noktasına sürüklemeye

çalışırken Türk-Ermeni ilişkileri uzmanı Robin

Safarastiyan(?) konunun ikili görüşmelerde gündeme

geleceğini ve Avrupalıların Türkiye'ye AB üyeliğini kapısını

açmak için konuyu temel ilkelerden biri sayacağını söylüyor.

     Türkiye'de yayımlanan Hürriyet gazetesi, Osmanlı dönemi

içişleri bakanlarından Talat Paşa'nın Anadolu'dan Suriye

yönünde tehcire tabi tutulan Ermenilerin sayısını verdiği

ve kendi el yazısıyla kaleme aldığı bir yazıda bu sayıyı

924.158 olarak verdiğini yazdı.

     Siyasi ve diplomatik çevreler, bu tür yazıları,

Ermenilerin o tarihte yaşadığı acı olayların Osmanlı

Türkiyesi tarafından ilk itiraf olarak değerlendirdi.

     Bu gelişmeler ışığında gözlemciler, Türk hükümetlerinin

arşiv, belge ve müzekkerelerinin herkese açık ve gözler

önünde olduğunu söylemesinin artık yeterli olmadığını

düşünüyor. Çünkü sorun bir tarih ve arşiv sorunundan öte bir

sorun olup siyasal, ekonomik, düşünsel ve kültürel bir davaya

dönüşerek düşmanlığı ve aradaki mesafeyi büyütüyor. Bu durum

aynı zamanda Ermeni diasporasının da, şu sorular etrafında

toplanan hedeflerini belirlemesini gerektiriyor: Diasporanın

hedefi, tarihten mi intikam almak, yoksa Osmanlıların

torunlarından mı intikam almak istiyorlar. Yoksa gaye,

Türkleri Ermenilerin çektiği acıları kabul etmeye ikna

etmek mi?

     Türk siyaset çevrelerinde kaygı uyandıran konulardan

biri de, son Avrupa Komisyonu yıllık raporunun Türk milleti

ve devletinin ulusal egemenliğini zedeleyen birçok madde

içermesiydi.

     Bu noktada Ankara, AB'nin Türkiye'ye yönelik yaklaşımlarda

eski zihniyetleri değiştirmesi gerektiğini düşünüyor.

Osmanlıların Ermenilere karşı işlediği katliamlar konusunun

gündemde tutularak, Türkiye'nin bir buçuk milyon Ermeninin

uğradığı soykırımı araştıracak akademisyenler ve

hukukçulardan oluşacak bir uluslararası komisyon oluşturulması

teklifinin görmezden gelinmesine tepki gösteriyor. Dikkat

edilmesi gereken başka bir konu var; Ankara'nın Orta Doğu

siyasetleri ile ilgili ABD'den gelen talepleri geri çevirmesi

nedeniyle oluşan Türk-Amerikan ilişkilerindeki gerginlikten

sonra Avrupa'nın Türkiye'ye yönelik söylemi ABD tarafından da

desteklenmeye başlamıştır.  

     Türkiye'de bazı askeri, milliyetçi ve Turancı çevreler

bu süreci, Türk milleti ve devletinin birliğini tehdit eden

bir tehlike olarak değerlendiriyorlar. Bu çevreler ayrıca,

Avrupa başkentleri ve Washington'un niyetlerine kuşkuyla

bakıyorlar. Türk halkının çoğunluğu da Avrupa ve ABD'nin

kendilerine tuzak kurduğunu düşünüyor. Bu durum, Ankara ve

AB arasında gelecekteki diyaloğu güçleştirirken, bu

diyalog çerçevesinde Avrupa ve ABD'nin İslami kökenli

AKP Hükümetinin inandırıcılığına kuşkuyla bakmaya devam

etmesi bu yönde etkili oluyor.

     Washington ve Avrupa başkentleri bu diyaloğun tek

taraflı olmasını istiyor gibi görünüyor. Yani Ankara,

özellikle Ermeni konusunda tacizkar koşullar ve isteklerle

karşı karşıya kalmamak için Avrupa ve ABD'nin kapsam

alanında kalması gerekiyor. Hassas ve tehlikeli bir konu

olan Ermeni sorunundan söz etmek bile işin sonunda

Türkiye'nin resmen kuruluşundan bu yana Türkiye devletinin

izlediği siyasetlerin yanlış olduğunu kabul etmesi anlamına

gelecektir. (MŞ/ÇS/DG)

 

 

Back to top